nadciśnienie wtórne
Nadciśnienie wtórne to podwyższone ciśnienie tętnicze, które ma identyfikowalną przyczynę, w przeciwieństwie do nadciśnienia pierwotnego (samoistnego). Stanowi około 5-10% wszystkich przypadków nadciśnienia i może wynikać z chorób nerek, zaburzeń endokrynologicznych, chorób naczyń, stosowanych leków lub substancji psychoaktywnych.
Najczęstsze przyczyny nadciśnienia wtórnego to: przewlekła choroba nerek, zwężenie tętnicy nerkowej, pierwotny hiperaldosteronizm, guz chromochłonny, zespół Cushinga, obturacyjny bezdech senny oraz stosowanie niektórych leków (m.in. NLPZ, glikokortykosteroidy, leki antykoncepcyjne, erytropoetyna). Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad, badanie przedmiotowe oraz badania laboratoryjne i obrazowe ukierunkowane na potencjalne przyczyny.
Leczenie nadciśnienia wtórnego polega na eliminacji jego przyczyny, co może prowadzić do całkowitego wyleczenia lub znacznej poprawy kontroli ciśnienia tętniczego. W przypadku nadciśnienia spowodowanego chorobami nerek, endokrynopatiami czy zwężeniem tętnicy nerkowej, odpowiednie leczenie przyczynowe (farmakologiczne, zabiegowe lub operacyjne) może znacząco obniżyć wartości ciśnienia, zmniejszając ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Indapamide SR Genoptim 1,5 mg
Indapamide SR Genoptim w dawce 1,5 mg, w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do leczenia pierwotnego nadciśnienia tętniczego u dorosłych pacjentów. Substancją czynną jest indapamid, pochodna sulfonamidowa o działaniu moczopędnym. Tabletki zawierają 1,5 mg indapamidu oraz 118,86 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne przy przepisywaniu pacjentom z nietolerancją laktozy. Lek może być stosowany jako monoterapia u pacjentów z nowo rozpoznanym, niepowikłanym nadciśnieniem, a także w terapii skojarzonej, gdy monoterapia jest niewystarczająca. Ponadto, indapamid jest zalecany u pacjentów z nadciśnieniem współistniejącym z obrzękami sercowymi lub nerkowymi oraz u chorych z cukrzycą, ze względu na neutralny profil metaboliczny.
działanie hipotensyjne, indapamid, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, lek moczopędny, monoterapia, nadciśnienie wtórne, nietolerancja laktozy, obrzęk pochodzenia nerkowego, obrzęk pochodzenia sercowego, pierwotne nadciśnienie tętnicze, pochodne sulfonamidowe, przedłużone uwalnianie, stężenie elektrolitów, substancja czynna, terapia hipotensyjna, terapia skojarzona, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze – Etiologia i przyczyny
Nadciśnienie tętnicze definiuje się jako utrzymujące się wartości ciśnienia skurczowego powyżej 130 mmHg lub rozkurczowego powyżej 80 mmHg, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Stan ten jest głównym czynnikiem ryzyka wielu poważnych schorzeń, w tym udaru mózgu, choroby wieńcowej, niewydolności serca, migotania przedsionków, przewlekłej choroby nerek oraz otępienia naczyniowego. Nadciśnienie pierwotne, stanowiące 90-95% przypadków, ma etiologię wieloczynnikową, obejmującą interakcję czynników genetycznych (udział dziedziczności 33-57%) oraz środowiskowych, takich jak wiek, rasa, otyłość, nadmierne spożycie sodu, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, stres i zaburzenia snu. Nadciśnienie wtórne (5-10%) jest związane z chorobami nerek, zaburzeniami endokrynologicznymi (np. pierwotny hiperaldosteronizm, zespół Cushinga, guzy chromochłonne), obturacyjnym bezdechem sennym oraz stosowaniem niektórych leków i substancji. Warto podkreślić, że otyłość odpowiada za 65-78% przypadków nadciśnienia pierwotnego, a ryzyko rozwoju nadciśnienia w wieku 55-65 lat sięga 90% u osób bez wcześniejszej diagnozy.
choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, ciśnienie skurczowe, epinefryna, guz chromochłonny, hiperaldosteronizm, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, metylacja DNA, miażdżyca, migotanie przedsionków, naczynie krwionośne, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nadczynność tarczycy, nadnercze, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, norepinefryna, obturacyjny bezdech senny, otępienie naczyniowe, otyłość, przewlekła choroba nerek, rzut serca, stan przedrzucawkowy, tętniczka, tętno, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazokonstrykcja, wielotorbielowatość nerek, zespół Cushinga, zespół Liddle’a, zespół nerczycowy - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze u dzieci – Epidemiologia
Nadciśnienie tętnicze u dzieci stanowi rosnący problem zdrowia publicznego, z częstością występowania nadciśnienia potwierdzonego na poziomie około 2-5%, a podwyższonego ciśnienia tętniczego u 10-20% populacji pediatrycznej. Nowe wytyczne American Academy of Pediatrics (AAP) z 2017 roku zmieniły definicję nadciśnienia, co skutkuje wyższą częstością rozpoznawania, zwłaszcza u dzieci poniżej 13 lat oraz u młodzieży z otyłością. Epidemiologia wskazuje na wzrost częstości nadciśnienia w ostatnich dekadach, szczególnie w krajach takich jak Chiny (13,8% w 2009 roku) i Polska (5,8% u nastolatków 15-17 lat), z wyraźnym wpływem otyłości jako głównego modyfikowalnego czynnika ryzyka. Nadciśnienie pierwotne dominuje u starszych dzieci i młodzieży, natomiast u młodszych częściej występuje nadciśnienie wtórne, związane z chorobami nerek i wadami serca. Pomimo rosnącej częstości, badania przesiewowe są niedostatecznie realizowane, a większość przypadków pozostaje nierozpoznana i nieleczona.
Centers for Disease Control and Prevention, choroba miąższu nerek, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, drgawki, encefalopatia nadciśnieniowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, nadciśnienie 1 stopnia, nadciśnienie 2 stopnia, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze u dzieci, nadciśnienie wtórne, nefropatia refluksowa, otyłość dziecięca, podwyższone ciśnienie tętnicze, populacja pediatryczna, przerost lewej komory serca, stan przednadciśnieniowy, udar mózgu, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olmesartan LEK-AM 20 mg
Olmesartan LEK-AM to lek z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (ARB), stosowany wyłącznie w leczeniu nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dorosłych. Dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o dawkach 20 mg i 40 mg olmesartanu medoksomilu. Tabletki 20 mg zawierają 151,66 mg laktozy jednowodnej, a tabletki 40 mg – 303,3 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Mechanizm działania polega na selektywnym blokowaniu receptorów AT1 dla angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia tętniczego. Lek nie jest wskazany do stosowania u pacjentów pediatrycznych ani w nadciśnieniu wtórnym.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Toptelmi 40 mg
Telmisartan, będący antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, wykazuje wysoką selektywność i długotrwałe wiązanie z receptorem, co przekłada się na skuteczne i przedłużone działanie hipotensyjne utrzymujące się do 24 godzin po podaniu dawki 80 mg. Lek nie wykazuje aktywności agonistycznej wobec receptora AT1 ani nie wpływa na receptor AT2, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z bradykininą, takich jak kaszel. W badaniach klinicznych telmisartan obniża zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, bez wpływu na częstość akcji serca, a jego skuteczność jest porównywalna z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (amlodypiną, atenololem, enalaprylem, hydrochlorotiazydem, lizynoprylem). W terapii nie obserwuje się efektu „odbicia” po odstawieniu leku, a wskaźnik trough-to-peak przekracza 80% dla dawek 40 i 80 mg, co potwierdza stabilność działania przez całą dobę.
ambulatoryjny pomiar ciśnienia tętniczego, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora angiotensyny II, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, efekt terapeutyczny, eozynofilia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, receptor AT1, suchy kaszel, udar mózgu, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Osaver 10 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna preparatu Osaver, jest selektywnym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Mechanizm działania polega na blokadzie receptorów AT1, co prowadzi do zwiększenia stężenia reniny, angiotensyny I i II oraz zmniejszenia aldosteronu w osoczu. Lek wykazuje długotrwałe, zależne od dawki obniżenie ciśnienia tętniczego, bez efektu niedociśnienia po pierwszej dawce, tachyfilaksji czy efektu odbicia po zakończeniu terapii. Maksymalny efekt hipotensyjny obserwuje się po 8 tygodniach, a skuteczność utrzymuje się przez 24 godziny przy dawkowaniu raz na dobę. W badaniu pediatrycznym u dzieci i młodzieży (6-17 lat) olmesartan obniżał ciśnienie skurczowe o 6,6-11,9 mmHg, z mniejszą skutecznością u pacjentów rasy czarnej. Terapia skojarzona z hydrochlorotiazydem wykazuje działanie addytywne i dobry profil tolerancji.
angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, działanie addytywne, efekt odbicia, farmakodynamika, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, mikroalbuminuria, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nefropatia, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, normoalbuminuria, obniżenie ciśnienia tętniczego, olmesartan medoksomil, ostre uszkodzenie nerek, patofizjologia nadciśnienia tętniczego, przewlekła choroba nerek, receptor angiotensynowy, schyłkowa niewydolność nerek, tachyfilaksja, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zgon z przyczyny sercowo-naczyniowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sumilar Duo 10 mg + 5 mg
Sumilar Duo to preparat łączący ramipryl, inhibitor ACE, oraz amlodypinę, antagonista kanałów wapniowych, wykazujący synergistyczne działanie hipotensyjne. Ramipryl, prolek przekształcany do ramiprylatu, hamuje konwertazę angiotensyny, zmniejszając produkcję angiotensyny II i rozkład bradykininy, co prowadzi do rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia tętniczego. Działanie ramiprylu rozpoczyna się po 1-2 godzinach, osiąga maksimum po 3-6 godzinach, a efekt utrzymuje się około 24 godzin, z pełnym efektem po 3-4 tygodniach terapii. Amlodypina, pochodna dihydropirydyny, blokuje napływ jonów wapnia do mięśni gładkich naczyń, powodując ich rozkurcz i obniżenie ciśnienia przez 24 godziny po podaniu raz na dobę. W badaniu ALLHAT (n=33 357, średni wiek 55 lat, obserwacja 4,9 roku) amlodypina (2,5-10 mg/d) wykazała podobną skuteczność w zapobieganiu zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca i zawałów w porównaniu do chlortalidonu, jednak z wyższą częstością niewydolności serca (10,2% vs 7,7%, RR 1,38, p<0,001).
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aliskiren, amlodypina, angiotensyna I, angiotensyna II, antagonista jonów wapniowych, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, badanie ALLHAT, badanie echokardiograficzne, bradykinina, cholesterol HDL, choroba nerek, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, digoksyna, dipeptydylokarboksypeptydaza I, dna moczanowa, działanie naczynioskurczowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, efekt z odbicia, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, inhibitor kanału wapniowego, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor napływu jonów wapniowych, kininaza II, konwertaza angiotensyny, lek moczopędny, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie wtórne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk płuc, opór w tętnicach obwodowych, ostre uszkodzenie nerek, pochodna dihydropirydyny, prolek, przerost lewej komory serca, przesączanie kłębuszkowe, ramipryl, ramipryl i amlodypina, ramiprylat, tiazydowy lek moczopędny, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olmesartan LEK-AM 40 mg
Olmesartan LEK-AM to lek przeciwnadciśnieniowy dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 20 mg i 40 mg, zawierający olmesartan medoksomil – selektywny antagonista receptora angiotensyny II typu AT1. Preparat jest wskazany wyłącznie do leczenia nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dorosłych pacjentów. Mechanizm działania polega na blokowaniu wiązania angiotensyny II z receptorami AT1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego, a w efekcie do obniżenia ciśnienia tętniczego. Lek dostępny jest w formie tabletek o masie laktozy jednowodnej odpowiednio 151,66 mg (20 mg tabletka) oraz 303,3 mg (40 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, choroba endokrynologiczna, ciśnienie tętnicze krwi, laktoza jednowodna, naczynie krwionośne, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze pierwotne, nadciśnienie wtórne, nadnercze, olmesartan medoksomil, opór obwodowy, receptor AT1, rozszerzenie naczyń, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lercanidipine Medreg 20 mg
Lercanidipine Medreg to lek przeciwnadciśnieniowy z grupy antagonistów kanałów wapniowych, pochodna dihydropirydyny, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg (odpowiednio 9,4 mg i 18,8 mg czystej lerkanidypiny). Preparat występuje w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym wyglądzie: dawka 10 mg to tabletki żółte, okrągłe, o średnicy 6,5 ± 0,2 mm, a dawka 20 mg to tabletki różowe, o średnicy 8,5 ± 0,2 mm. Linia podziału na tabletce służy wyłącznie ułatwieniu połykania, nie zaś do dzielenia dawki. Lek jest wskazany do leczenia pierwotnego nadciśnienia tętniczego o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego u dorosłych pacjentów, u których nie stwierdzono przyczyn wtórnych nadciśnienia.
antagonista wapnia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze krwi, działanie hipotensyjne, kanał wapniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lerkanidypina, mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, monoterapia nadciśnienia, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, pierwotne nadciśnienie tętnicze, pochodna dihydropirydyny, tabletka powlekana, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Telmisartanum Teva B.V. 80 mg
Telmisartanum Teva B.V. w dawce 80 mg, dostępny w formie białych lub prawie białych tabletek z linią podziału, jest wskazany do leczenia nadciśnienia tętniczego samoistnego u dorosłych pacjentów. Substancją czynną jest telmisartan, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), który poprzez blokadę działania angiotensyny II powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i obniżenie ciśnienia tętniczego. Lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, gdy monoterapia nie zapewnia odpowiedniej kontroli ciśnienia. Produkt zawiera 38,4 mg sorbitolu w każdej tabletce, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sumilar Duo 5 mg + 10 mg
Sumilar Duo to preparat łączący ramipryl, inhibitor ACE, oraz amlodypinę, antagonista kanałów wapniowych, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Ramipryl działa poprzez hamowanie konwertazy angiotensyny, co prowadzi do zmniejszenia produkcji angiotensyny II i aldosteronu oraz zwiększenia stężenia bradykininy, skutkując rozszerzeniem naczyń i obniżeniem oporu obwodowego. Efekt hipotensyjny ramiprylu pojawia się po 1-2 godzinach, osiąga maksimum po 3-6 godzinach i utrzymuje się do 24 godzin, z maksymalnym efektem po 3-4 tygodniach terapii. U pacjentów pediatrycznych w wieku 6-16 lat ramipryl wykazuje zmienną skuteczność, z istotnym obniżeniem ciśnienia rozkurczowego przy najwyższych dawkach (do 20 mg). Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, uszkodzenia nerek i niedociśnienia, co potwierdzają badania ONTARGET, VA NEPHRON-D i ALTITUDE.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna I, angiotensyna II, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, bradykinina, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie rozkurczowe, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor napływu jonów wapnia, kininaza II, konwertaza angiotensyny, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk płuc, opór tętnic obwodowych, ostre uszkodzenie nerek, pochodna dihydropirydyny, przerost lewej komory serca, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, ramipryl i amlodypina, ramiprylat, rozkurcz naczyń krwionośnych, skurczowe ciśnienie tętnicze, tiazydowy lek moczopędny, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zawał serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olimestra 10 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna leku Olimestra, jest selektywnym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, wykazującym długotrwałe, zależne od dawki obniżenie ciśnienia tętniczego przy dawkowaniu raz na dobę. Maksymalny efekt hipotensyjny obserwuje się po około 8 tygodniach terapii, a lek charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, bez ryzyka hipotensji po pierwszej dawce, tachyfilaksji czy efektu odbicia po przerwaniu leczenia. W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2 i normoalbuminurią (badanie ROADMAP) olmesartan zmniejszał ryzyko mikroalbuminurii (8,2% vs 9,8% placebo), jednak po korekcie o wartości ciśnienia tętniczego różnica ta nie była statystycznie istotna. W populacji z nefropatią cukrzycową (badanie ORIENT) nie stwierdzono istotnej różnicy w pierwszorzędowym punkcie końcowym (HR 0,97; p=0,791), choć obserwowano tendencję do zmniejszenia zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jednoczesne stosowanie olmesartanu z inhibitorami ACE nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i niedociśnienia (badania ONTARGET, VA NEPHRON-D). Dodanie aliskirenu do terapii z olmesartanem zwiększało ryzyko poważnych działań niepożądanych (badanie ALTITUDE).
antagonista angiotensyny II, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, efekt odbicia, hiperkaliemia, hipotensja, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, leczenie skojarzone, mikroalbuminuria, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, normoalbuminuria, olmesartan medoksomil, ostre uszkodzenie nerek, przewlekła choroba nerek, receptor angiotensyny II, schyłkowa niewydolność nerek, tachyfilaksja, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Benalapril 10 10 mg
Benalapril (enalapryl maleinian) jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Mechanizm działania polega na hamowaniu układu renina-angiotensyna-aldosteron, co prowadzi do obniżenia oporu naczyniowego i redukcji ciśnienia tętniczego. Lek jest wskazany zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej nadciśnienia pierwotnego i wtórnego, zwłaszcza u pacjentów niewrażliwych na inne leki hipotensyjne. W terapii niewydolności serca, Benalapril poprawia parametry hemodynamiczne, zmniejsza obciążenie następcze serca oraz zwiększa tolerancję wysiłku u pacjentów z objawami niewydolności (klasy NYHA I-IV).
duszność wysiłkowa, dysfunkcja lewej komory, enalapryl maleinian, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, klasa NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nietolerancja laktozy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obrzęk obwodowy, opór naczyniowy, parametr hemodynamiczny, progresja choroby, retencja płynów, terapia wielolekowa, tolerancja wysiłku, układ renina-angiotensyna-aldosteron, upośledzenie funkcji lewej komory, zawał mięśnia sercowego