działanie fototoksyczne
Działanie fototoksyczne to rodzaj reakcji skórnej wywołanej ekspozycją na promieniowanie słoneczne (zwłaszcza UVA) po zastosowaniu określonych substancji chemicznych, w tym niektórych leków. W przeciwieństwie do reakcji fotoalergicznych, fototoksyczność nie wymaga wcześniejszej ekspozycji i może wystąpić przy pierwszym kontakcie z substancją fotouczulającą.
Mechanizm działania fototoksycznego opiera się na absorpcji energii promieniowania UV przez związek chemiczny, co prowadzi do powstania reaktywnych form tlenu uszkadzających komórki skóry. Klinicznie objawia się to jako przesadna reakcja oparzeniowa z zaczerwienieniem, obrzękiem, pęcherzami i złuszczaniem, przypominająca oparzenie słoneczne, jednak o zwiększonym nasileniu i ograniczona do miejsc eksponowanych na światło.
Do leków o znanym działaniu fototoksycznym należą: tetracykliny (zwłaszcza doksycyklina), fluorochinolony, leki przeciwgrzybicze (worykonazol), niektóre leki moczopędne (tiazydowe), fenotiazyny, retinoidy, sulfonamidy oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne. Profilaktyka obejmuje unikanie ekspozycji na słońce podczas stosowania leków fototoksycznych, stosowanie kremów z filtrem oraz noszenie odzieży ochronnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cipronex 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące cyprofloksacyny wskazują na akceptowalny profil toksykologiczny przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, bez istotnego ryzyka rakotwórczości czy toksyczności reprodukcyjnej. Badania obejmowały zarówno toksyczność ostrą, jak i przewlekłą, potwierdzając bezpieczeństwo leku u dorosłych pacjentów. Istotnym aspektem jest fototoksyczność, typowa dla chinolonów, która może prowadzić do nasilonych reakcji skórnych przy jednoczesnej ekspozycji na promieniowanie UV, co wymaga uwzględnienia w praktyce klinicznej. Działania fotomutagenne i fotorakotwórcze cyprofloksacyny są minimalne i porównywalne z innymi inhibitorami gyrazy, co wskazuje na efekt klasowy tej grupy leków.
badanie in vitro, badanie toksykologiczne, chinolon, chrząstka stawowa, cyprofloksacyna, dane przedkliniczne, działanie fotomutagenne, działanie fotorakotwórcze, działanie fototoksyczne, działanie rakotwórcze, fotomutagenność, fotorakotwórczość, fototoksyczność, inhibitor gyrazy, pacjent pediatryczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, promieniowanie UV, ryzyko onkogenne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ kostno-stawowy, uszkodzenie chrząstki stawowej, uszkodzenie stawów, zmiana stawowa - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Retynol (witamina A) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych miejscowo i ogólnoustrojowo, jednak dane przedkliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa są często ograniczone lub niekompletne. W przypadku preparatów takich jak Aksoderm (400 IU/g), Maść z witaminą A LGO (400 IU/g), Dermosavit (500 j.m./g) oraz Juvit Multi, brak jest dedykowanych badań przedklinicznych. Preparaty Vitalipid N Adult i Infant opierają się głównie na danych klinicznych. Szczegółowe badania przedkliniczne przeprowadzono dla Aksoderm Forte (1000 IU/g), które nie wykazały działania drażniącego ani fototoksycznego po jednorazowym i wielokrotnym podaniu. Dane wskazują na brak działania mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego witaminy A, co sugeruje niskie ryzyko toksykologiczne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
badania na zwierzętach, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie drażniące, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kobieta w ciąży, mutagenność, retynol, stosowanie miejscowe, stosowanie ogólnoustrojowe, tolerancja miejscowa, uszkodzenie płodu, zagrożenie toksykologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dernilan –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa maści Dernilan, zawierającej kamforę racemiczną (1 g/100 g), alantoinę (300 mg/100 g), nikotynamid (250 mg/100 g) oraz kwas salicylowy (100 mg/100 g), wykazały brak toksyczności po wielokrotnym podaniu wszystkich składników aktywnych. Analizy literaturowe potwierdziły, że żaden z komponentów nie wykazuje właściwości rakotwórczych ani mutagennych. W zakresie tolerancji miejscowej alantoina i nikotynamid charakteryzują się dobrą tolerancją, bez działania drażniącego, alergizującego czy fototoksycznego. Kamfora może powodować umiarkowane, krótkotrwałe podrażnienie skóry, objawiające się pieczeniem i mrowieniem, natomiast kwas salicylowy wykazuje pierwotne działanie drażniące, zależne od stężenia (badane w zakresie 1-20%).
- Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje niski potencjał toksyczny na podstawie dostępnych badań przedklinicznych, w tym testu Amesa, który nie wykazał mutagenności wodno-alkoholowego wyciągu z kwiatostanu o zawartości 18,75% oligomerycznych procyjanidyn. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak efektów teratogennych oraz toksycznych w dawce do 1,6 g/kg, zarówno w okresie okołoporodowym, jak i poporodowym, bez negatywnego wpływu na płodność generacji F1. Mimo to, dla większości preparatów leczniczych zawierających głóg, takich jak Cardiol C, Cravisol czy Neocardina, nie przeprowadzono kompleksowych badań toksykologicznych, mutagenności ani karcynogenności, a ich bezpieczeństwo opiera się głównie na wieloletniej tradycji stosowania i doświadczeniu klinicznym.
5-metoksypsoralen, 8-metoksypsoralen, aglikony flawonoidowe, badanie mutagenności, chromatydy siostrzane, dane toksykologiczne, działanie fotokancerogenne, działanie fototoksyczne, efekt teratogenny, furanokumaryny, genotoksyczność, głóg, karcynogenność, korzeń arcydzięgla, kwercetyna, kwiatostan głogu, niska toksyczność, oligomeryczne procyjanidyny, ostra reakcja skórna, podanie jednorazowe, podanie wielokrotne, potencjał karcynogenny, promieniowanie UV, test Amesa, wpływ na reprodukcję, wpływ toksyczny, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z głogu