bronchospazm
Bronchospazm to nagłe skurczenie się mięśni gładkich oskrzeli, prowadzące do zwężenia ich światła, co skutkuje utrudnionym przepływem powietrza w drogach oddechowych. Jest to patofizjologiczny mechanizm występujący w wielu chorobach układu oddechowego, przede wszystkim w astmie oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) czy w reakcjach anafilaktycznych.
Klinicznie bronchospazm objawia się dusznością, świszczącym oddechem (wheezing), uczuciem ściskania w klatce piersiowej oraz często kaszlem. W badaniu przedmiotowym można stwierdzić wydłużony wydech, świsty nad polami płucnymi oraz tachypnoe. W ciężkich przypadkach dochodzi do hipoksemii, która może manifestować się sinicą i zaburzeniami świadomości.
Leczenie bronchospazmu opiera się głównie na stosowaniu leków rozszerzających oskrzela, takich jak krótko i długo działające β2-mimetyki (np. salbutamol, formoterol), cholinolityki (np. ipratropium, tiotropium) oraz metyksantyny (np. teofilina). W przypadkach związanych z zapaleniem, kluczowe znaczenie mają glikokortykosteroidy wziewne lub systemowe. W ciężkich, zagrażających życiu przypadkach, może być konieczne zastosowanie tlenoterapii, a nawet mechanicznej wentylacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Bicardef 10 mg 10 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Bicardef 10 mg, może prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i ogólnoustrojowych, w tym bradykardii, niedociśnienia tętniczego, skurczu oskrzeli, ostrej niewydolności serca, hipoglikemii oraz bloków przedsionkowo-komorowych II i III stopnia. Zgłaszane dawki przedawkowania sięgają nawet 2000 mg, co podkreśla znaczną zmienność indywidualnej reakcji pacjentów. Diagnostyka i monitoring powinny obejmować ocenę funkcji serca, układu oddechowego oraz metabolizmu glukozy, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów hemodynamicznych i rytmu serca.
aminofilina, atropina, beta-bloker, beta2-sympatykomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bronchospazm, choroba niedokrwienna serca, choroba płuc, działanie beta-adrenolityczne, glukagon, hipoglikemia, lek inotropowy, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, orcyprenalina, ostra niewydolność serca, podanie dożylne glukozy, skurcz oskrzeli, środek wazopresyjny, stężenie glukozy, stymulacja serca, zapaść krążeniowa, zmienność osobnicza - Leksykon substancji czynnych
Sodu octan – Działania niepożądane
Octan sodu, stosowany głównie w płynoterapii dożylnej jako składnik roztworów wieloelektrolitowych i buforujących, może indukować liczne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Jego metabolizm zwiększa zużycie tlenu i może zaburzać równowagę kwasowo-zasadową, co jest istotne u pacjentów z niedotlenieniem. Najczęstsze powikłania to hiperkaliemia i hiponatremia, zwłaszcza przy szybkim podaniu lub niewydolności nerek, z ryzykiem encefalopatii hiponatremicznej. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperwolemia i hipermagnezemia, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne o różnym nasileniu (np. sinica, SaO₂ ≤ 92%, niedociśnienie < 90 mmHg). Występują także objawy ze strony układu oddechowego (tachypnoe, bronchospazm), wątroby (hiperamonemia, cholestaza, wzrost enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna, GGTP) oraz nerek (azotemia, uszkodzenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bronchospazm, cholestaza, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, duszność, dyspnea, encefalopatia hiponatremiczna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hemodylucja, hemoliza, hiperamonemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipertensja, hiperwolemia, hiponatremia, hipotensja, kamica pęcherzyka żółciowego, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, octan sodu, płynoterapia dożylna, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, retikulocytoza, roztwór wieloelektrolitowy, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, uogólniony rumień, wynaczynienie, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakrzepica żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żył, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Esmocard Lyo 2500 mg
Przedawkowanie esmololu chlorowodorku, szczególnie w dawkach nasycających od 625 mg do 2,5 g (12,5-50 mg/kg masy ciała), stanowi poważne zagrożenie życia, prowadząc do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii zatokowej, bloku przedsionkowo-komorowego, niewydolności serca, wstrząsu kardiogennego oraz zatrzymania akcji serca. Objawy kliniczne obejmują również skurcz oskrzeli, niewydolność oddechową, utratę przytomności, drgawki, nudności, hipoglikemię i hiperkaliemię. Ze względu na krótki okres półtrwania esmololu (~9 minut), pierwszym krokiem jest natychmiastowe zaprzestanie podawania leku, jednak objawy mogą utrzymywać się ponad 30 minut po odstawieniu. W ciężkich przypadkach konieczne jest wspomaganie oddechu oraz intensywne monitorowanie hemodynamiczne, oddechowe i metaboliczne w warunkach OIT.
aminofilina, beta-2-sympatykomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, bronchospazm, dawka nasycająca, depresja układu sercowo-naczyniowego, dobutamina, dopamina, działanie inotropowe dodatnie, Esmocard Lyo, esmolol chlorowodorek, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipoksja mózgu, hipoperfuzja mózgu, izoprenalina, jony wapnia, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, lek presyjny, lek przeciwcholinergiczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, noradrenalina, oddech wspomagany, okres półtrwania, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, śpiączka, stymulacja elektryczna serca, trwała niepełnosprawność, wstrząs kardiogenny, wypełnienie łożyska naczyniowego, zatrzymanie akcji serca - Leksykon substancji czynnych
Olcha – Przedawkowanie
Przedawkowanie ekstraktów pyłku drzew zawierających alergen olchy (Alnus sp.) w terapii alergenowej, takich jak Perosall D (stosowany podjęzykowo, ze stężeniami od 10 JS do 5000 JS) oraz Pollinex Tree (podskórnie, w dawkach 600 SU/ml, 1600 SU/ml, 4000 SU/ml), niesie ryzyko wystąpienia reakcji miejscowych (obrzęk, rumień, świąd) oraz ogólnoustrojowych o różnym nasileniu, włącznie z wstrząsem anafilaktycznym. Reakcje miejscowe częściej obserwuje się przy preparatach podawanych podskórnie, natomiast reakcje ogólnoustrojowe umiarkowane i ciężkie (bronchospazm, duszność, hipotensja, tachykardia) pojawiają się przy przekroczeniu zalecanych dawek lub nieprawidłowej drodze podania, np. donaczyniowej. Szczególnie niebezpieczne jest szybkie przejście do wyższych stężeń Perosall D (np. z 100 JS do 5000 JS) oraz podanie Pollinex Tree powyżej 4000 SU/ml lub drogą inną niż zalecana.
adrenalina, bronchospazm, glikokortykosteroid, hipotensja, immunoterapia alergenowa, lek przeciwhistaminowy, obrzęk krtani, obrzęk warg, Perosall D, płynoterapia, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podjęzykowe, Pollinex Tree, pyłek olchy, reakcja niepożądana, schemat leczenia, skurcz oskrzeli, tachykardia, terapia alergenowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Taptiqom (15 mcg + 5 mg)/ml
Przedawkowanie kropli do oczu Taptiqom (15 µg/ml tafluprost + 5 mg/ml tymolol) wiąże się głównie z ryzykiem ogólnoustrojowego działania beta-adrenolitycznego tymololu. Tafluprost, podany miejscowo, nie wykazuje toksyczności systemowej, natomiast tymolol może powodować poważne objawy, takie jak bradykardia (<60 uderzeń/min), rzadkoskurcz, skurcz oskrzeli, duszność, zawroty głowy, ból głowy oraz zatrzymanie akcji serca. Tymolol jest trudno usuwalny dializą, co utrudnia leczenie ciężkiego przedawkowania. Leczenie powinno być objawowe i podtrzymujące, ukierunkowane na przeciwdziałanie skutkom beta-adrenolitycznym.
analog prostaglandyny, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, bronchospazm, dializa, działanie ogólnoustrojowe, hipoglikemia, leczenie podtrzymujące, niewydolność mięśnia sercowego, POChP, podanie oczne, receptory beta, receptory beta-2, resuscytacja, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia układu nerwowego, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zyfurax Baby 220 mg/5 ml
Produkt leczniczy Zyfurax Baby zawiera nifuroksazyd w stężeniu 220 mg/5 ml w postaci zawiesiny doustnej i jest stosowany w terapii zakażeń przewodu pokarmowego. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości, obejmujące wysypkę skórną (plamisto-grudkową), pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny. Częstość występowania tych działań waha się od niezbyt często (wysypka) do bardzo rzadko (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny). W przypadku wystąpienia objawów alergicznych konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia, w tym stosowanie adrenaliny, leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów w ciężkich reakcjach. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią alergii na pochodne nitrofuranu.
bąbel pokrzywkowy, bronchospazm, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, działanie przeczyszczające, lek przeciwhistaminowy, nifuroksazyd, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sorbitol, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka skórna, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Kora kasztanowca – Działania niepożądane
Kora kasztanowca (Hippocastani cortex) wykazuje stosunkowo dobrą tolerancję jako substancja lecznicza, jednak może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Najczęściej opisywanym działaniem niepożądanym jest kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez eskulinę, objawiające się zaczerwienieniem, świądem i wysypką w miejscu kontaktu. W preparatach złożonych, takich jak Hemorol, zawierających korę kasztanowca, obserwuje się szersze spektrum reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujące duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniową oraz wstrząs anafilaktyczny. Ponadto, odnotowano zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemię, charakteryzującą się utlenieniem żelaza hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu i objawia się sinicą, dusznością oraz zawrotami głowy.
bronchospazm, choroba Quinckego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, duszność, eskulina, hipotensja, Hippocastani cortex, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora kasztanowca, methemoglobinemia, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sinica, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu krążenia, zapaść naczyniowa, żelazo hemoglobiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budixon Neb 0,5 mg/ml
Budixon Neb, zawierający budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml lub 0,50 mg/ml, jest lekiem wziewnym stosowanym w terapii chorób układu oddechowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą zakażeń grzybiczych jamy ustnej i gardła (kandydoza), zapalenia płuc u pacjentów z POChP, a także objawów ze strony układu oddechowego, takich jak kaszel, chrypka, podrażnienie gardła i bezgłos. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów (w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu u dzieci), zaburzenia psychiczne (niepokój, depresja, zmiany zachowania u dzieci), a także zaburzenia okulistyczne (zaćma, nieostre widzenie, jaskra). W przypadku stosowania nebulizatora z maską twarzową możliwe jest podrażnienie skóry twarzy, co wymaga odpowiedniej higieny po inhalacji.
agresja, bezgłos, bronchospazm, budezonid, chrypka, ciśnienie śródgałkowe, depresja, drżenie mięśni, endokrynologia dziecięca, glikokortykosteroid wziewny, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kaszel, kontaktowe zapalenie skóry, lęk, lek przeciwgrzybiczny, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nebulizacja, nerwowość, nieostre widzenie, niepokój, obrzęk naczynioruchowy, POChP, podrażnienie gardła, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, siniaczenie, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, supresja układu immunologicznego, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Monkasta 4 mg
Monkasta w dawce 4 mg (montelukast sodowy) w formie tabletek do rozgryzania i żucia jest wskazana u dzieci w wieku 2-5 lat z przewlekłą astmą oskrzelową o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, u których standardowa terapia wziewnymi kortykosteroidami oraz doraźne stosowanie krótko działających β-agonistów nie zapewnia wystarczającej kontroli objawów. Lek może być stosowany jako terapia uzupełniająca lub alternatywa dla małych dawek wziewnych kortykosteroidów u pacjentów, którzy nie mogą prawidłowo stosować leków wziewnych z powodu trudności technicznych lub innych ograniczeń. Wskazania obejmują także profilaktykę skurczu oskrzeli indukowanego wysiłkiem fizycznym u dzieci od 2 roku życia, szczególnie gdy objawy astmy pojawiają się podczas lub po wysiłku, a stosowanie β-agonistów doraźnych jest niewystarczające. Tabletki zawierają 1,2 mg aspartamu, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią.
aspartam, astma łagodna, astma oskrzelowa, astma wysiłkowa, bronchospazm, doustny kortykosteroid, duszność, fenyloketonuria, komora inhalacyjna, krótko działający β-agonista, montelukast sodowy, napad kaszlu, ostry napad astmy, skurcz oskrzeli, skurcz oskrzeli wysiłkowy, świszczący oddech, tabletka do rozgryzania, technika inhalacji, wziewny kortykosteroid - Leksykon leków
Interakcje leku – Carvedilol Orion 12,5 mg
Karwedylol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza w połączeniu z lekami wpływającymi na przewodzenie sercowe (diltiazem, werapamil, amiodaron, leki przeciwarytmiczne klasy I), co może prowadzić do bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niewydolności serca. Amiodaron zwiększa stężenie karwedylolu 2,2-krotnie, co wymaga monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego. Karwedylol nasila działanie leków przeciwnadciśnieniowych (antagoniści α1, dihydropirydyny, azotany, klonidyna) i może powodować znaczne niedociśnienie oraz bradykardię, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu klonidyny, gdzie odstawianie powinno być stopniowe (najpierw karwedylol, potem klonidyna). Wzrost stężenia digoksyny o 16% i digotoksyny o 13% wymaga monitorowania ich poziomów w surowicy. U pacjentów po przeszczepie nerek karwedylol może zwiększać stężenie cyklosporyny, co wymaga dostosowania dawki (średnio o 20%) i monitorowania. Ponadto, karwedylol nasila działanie insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, maskując objawy hipoglikemii, co wymaga regularnej kontroli glikemii.
amiodaron, antagonista kanału wapniowego, azotan, beta-adrenolityk, beta-adrenomimetyk, blokada połączenia nerwowo-mięśniowego, bradykardia, bronchospazm, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, digotoksyna, efekt inotropowy, enancjomer karwedylolu, ergotamina, fluoksetyna, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, guanetydyna, guanfacyna, hipoglikemia, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, karwedylol, klonidyna, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, metyldopa, migotanie komór, mikrosomy wątroby, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, paroksetyna, pochodna dihydropirydyny, rezerpina, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, środek anestetyczny, takrolimus, werapamil i diltiazem, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenie przewodzenia, zatrzymanie akcji serca, zawrót głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceclor MR 500 mg
Ceclor MR, dostępny w dawkach 375 mg, 500 mg oraz 750 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cefaklor, inne antybiotyki cefalosporynowe oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Ze względu na możliwość reakcji krzyżowej między cefalosporynami, szczególnie istotne jest wykluczenie nadwrażliwości na całą grupę tych antybiotyków. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na cefalosporyny i penicyliny.
antybiotyk cefalosporynowy, bronchospazm, Ceclor MR, cefaklor, cefalosporyna, hipotensja, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna na antybiotyk, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, świąd, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wysypka skórna, wywiad lekarski