białko C

Białko C to glikoproteina osoczowa syntetyzowana w wątrobie w postaci nieaktywnego zymogenu, zależna od witaminy K. Stanowi kluczowy element fizjologicznego układu antykoagulacyjnego organizmu, odpowiadając za regulację procesu krzepnięcia krwi.

Po aktywacji przez kompleks trombina-trombomodulina, białko C przekształca się w aktywną formę (APC), która działa jako naturalna antykoagulant poprzez proteolityczną inaktywację czynników Va i VIIIa. Proces ten wymaga udziału białka S jako kofaktora. Aktywne białko C wykazuje również właściwości przeciwzapalne, antyapoptotyczne oraz cytoprotekcyjne.

Niedobór białka C może być wrodzony (autosomalnie dominujący lub recesywny) lub nabyty (choroby wątroby, DIC, niedobór witaminy K). Ciężki niedobór prowadzi do zakrzepicy żylnej, zatorowości płucnej, a u noworodków może manifestować się jako piorunująca plamica (purpura fulminans). Oznaczanie poziomu i aktywności białka C ma istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie ryzyka zakrzepicy i monitorowaniu terapii przeciwkrzepliwej.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl