Dawkowanie i sposób podawania
Czynnik krzepnięcia IX

Dawkowanie i sposób podawania czynnika krzepnięcia IX

Czynnik krzepnięcia IX jest stosowany w leczeniu i profilaktyce krwawień u pacjentów z hemofilią B. Dawkowanie oraz sposób podawania muszą być dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjenta, biorąc pod uwagę stopień nasilenia niedoboru czynnika, umiejscowienie i nasilenie krwawienia oraz stan kliniczny pacjenta.^{1 2}

Monitorowanie leczenia

W trakcie leczenia niezbędne jest odpowiednie monitorowanie stężeń czynnika IX w osoczu pacjenta. Jest to szczególnie istotne przy określaniu podawanej dawki i częstotliwości powtarzania wlewu. U poszczególnych pacjentów odpowiedź na czynnik IX może być różna, co przejawia się różnym biologicznym okresem półtrwania i czasem powrotu do zdrowia. Dawka ustalona na podstawie masy ciała może wymagać modyfikacji u pacjentów z niedowagą lub nadwagą.³

Zwłaszcza w przypadku poważnych zabiegów chirurgicznych nieodzowne jest dokładne monitorowanie leczenia substytucyjnego na podstawie analizy krzepliwości (aktywności czynnika IX w osoczu).^{4 5 6}

Jednostki miary czynnika IX

Liczba podawanych jednostek czynnika IX wyrażona jest w jednostkach międzynarodowych (j.m.), które odnoszą się do aktualnego wzorca Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dla produktów zawierających czynnik IX. Aktywność czynnika IX w osoczu wyrażana jest jako wartość procentowa (w odniesieniu do wartości normalnych w osoczu ludzkim) lub w jednostkach międzynarodowych (w odniesieniu do wzorca Międzynarodowego dla czynnika IX w osoczu).^{7 8}

Jedna jednostka międzynarodowa (j.m.) aktywności czynnika IX odpowiada ilości czynnika IX w jednym mililitrze prawidłowego osocza ludzkiego.^{9 10 11}

Obliczanie dawki

Wyliczenie wymaganej dawki czynnika IX oparte jest o empiryczny wniosek, że jedna jednostka międzynarodowa (j.m.) czynnika IX na kilogram masy ciała powoduje wzrost aktywności czynnika IX w osoczu o około 1% (0,01 j.m./ml) względem wartości normalnej. Wymagana dawka ustalana jest za pomocą wzoru:^{12 13 14}

Liczba wymaganych jednostek = masa ciała (kg) × pożądany wzrost aktywności czynnika IX (%) (j.m./dl) × 0,93¹⁵

Należy pamiętać, że współczynnik w powyższym wzorze może się nieznacznie różnić w zależności od preparatu:
– Dla Betafact: 0,93¹⁶
– Dla Immunine: 0,9¹⁷
– Dla Octanine F: 0,8¹⁸

Podawana ilość i częstotliwość podawania powinny być każdorazowo uzależnione od skuteczności klinicznej w poszczególnych przypadkach.^{19 20 21}

Dawkowanie w przypadkach krwawienia

W przypadku epizodów krwotocznych aktywność czynnika IX nie powinna spadać poniżej określonego poziomu aktywności w osoczu (wyrażonego w procentach wartości normalnej lub j.m./dl) w danym okresie. Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie w różnych sytuacjach klinicznych:^{22 23 24}

^{25 26 27}

W niektórych okolicznościach może być konieczne zastosowanie dawek większych od wyliczonych, zwłaszcza w przypadku dawki początkowej.²⁸

Dawkowanie w profilaktyce

W ramach długoterminowej profilaktyki przeciwkrwotocznej u pacjentów z ciężką postacią hemofilii B zwyczajowo stosowane dawki czynnika IX wynoszą 20-40 j.m. na kilogram masy ciała, podawane w odstępie 3-4 dni.^{29 30 31}

W niektórych przypadkach, zwłaszcza u młodszych pacjentów, może być konieczne skrócenie odstępów dawkowania lub stosowanie wyższych dawek.^{32 33 34}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie u dzieci opiera się na masie ciała i zasadniczo jest podobne do dawkowania u pacjentów dorosłych. W badaniu klinicznym produktu Betafact, dzieciom w wieku poniżej sześciu lat podawano dawki zbliżone do tych stosowanych u dorosłych pacjentów.³⁵ W przypadku leku Immunine, zalecenia dotyczące stosowania u pacjentów pediatrycznych mogą odnosić się do pacjentów w wieku od 12 do 18 lat. W grupie wiekowej od 6 do 12 lat dostępne dane kliniczne nie są wystarczające do podania konkretnych zaleceń dotyczących dawkowania.³⁶

W badaniu przeprowadzonym u 25 dzieci w wieku poniżej 6. roku życia otrzymujących Octanine F, mediana dawki dziennej była podobna do tej stosowanej w profilaktyce i leczeniu krwawień u pacjentów dorosłych, tj. 35 do 40 j.m. na kilogram masy ciała.³⁷

Sposób podawania

Wszystkie omawiane preparaty czynnika IX przeznaczone są do podawania dożylnego. Sposób podawania różni się nieznacznie w zależności od preparatu, przy czym kluczowe jest przestrzeganie zalecanej szybkości podawania:

• Betafact: Zalecana szybkość przepływu nie powinna przekraczać 4 ml/minutę³⁸
• Immunine: Zalecana szybkość podawania nie powinna przekraczać 2 ml na minutę³⁹
• Octanine F: Nie zaleca się podawania z szybkością większą niż 2-3 ml na minutę⁴⁰
• Prothromplex Total NF: Zaleca się, aby szybkość podawania nie przekraczała 2 ml na minutę (60 j.m./min)⁴¹

Szczególne zalecenia dla pacjentów wcześniej nieleczonych

W przypadku pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni czynnikiem IX (PUPs – Previously Untreated Patients), dostępne dane są ograniczone. Dla Betafactu dostępne są dane opisane w charakterystyce produktu leczniczego, jednak nie są przedstawione konkretne zalecenia dotyczące dawkowania.⁴² Podobnie w przypadku Octanine F, nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu u pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni.⁴³

Przygotowanie i rekonstytucja leku

Dla wszystkich omawianych preparatów czynnika IX konieczna jest rekonstytucja proszku przy użyciu dołączonego rozpuszczalnika przed podaniem. Szczegółowe instrukcje dotyczące rekonstytucji produktu leczniczego przed podaniem można znaleźć w charakterystyce produktu leczniczego odpowiedniego preparatu.^{44 45 46 47}

Po rekonstytucji, stężenie czynnika IX w roztworze wynosi:
– Betafact: 50 j.m./ml⁴⁸
– Immunine: 120 j.m./ml (dla Immunine 1200 IU)⁴⁹
– Octanine F: około 100 j.m./ml⁵⁰

Szczególne uwagi dotyczące dawkowania

Należy pamiętać, że dawkowanie czynnika IX jest wysoce zindywidualizowane i może wymagać dostosowania w zależności od skuteczności klinicznej u konkretnego pacjenta. W przypadku większych zabiegów chirurgicznych niezbędne jest dokładne monitorowanie aktywności czynnika IX w osoczu pacjenta i dostosowywanie dawki w miarę potrzeb.^{51 52}

Dawki wymagane do osiągnięcia hemostazy mogą być wyższe niż obliczone, szczególnie w przypadku dawki początkowej. Modyfikacja dawkowania może być również konieczna u pacjentów z niedowagą lub nadwagą, u których dawka ustalona wyłącznie na podstawie masy ciała może być nieodpowiednia.^{53 54}

Przy stosowaniu koncentratów czynnika IX zawierających również inne czynniki krzepnięcia (np. Prothromplex Total NF, który zawiera czynniki II, VII, IX i X oraz białko C), należy postępować zgodnie ze szczegółowymi zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego dla danego preparatu.⁵⁵