toksyczna martwica naskórka

Toksyczna martwica naskórka (Toxic Epidermal Necrolysis, TEN) to ciężka, zagrażająca życiu choroba skóry charakteryzująca się gwałtownym rozwojem martwicy naskórka obejmującej ponad 30% powierzchni ciała. Jest ona najcięższą postacią reakcji polekowej, z zespołem Stevensa-Johnsona (SJS) stanowiącym jej łagodniejszą formę.

Toksyczna martwica naskórka najczęściej jest wywołana przez leki, szczególnie antybiotyki (sulfonamidy), leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, lamotrygina), niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz allopurynol. Mechanizm patogenetyczny opiera się na reakcji immunologicznej prowadzącej do masowej apoptozy keratynocytów.

Obraz kliniczny TEN obejmuje objawy prodromalne (gorączka, ból gardła, złe samopoczucie), po których następuje gwałtowny rozwój rumieniowych zmian skórnych przechodzących w pęcherze i rozległe złuszczanie naskórka, odsłaniające bolesne, krwawiące powierzchnie przypominające oparzenia II stopnia. Charakterystyczny jest objaw Nikolskiego, gdy naskórek łatwo oddziela się od skóry właściwej przy delikatnym nacisku.

Leczenie TEN wymaga natychmiastowej hospitalizacji, najlepiej w oddziale intensywnej terapii lub oparzeniowym. Podstawą terapii jest odstawienie leku wywołującego, intensywna opieka pielęgnacyjna podobna do stosowanej w leczeniu oparzeń, wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz zapobieganie zakażeniom. W farmakoterapii stosuje się dożylne immunoglobuliny, glikokortykosteroidy oraz leki immunosupresyjne, choć ich skuteczność pozostaje przedmiotem dyskusji.

Śmiertelność w przebiegu TEN wynosi od 25% do 35%, a rokowanie można oszacować przy pomocy skali SCORTEN uwzględniającej takie czynniki jak wiek, choroby współistniejące oraz parametry laboratoryjne. U pacjentów, którzy przeżyli epizod TEN, mogą wystąpić długoterminowe powikłania, zwłaszcza dotyczące oczu, błon śluzowych oraz płuc.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl