Specjalne ostrzeżenia
Frisium 10

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Frisium 10

Podczas stosowania klobazamu (Frisium 10) należy zachować szczególne środki ostrożności oraz monitorować pacjentów ze względu na liczne potencjalne zagrożenia związane z działaniem tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące najważniejszych ostrzeżeń i środków ostrożności, które powinny być uwzględnione przez lekarzy przepisujących klobazam.¹

Ryzyko myśli samobójczych, prób samobójczych i samobójstw

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększoną częstość występowania myśli samobójczych, prób samobójczych i samobójstw u pacjentów przyjmujących benzodiazepiny, w tym klobazam. Dotyczy to zarówno osób z depresją, jak i bez tego schorzenia. Należy podkreślić, że jednoznaczny związek przyczynowy między stosowaniem benzodiazepiny a ryzykiem samobójczym nie został dotychczas ustalony. Szczególną ostrożność należy zachować przy przepisywaniu benzodiazepin pacjentom z zaburzeniami osobowości, gdzie ryzyko zachowań samobójczych może być podwyższone.²

Interakcje z alkoholem

Podczas terapii klobazamem zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu. Połączenie klobazamu z alkoholem znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia nadmiernego uspokojenia oraz innych działań niepożądanych, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.³

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem opioidów i benzodiazepin

Jednoczesne stosowanie klobazamu z opioidami niesie ze sobą poważne zagrożenia, w tym: nadmierne uspokojenie, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet śmierć. Ze względu na te zagrożenia, równoczesne stosowanie klobazamu i opioidów powinno być ograniczone tylko do przypadków, w których alternatywne metody leczenia okazały się nieskuteczne.⁴

W sytuacji, gdy podjęta zostaje decyzja o równoległym stosowaniu klobazamu z opioidem, należy przestrzegać następujących zasad:

• Przepisywać leki w najmniejszej skutecznej dawce
• Ograniczyć czas równoczesnego stosowania do absolutnego minimum
• Systematycznie monitorować pacjenta pod kątem objawów depresji oddechowej oraz nadmiernego uspokojenia

⁵

Ryzyko amnezji następczej

Podczas terapii benzodiazepinami, w tym klobazamem, może występować amnezja następcza. Ryzyko to pojawia się nawet przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych, a zwiększa się znacząco przy wyższych dawkach leku. Należy o tym poinformować pacjenta oraz rozważyć to ryzyko przy planowaniu terapii.⁶

Uzależnienie i zespół odstawienia

Stosowanie klobazamu wiąże się z ryzykiem rozwoju uzależnienia fizycznego i psychicznego. Po nagłym przerwaniu leczenia może wystąpić zjawisko odbicia oraz zespół odstawienia.⁷

Zjawisko odbicia charakteryzuje się ponownym wystąpieniem nasilonych objawów, które pierwotnie były wskazaniem do leczenia klobazamem (np. stany lękowe, napady drgawkowe). Mogą temu towarzyszyć takie objawy jak nagłe zmiany nastroju, niepokój, zaburzenia snu oraz pobudzenie.⁸

Czynniki zwiększające ryzyko uzależnienia przy stosowaniu klobazamu:

• Wielkość dawki – ryzyko rośnie wraz ze zwiększeniem dawki
• Długość okresu leczenia – im dłuższy czas stosowania, tym większe ryzyko
• Historia uzależnień – pacjenci ze skłonnościami do uzależnienia od alkoholu lub leków mają zwiększone ryzyko

⁹

Istotny jest fakt, że ryzyko uzależnienia występuje nawet przy stosowaniu klobazamu przez kilka tygodni w dawkach terapeutycznych. Dlatego przy długotrwałym leczeniu klobazamem należy dokładnie rozważyć bilans korzyści terapeutycznych względem ryzyka rozwoju uzależnienia.¹⁰

Objawy zespołu odstawienia

W przypadku rozwoju uzależnienia fizycznego, nagłe przerwanie leczenia klobazamem może prowadzić do wystąpienia objawów odstawienia, które mogą obejmować:¹¹

• Objawy neurologiczne: bóle głowy, drętwienie i mrowienie kończyn, bóle mięśni, drżenie
• Zaburzenia snu: bezsenność, częstsze występowanie marzeń sennych
• Objawy psychiczne: nasilony lęk, stany napięcia, niepokój, dezorientacja, pobudzenie, utrata poczucia rzeczywistości, depersonalizacja, omamy, psychozy objawowe (np. delirium z odstawienia)
• Objawy somatyczne: pocenie się, nudności, wymioty
• Zaburzenia percepcji: wyostrzony słuch, nadwrażliwość na światło, dźwięk i kontakt fizyczny
• Napady drgawkowe – szczególnie niebezpieczne powikłanie odstawienia

¹²

Zespół odstawienia może również wystąpić po nagłej zmianie leczenia z benzodiazepiny o długim czasie działania (takiej jak klobazam) na benzodiazepinę o krótkim czasie działania.¹³

Ciężkie reakcje skórne

Po wprowadzeniu klobazamu do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji skórnych, w tym:

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – rzadka, ciężka choroba skóry i błon śluzowych
• Toksyczna martwica naskórka (TEN) – zagrażająca życiu choroba skóry

¹⁴

Reakcje te odnotowano zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Większość przypadków wystąpiła przy jednoczesnym stosowaniu innych leków, szczególnie przeciwpadaczkowych, które również mogą wywoływać ciężkie reakcje skórne. Wystąpienie SJS lub TEN może prowadzić do zgonu pacjenta.¹⁵

Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania:

1. Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów SJS lub TEN, zwłaszcza w pierwszych 8 tygodniach leczenia
2. W przypadku podejrzenia SJS lub TEN należy natychmiast przerwać stosowanie klobazamu
3. Jeśli wystąpiły objawy sugerujące SJS lub TEN, klobazam nie powinien być już nigdy stosowany u danego pacjenta
4. Należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia

¹⁶

Depresja oddechowa

Klobazam może powodować zahamowanie ośrodka oddechowego, zwłaszcza gdy stosowany jest w dużych dawkach. Pacjenci z przewlekłą lub ostrą niewydolnością oddechową wymagają szczególnej obserwacji w zakresie czynności układu oddechowego podczas terapii klobazamem.¹⁷

W niektórych przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki klobazamu, aby uniknąć nasilenia niewydolności oddechowej. Należy pamiętać, że ciężka niewydolność oddechowa stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania klobazamu.¹⁸

Osłabienie mięśni

Jednym z działań niepożądanych klobazamu może być osłabienie mięśni. Pacjenci z następującymi schorzeniami wymagają szczególnej obserwacji i ewentualnego zmniejszenia dawki:

• Istniejące w przeszłości osłabienie mięśni
• Ataksja pochodzenia rdzeniowego
• Ataksja pochodzenia móżdżkowego

¹⁹

Należy podkreślić, że miastenia (myasthenia gravis) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania klobazamu.²⁰

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby obserwuje się nasilenie działania klobazamu oraz zwiększoną podatność na wystąpienie działań niepożądanych. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki leku.²¹

Podczas długotrwałego leczenia klobazamem należy regularnie kontrolować czynność nerek i wątroby, wykonując odpowiednie badania laboratoryjne.²²

Pacjenci w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku wykazują zwiększoną podatność na występowanie działań niepożądanych klobazamu, takich jak:

• Senność
• Zawroty głowy
• Osłabienie mięśni

²³

Te działania niepożądane zwiększają ryzyko upadków, co może prowadzić do poważnych urazów u osób starszych. Dlatego u pacjentów w podeszłym wieku zaleca się stosowanie zredukowanej dawki klobazamu.²⁴

Tolerancja w padaczce

Podczas leczenia padaczki z zastosowaniem klobazamu, podobnie jak w przypadku innych benzodiazepin, należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem możliwego zmniejszenia działania przeciwdrgawkowego. Zjawisko to, określane jako rozwój tolerancji, może wystąpić w trakcie terapii i wymagać modyfikacji schematu leczenia.²⁵

Osoby wolno metabolizujące leki z udziałem izoenzymu CYP2C19

U pacjentów wolno metabolizujących leki z udziałem izoenzymu CYP2C19 występuje wzrost stężenia aktywnego metabolitu N-demetyloklobazamu w porównaniu do pacjentów szybko metabolizujących. W związku z tym u tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawkowania klobazamu.²⁶

Zaleca się szczególną ostrożność przy ustalaniu dawki początkowej, która powinna być niska, z uważnym monitorowaniem pacjenta podczas dostosowywania dawki.²⁷

Zawartość laktozy

Produkt Frisium 10 zawiera laktozę, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z rzadko występującymi dziedzicznymi problemami związanymi z nietolerancją galaktozy, takimi jak:

• Dziedziczna nietolerancja galaktozy
• Niedobór laktazy typu Lapp
• Zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy

²⁸

Jednoczesne stosowanie kannabidiolu

Równoczesne stosowanie klobazamu z produktami zawierającymi kannabidiol (zarówno leczniczymi, jak i nieleczniczymi) może powodować wzrost stężenia N-demetyloklobazamu w organizmie pacjenta. Prowadzi to do zwiększonej częstości występowania senności i sedacji.²⁹

W takiej sytuacji konieczne może być dostosowanie dawkowania klobazamu. Należy podkreślić, że nie wolno stosować nieleczniczych produktów zawierających kannabidiol w połączeniu z klobazamem, ponieważ zawierają one nieznane ilości kannabidiolu i mogą być różnej jakości.³⁰