repolaryzacja serca
Repolaryzacja serca to proces elektryczny, w którym komórki mięśnia sercowego powracają do stanu spoczynkowego po depolaryzacji. Jest to kluczowy element cyklu elektrycznego serca, następujący po depolaryzacji komórek, która inicjuje skurcz mięśnia sercowego.
W trakcie repolaryzacji następuje przywrócenie ujemnego potencjału błonowego komórek miokardium poprzez wypływ jonów potasu z wnętrza komórki na zewnątrz i zamknięcie kanałów sodowych. Proces ten rozpoczyna się w warstwie podwsierdziowej i przemieszcza się w kierunku warstwy podnasierdziowej, co jest przeciwne do kierunku depolaryzacji.
W zapisie EKG repolaryzacja komór odpowiada odcinkowi ST i załamkowi T, natomiast repolaryzacja przedsionków zazwyczaj jest maskowana przez zespół QRS. Zaburzenia repolaryzacji mogą manifestować się w postaci nieprawidłowości w zakresie odcinka ST i załamka T, co ma istotne znaczenie diagnostyczne w chorobach układu krążenia, szczególnie w niedokrwieniu mięśnia sercowego.
Liczne czynniki mogą wpływać na proces repolaryzacji, w tym elektrolity (zwłaszcza potas), leki (np. beta-blokery, blokery kanału wapniowego), niedokrwienie, niedotlenienie oraz choroby strukturalne serca. Zaburzenia repolaryzacji mogą prowadzić do poważnych arytmii, w tym do zagrażających życiu tachyarytmii komorowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumamed
Podczas terapii azytromycyną (Sumamed 125 mg) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, AGEP, SJS, TEN oraz DRESS, które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii, z uwzględnieniem dłuższego okresu obserwacji ze względu na możliwość nawrotu objawów. Sumamed wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby ze względu na ryzyko piorunującego zapalenia wątroby i niewydolności wątroby, a także u chorych z ciężką niewydolnością nerek (eGFR <10 ml/min), gdzie obserwowano 33% wzrost całkowitego narażenia na lek. Ponadto, azytromycyna może wydłużać odstęp QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią, czy przyjmujących leki wydłużające QT (np. chinidyna, amiodaron, pimozyd, moksyfloksacyna).
anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, bradykardia, Clostridium difficile, encefalopatia wątrobowa, gorączka reumatyczna, hipokaliemia, hipomagnezemia, leki przeciwarytmiczne, miastenia, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, przesączanie kłębuszkowe, repolaryzacja serca, rumień wielopostaciowy, Streptococcus pyogenes, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie gardła i migdałków, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ceurolex SR 8 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, stosowany w leczeniu choroby Parkinsona, wykazuje skuteczność zarówno w formie tabletek o natychmiastowym, jak i przedłużonym uwalnianiu. W 36-tygodniowym, podwójnie ślepym badaniu krzyżowym u 161 pacjentów we wczesnej fazie choroby Parkinsona, ropinirol SR okazał się nie mniej skuteczny niż forma IR, z różnicą w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: [-1,51, 0,10], p=0,0842). Zmiana formy leku nie wpłynęła istotnie na profil działań niepożądanych, a konieczność dostosowania dawki dotyczyła mniej niż 3% pacjentów, wyłącznie w kierunku zwiększenia dawki. W 24-tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu u pacjentów z niedostatecznie kontrolowanymi objawami na lewodopę, ropinirol SR wykazał istotną klinicznie i statystycznie redukcję czasu trwania okresów „wyłączenia” o średnio 1,7 godziny (95% CI: [-2,34, -1,09], p<0,0001), przy jednoczesnym wydłużeniu czasu trwania okresów "włączenia" o 1,7 godziny (95% CI: [1,06, 2,33], p<0,0001) oraz okresów "włączenia" bez dokuczliwych dyskinez o 1,5 godziny (95% CI: [0,85, 2,13], p<0,0001).
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dokuczliwa dyskineza, działanie niepożądane, lek dopaminergiczny, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, odstęp QT, okres włączenia, okres wyłączenia, podwzgórze, prążkowie, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona z lewodopą, Ujednolicona Skala Oceny Choroby Parkinsona, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amitriptylinum VP 10 mg
Amitryptylina wykazuje hamujący wpływ na kanały jonowe hERG odpowiedzialne za repolaryzację mięśnia sercowego, co obserwowano w górnym mikromolarnym zakresie stężenia terapeutycznego w osoczu. Ten mechanizm farmakologiczny może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca u pacjentów, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa klinicznego. W zakresie genotoksyczności wyniki badań in vitro i in vivo były niejednoznaczne, nie wykluczając możliwości indukcji aberracji chromosomowych. Brak jest natomiast długoterminowych badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze amitryptyliny, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa długotrwałej terapii.
aberracja chromosomowa, amitryptylina, bezpieczeństwo kliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, in vitro, in vivo, kanał hERG, kanał jonowy, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, repolaryzacja serca, stężenie terapeutyczne, wada rozwojowa, wskaźnik ciąż, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Requip 1 mg
Ropinirol, będący nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych z grupy leków dopaminergicznych (kod ATC: N04BC04), wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów D2/D3 w prążkowiu mózgu. Jego mechanizm działania polega na kompensacji niedoboru dopaminy charakterystycznego dla choroby Parkinsona, co skutkuje złagodzeniem objawów takich jak drżenie spoczynkowe, sztywność mięśniowa i bradykinezja. Ponadto, ropinirol hamuje wydzielanie prolaktyny poprzez wpływ na podwzgórze i przysadkę mózgową, co może mieć znaczenie kliniczne w monitorowaniu działań niepożądanych związanych z układem endokrynologicznym. W porównaniu do ergotaminowych agonistów dopaminy, ropinirol charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa dzięki selektywności działania.
agonista dopaminy, bradykinezja, choroba Parkinsona, drżenie spoczynkowe, hamowanie wydzielania prolaktyny, lek dopaminergiczny, natychmiastowe uwalnianie, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, odstęp QT, pochodna ergotaminy, prążkowie mózgu, receptor D2/D3, receptor dopaminowy, repolaryzacja serca, sztywność mięśniowa, układ endokrynny, układ pozapiramidowy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Zentiva 10 mg
Przedkliniczne badania hydroksyzyny wykazały, że substancja ta nie wykazuje działania genotoksycznego, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. W zakresie kardiotoksyczności, hydroksyzyna wpływa na prądy jonowe serca, w tym hamuje prąd potasowy IKr w kanałach hERG, jednak efekt ten pojawia się dopiero przy stężeniach 40-krotnie wyższych niż terapeutyczne (po dawce 50 mg). W badaniach in vivo na psach nie zaobserwowano wpływu na odstęp QTc, co wskazuje na niski potencjał do wywołania zaburzeń repolaryzacji serca przy standardowym stosowaniu klinicznym.
badanie in vitro, badanie in vivo, elektrokardiogram, embriotoksyczność, genotoksyczność, hydroksyzyna, kanał hERG, odstęp QTc, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, prąd potasowy, profil bezpieczeństwa leku, repolaryzacja mięśnia sercowego, repolaryzacja serca, stężenie terapeutyczne, teratogenność, układ sercowo-naczyniowy, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sidarso 4 mg
Sylodosyna, będąca antagonistą receptorów α1A-adrenergicznych, wykazuje wysoką selektywność wobec receptorów zlokalizowanych w układzie moczowym, co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich gruczołu krokowego i obniżenia oporu podpęcherzowego bez wpływu na mięśnie wypieracza. W badaniach klinicznych fazy II i III, obejmujących ponad 800 pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami BPH (IPSS ≥13), sylodosyna w dawce 8 mg/dobę wykazała istotne statystycznie zmniejszenie objawów BPH, z redukcją punktacji IPSS o około -6,3 do -7,0 w porównaniu do placebo (-3,4 do -4,7; p<0,001). W badaniu europejskim sylodosyna okazała się nie gorsza od tamsulosyny (0,4 mg/dobę), a odpowiedź na leczenie (≥25% poprawy IPSS) wystąpiła u 68% pacjentów przyjmujących sylodosynę. Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez okres do 1 roku obserwacji, potwierdzając trwałość działania preparatu.
antagonista receptora α-adrenergicznego, ciśnienie tętnicze, część sterczowa moczowodu, częstomocz, faza gromadzenia moczu, faza wydalania moczu, gruczoł krokowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mięsień gładki wypieracza, niecałkowite opróżnienie pęcherza, nokturia, opór podpęcherzowy, osłabiony strumień moczu, parcie naglące, podstawa pęcherza, receptor α1A-adrenergiczny, receptor α1B-adrenergiczny, repolaryzacja serca, skala IPSS, sylodosyna, szyjka pęcherza, tamsulosyna, torebka stercza, układ krążenia, układ moczowy, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik objawów AUA, wykapywanie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ApoRopin 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminy D2/D3, jest stosowany w terapii choroby Parkinsona, działając poprzez stymulację receptorów dopaminergicznych w prążkowiu, co kompensuje niedobór endogennej dopaminy wynikający z degeneracji neuronów istoty czarnej. Lek wykazuje również hamujące działanie na wydzielanie prolaktyny w podwzgórzu i przysadce mózgowej. Skuteczność ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu potwierdzono w 36-tygodniowym badaniu krzyżowym u 161 pacjentów z wczesną fazą choroby Parkinsona, gdzie wykazał on nie gorszą skuteczność niż tabletki o natychmiastowym uwalnianiu (różnica w UPDRS motor scale: -0,7 punktu, 95% CI: [-1,51, 0,10], p=0,0842). Zmiana formy leku nie wpłynęła istotnie na profil działań niepożądanych, a konieczność dostosowania dawki wystąpiła u mniej niż 3% pacjentów, wyłącznie w kierunku zwiększenia dawki.
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, lek dopaminergiczny, lewodopa, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminy, odstęp QT, off-time, on-time, podwzgórze i przysadka mózgowa, prążkowie, prolaktyna, przekaźnictwo dopaminergiczne, receptor D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UPDRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aropilo SR 4 mg
Ropinirol, zawarty w leku Aropilo SR, jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, działającym poprzez selektywne pobudzanie receptorów dopaminowych w prążkowiu, co kompensuje niedobór dopaminy charakterystyczny dla choroby Parkinsona. W badaniu 36-tygodniowym u 161 pacjentów we wczesnej fazie choroby wykazano, że tabletki o przedłużonym uwalnianiu ropinirolu są nie mniej skuteczne niż tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, z różnicą w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: [-1,51; 0,10], p=0,0842). W 24-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z niedostatecznie kontrolowaną lewodopą, ropinirol w formie SR istotnie skrócił czas trwania okresu „wyłączenia” o średnio 1,7 godziny (95% CI: [-2,34; -1,09], p<0,0001) oraz wydłużył czas "włączenia" o 1,7 godziny (95% CI: [1,06; 2,33], p<0,0001), bez zwiększenia czasu trwania dyskinez dokuczliwych.
agonista dopaminy, agonista receptorów dopaminowych, badanie cross-over, chlorowodorek ropinirolu, choroba Parkinsona, część ruchowa UPDRS, dopamina, dyskineza, laktoza jednowodna, lewodopa, metoda podwójnie ślepej próby, odstęp QT, off-time, on-time, prążkowie, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminowy, repolaryzacja serca, ropinirol, skala UPDRS, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wczesna faza choroby Parkinsona, wydłużenie QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar
Klarytromycyna, dostępna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml), wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów. U kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, stosowanie leku powinno być poprzedzone dokładną analizą korzyści i ryzyka. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów wątrobowych i nerkowych, ze względu na ryzyko ciężkich, choć zazwyczaj odwracalnych, uszkodzeń wątroby, w tym zapalenia wątrobowego i niewydolności wątroby. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy takie jak jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd skóry oraz tkliwość brzucha, które mogą wskazywać na rozwijające się uszkodzenie wątroby. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego (CDAD), które może pojawić się nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia w przypadku biegunki.
anoreksja, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridium difficile, enzym CYP3A4, komorowe zaburzenia rytmu, łupież rumieniowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, repolaryzacja serca, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolobenzodiazepiny, wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aropilo 0,25 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3 z grupy leków dopaminergicznych (kod ATC N04BC04), wykazuje działanie poprzez stymulację receptorów dopaminowych w prążkowiu, co zmniejsza niedobór dopaminy charakterystyczny dla choroby Parkinsona. Ponadto hamuje wydzielanie prolaktyny przez wpływ na podwzgórze i przysadkę mózgową. Badania farmakodynamiczne u zdrowych ochotników wykazały, że dawki ropinirolu do 4 mg/dobę powodują maksymalne wydłużenie odstępu QT o 3,46 ms (górna granica 95% CI <7,5 ms), co nie wskazuje na istotne ryzyko kardiologiczne, choć brak jest danych dla dawek powyżej 4 mg/dobę (do 24 mg/dobę). Lek Aropilo jest wskazany wyłącznie u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego idiopatycznym zespołem niespokojnych nóg (RLS), charakteryzującym się bezsennością lub nasilonymi dolegliwościami kończyn.
agonista dopaminy, bezsenność, choroba Parkinsona, ciągłość snu, lek dopaminergiczny, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, odstęp QT, okresowe ruchy nóg, placebo, podwzgórze, polisomnografia, prążkowie, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminowy, repolaryzacja serca, ropinirol, senność dzienna, skala IRLS, zaburzenie snu, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aropilo SR 8 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3 o nieergolinowej strukturze, jest stosowany w terapii choroby Parkinsona w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 2 mg, 4 mg, 8 mg). Mechanizm działania polega na pobudzeniu receptorów dopaminowych w prążkowiu, co kompensuje niedobór dopaminy charakterystyczny dla tej choroby, oraz na hamowaniu wydzielania prolaktyny poprzez wpływ na podwzgórze i przysadkę mózgową. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność ropinirolu w zmniejszaniu objawów motorycznych: w 36-tygodniowym badaniu cross-over u pacjentów z wczesną fazą choroby Parkinsona wykazano równoważną skuteczność tabletek o przedłużonym uwalnianiu względem formy o natychmiastowym uwalnianiu (różnica w UPDRS motor scale: -0,7 punktu, 95% CI: [-1,51; 0,10], p=0,0842). Ponadto, w 24-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z niedostateczną kontrolą lewodopą, ropinirol istotnie skrócił czas trwania okresów „wyłączenia” o średnio 1,7 godziny (95% CI: [-2,34; -1,09], p<0,0001) oraz wydłużył czas "włączenia" o 1,7 godziny (95% CI: [1,06; 2,33], p<0,0001), bez zwiększenia czasu trwania dokuczliwych dyskinez.
agonista dopaminowy, chlorowodorek ropinirolu, choroba Parkinsona, dyskineza, lewodopa, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, odstęp QT, okres włączenia, okres wyłączenia, podwójnie ślepa próba, podwzgórze i przysadka mózgowa, prążkowie mózgu, prolaktyna, receptor D2/D3, repolaryzacja serca, skala UPDRS, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, Ujednolicona Skala Oceny Choroby Parkinsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Starazolin Alergia 1 mg/ml
Przedawkowanie olopatadyny w kroplach do oczu Starazolin Alergia (1 mg/ml) może nastąpić zarówno przez nadmierne miejscowe podanie, jak i przypadkowe lub celowe doustne spożycie. Maksymalna ekspozycja przy połknięciu całej butelki to 5 mg substancji, co u dziecka o masie 10 kg odpowiada dawce 0,5 mg/kg mc. Olopatadyna charakteryzuje się niską toksycznością ostrą, a badania na psach wykazały wydłużenie odstępu QTc jedynie przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi. W badaniach klinicznych z udziałem 102 zdrowych ochotników, którym podawano 5 mg olopatadyny doustnie dwa razy dziennie przez 2,5 dnia, nie zaobserwowano istotnego wydłużenia odstępu QTc, przy stężeniach maksymalnych w osoczu od 35 do 127 ng/ml, co wskazuje na co najmniej 70-krotny margines bezpieczeństwa w kontekście wpływu na repolaryzację serca.
działanie toksyczne, ekspozycja na lek, krople do oczu, monitoring kardiologiczny, odstęp QTc, olopatadyna, postępowanie lecznicze, przedawkowanie olopatadyny, przedział bezpieczeństwa, przypadkowe połknięcie, repolaryzacja serca, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aropilo 0,5 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, stosowany w postaci tabletek powlekanych (0,5 mg chlorowodorku ropinirolu) w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (ZNN), wykazuje selektywne działanie na receptory dopaminowe w prążkowiu, co prowadzi do zmniejszenia niedoboru dopaminy charakterystycznego dla tego schorzenia. W badaniach farmakodynamicznych u zdrowych ochotników dawki od 0,5 mg do 4 mg nie wykazały istotnego wydłużenia odstępu QT, maksymalny wzrost wyniósł 3,46 ms przy dawce 1 mg, z górną granicą 95% CI poniżej 7,5 ms. Brak jest jednak danych dotyczących wpływu dawek powyżej 4 mg, sięgających do 24 mg/dobę, co nie pozwala całkowicie wykluczyć ryzyka kardiologicznego przy wyższych dawkach.
agonista dopaminy, agonista nieergolinowy, bezsenność, chlorowodorek ropinirolu, choroba Parkinsona, ciągłość snu, lek dopaminergiczny, odstęp QT, okresowe ruchy nóg, polisomnografia, prolaktyna, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, senność dzienna, skala IRLS, skala Medical Outcome Study Sleep, zaburzenia snu, zespół niespokojnych nóg