hamowanie laktacji
Hamowanie laktacji to proces medyczny polegający na zatrzymaniu lub ograniczeniu produkcji mleka przez gruczoły sutkowe u kobiet po porodzie, gdy karmienie piersią nie jest kontynuowane. Może być realizowane metodami farmakologicznymi lub niefarmakologicznymi.
Wśród metod farmakologicznych stosuje się agonistów dopaminy (np. bromokryptyna, kabergolina), które hamują wydzielanie prolaktyny – hormonu odpowiedzialnego za produkcję mleka. Obecnie najczęściej stosowana jest kabergolina ze względu na jej skuteczność i mniejszą liczbę działań niepożądanych w porównaniu do bromokryptyny.
Metody niefarmakologiczne obejmują ograniczenie stymulacji brodawek sutkowych, noszenie ciasnego biustonosza, stosowanie zimnych okładów oraz ograniczenie podaży płynów. Istotne jest również unikanie odciągania pokarmu, co mogłoby stymulować dalszą produkcję mleka.
Wskazania do hamowania laktacji obejmują: decyzję matki o rezygnacji z karmienia piersią, zgon noworodka, choroby matki uniemożliwiające karmienie piersią (np. aktywna gruźlica, zakażenie HIV w niektórych regionach, przyjmowanie leków przeciwwskazanych w okresie laktacji), czy też pewne sytuacje medyczne jak zakażenie wirusem HTLV-1.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Dopamar mite, zawierający 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży są niewystarczające, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania w okresie ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały czas terapii oraz o zakazie karmienia piersią ze względu na przenikanie lewodopy i karbidopy do mleka oraz hamujący wpływ lewodopy na wydzielanie prolaktyny, co może zaburzać laktację.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Elin 250 mcg + 35 mcg
Elin, zawierający 250 µg norgestymatu oraz 35 µg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu owulacji, zmianach endometrium oraz utrudnianiu implantacji. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a w przypadku jej podejrzenia podczas stosowania konieczne jest potwierdzenie stanu przed zaprzestaniem terapii, aby uniknąć nagłych zmian hormonalnych mogących negatywnie wpłynąć na rozwój wczesnej ciąży. Po porodzie, ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, decyzja o wznowieniu stosowania Elinu powinna być indywidualnie oceniona pod kątem korzyści i ryzyka. W okresie laktacji lek jest przeciwwskazany do 6 tygodni po porodzie, a stosowanie między 6. tygodniem a 6. miesiącem wymaga dokładnej oceny klinicznej, ze względu na przenikanie steroidów do mleka matki i potencjalny wpływ na dziecko oraz możliwość zmniejszenia laktacji.
antykoncepcja hormonalna, działanie progestagenne, hamowanie laktacji, hamowanie owulacji, karmienie piersią, mechanizm działania antykoncepcyjnego, minipigułka progestagenowa, norgestymat i etynyloestradiol, przenikanie leków do mleka matki, przerost endometrium, resorpcja płodu, steroidy antykoncepcyjne, zagnieżdżenie komórki jajowej, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Pirydoksyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pirydoksyna (witamina B6) jest powszechnie stosowana w preparatach farmaceutycznych, często w połączeniu z magnezem lub innymi witaminami z grupy B. W okresie ciąży zalecana dawka dobowa wynosi około 1,9 mg, a jej zwiększenie jest dopuszczalne jedynie przy potwierdzonym niedoborze, ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa wyższych dawek. Maksymalne dawki to 80 mg/dobę dla kobiet ≤18 lat oraz 100 mg/dobę dla kobiet >18 lat. Dane kliniczne, w tym analiza ponad 168 000 pacjentek stosujących preparaty z doksylaminą i pirydoksyną, nie wykazały teratogenności ani toksyczności dla płodu. Jednakże wysokie dawki pirydoksyny mogą indukować u noworodków zespół zależności i drgawki po porodzie, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego.
- Leksykon substancji czynnych
Bromokryptyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Bromokryptyna, stosowana w preparatach takich jak Bromergon 2,5 mg i Bromocorn 2,5 mg, jest skutecznym lekiem w terapii hiperprolaktynemii, przywracającym płodność u kobiet z zaburzeniami hormonalnymi. U pacjentek w wieku rozrodczym, które nie planują ciąży, konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia ze względu na normalizację poziomu prolaktyny i przywrócenie zdolności reprodukcyjnych. W przypadku planowanej ciąży, bromokryptynę należy odstawić po potwierdzeniu stanu błogosławionego, chyba że istnieją specyficzne wskazania do kontynuacji terapii. Dane kliniczne nie wykazują zwiększonego ryzyka poronień po przerwaniu leczenia, a stosowanie bromokryptyny w ciąży nie wpływa negatywnie na jej przebieg ani rozwiązanie.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Furosemidum Aurovitas 40 mg
Furosemidum Aurovitas jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na furosemid, amiloryd, sulfonamidy lub ich pochodne, a także u osób z nietolerancją laktozy (każda tabletka zawiera 90 mg laktozy jednowodnej). Lek nie powinien być stosowany w stanach hipowolemii lub odwodnienia, ciężkiej hipokaliemii oraz ciężkiej hiponatremii, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń gospodarki elektrolitowej i hemodynamicznych. Ponadto, furosemid jest przeciwwskazany u pacjentów z bezmoczem lub niewydolnością nerek nieodpowiadającą na leczenie diuretyczne, a także w niewydolności nerek spowodowanej nefrotoksycznością lub hepatotoksycznością oraz w niewydolności nerek związanej ze śpiączką wątrobową.
bezmocz, choroba Addisona, czynniki hepatotoksyczne, encefalopatia wątrobowa, furosemid, glikozydy naparstnicy, hamowanie laktacji, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, karmienie piersią, laktoza jednowodna, linia podziału tabletki, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, porfiria, śpiączka wątrobowa, tabletki niepowlekane, wrażliwość krzyżowa, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia hemodynamiczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmidon 40 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Telmidon, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Telmisartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz u noworodka – niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemię. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć nie do końca potwierdzonego, ryzyka teratogennego. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej oraz działania niepożądane u płodu i noworodka, takie jak żółtaczka, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość, dlatego jego stosowanie w ciąży jest ograniczone i przeciwwskazane w leczeniu obrzęków ciążowych, nadciśnienia tętniczego w ciąży oraz stanu przedrzucawkowego.
antagonista receptora angiotensyny II, diureza, dysfagia, działanie teratogenne, hamowanie laktacji, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, pierwotne nadciśnienie tętnicze, poradnictwo przedkoncepcyjne, stan przedrzucawkowy, telmisartan, terapia hipotensyjna, USG nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Femistelin 25 mg
Femistelin, zawierający dehydroepiandrosteron (DHEA) w dawkach 10 mg lub 25 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń rozwoju płodu oraz powikłań ciążowych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie DHEA w dużych dawkach może hamować prawidłowy przebieg ciąży oraz wywoływać maskulinizację płodów żeńskich, co wskazuje na androgenne działanie hormonu. Stosowanie Femistelinu w ciąży niesie ryzyko zaburzeń hormonalnych u matki i płodu, które mogą mieć długofalowe konsekwencje rozwojowe. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i konsultacja z lekarzem prowadzącym.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bromocorn 2,5 mg
Bromokryptyna w dawce 2,5 mg (produkt leczniczy Bromocorn) jest skuteczna w przywracaniu płodności u pacjentek z hiperprolaktynemią, co wymaga szczególnej uwagi w zakresie planowania antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym nieplanujących ciąży. Po rozpoczęciu terapii możliwe jest szybkie przywrócenie prawidłowych cykli owulacyjnych, dlatego konieczne jest omówienie metod antykoncepcji już na początku leczenia. W przypadku potwierdzonej ciąży bromokryptynę należy odstawić, co jest zgodne z zasadą minimalizacji farmakoterapii w ciąży. Dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko poronień ani negatywny wpływ bromokryptyny na przebieg ciąży i poród. U pacjentek z prolaktynomą przysadki, które zaszły w ciążę, konieczna jest ścisła obserwacja ze względu na ryzyko powiększenia guza pod wpływem zmian hormonalnych, a w razie objawów wzrostu guza (np. nasilające się bóle głowy, pogorszenie pola widzenia) rozważa się wznowienie terapii lub leczenie operacyjne po konsultacji wielospecjalistycznej.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Furosemid Laboratórios Basi 10 mg/ml
Furosemid Laboratórios Basi (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) jest diuretykiem pętlowym o licznych przeciwwskazaniach klinicznych. Lekarz powinien unikać jego stosowania u pacjentów z nadwrażliwością na furosemid lub substancje pomocnicze, a także u osób z alergią krzyżową na sulfonamidy. Przeciwwskazaniem jest również niewydolność nerek z bezmoczem opornym na leczenie furosemidem, śpiączka wątrobowa i stan przedśpiączkowy, ciężka hipokaliemia oraz hiponatremia, a także hipowolemia i odwodnienie. Podanie leku w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak reakcje anafilaktyczne, zaburzenia rytmu serca, pogorszenie encefalopatii wątrobowej, czy niewydolność krążenia. Ponadto, preparat zawiera około 3 mg sodu/ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
alergia krzyżowa, diuretyk pętlowy, diureza, encefalopatia wątrobowa, furosemid, hamowanie laktacji, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność krążenia, niewydolność nerek z bezmoczem, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, sulfonamid, upośledzenie perfuzji narządów, wstrząs anafilaktyczny, wydalanie potasu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Transtec 52,5 mcg/h 52,5 mcg/h (30 mg)
System transdermalny Transtec zawiera 30 mg buprenorfiny i uwalnia 52,5 mcg substancji czynnej na godzinę przez 96 godzin. Dane kliniczne dotyczące stosowania buprenorfiny w ciąży są niewystarczające, jednak badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie wysokich dawek w ostatnim trymestrze, które może prowadzić do zahamowania czynności ośrodka oddechowego noworodka oraz rozwoju zespołu abstynencyjnego u noworodka, objawiającego się drażliwością, drżeniami i zaburzeniami oddechowymi. W związku z tym stosowanie Transtecu w ciąży jest przeciwwskazane, a pacjentki powinny być poinformowane o konieczności przerwania terapii w przypadku ciąży lub planowania poczęcia.
badania farmakokinetyczne, buprenorfina, depresja oddechowa noworodka, drżenie, hamowanie laktacji, płodność, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka kobiecego, system transdermalny, toksyczność reprodukcyjna, Transtec, trudności w karmieniu, wpływ na płodność, zaburzenia oddechowe, zespół abstynencyjny noworodka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Scopolan 10 mg
Hioscyna butylobromek w postaci czopków 10 mg (Scopolan) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. W okresie ciąży brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku, dlatego jego podanie jest wskazane jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, stosując najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia o lepszym profilu bezpieczeństwa, poinformować pacjentkę o braku pełnych danych oraz monitorować stan matki i płodu podczas terapii. W przypadku karmienia piersią brak jest danych dotyczących przenikania hioscyny do mleka, jednak ze względu na działanie cholinolityczne leku, które może hamować laktację, stosowanie Scopolan nie jest zalecane u kobiet karmiących.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atosiban Accord 37,5 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne atozybanu wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach dwutygodniowych z dożylnym podaniem u szczurów i psów nie stwierdzono efektów toksycznych nawet przy dawkach około 10-krotnie przekraczających dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. Trzymiesięczne badania z podskórnym podawaniem w dawkach do 20 mg/kg/dobę również nie wykazały toksyczności, a najwyższa tolerowana dawka była około dwukrotnie wyższa niż dawka terapeutyczna u ludzi. Badania rozrodczości, obejmujące okres od implantacji do późnej ciąży, nie wykazały toksycznego wpływu na matki ani płody, mimo że dawki dla płodów szczurów były około 4-krotnie wyższe niż dawka otrzymywana przez ludzki płód. Testy onkogenności i mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak właściwości kancerogennych i mutagennych atozybanu.
antagonista receptora oksytocynowego, atozyban, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, efekt toksyczny, ekspozycja, hamowanie laktacji, in vitro, in vivo, laktacja, mechanizm działania leku, oksytocyna, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, profil toksykologiczny, rozrodczość, rozwój zarodkowy, toksyczność ostra i przewlekła, właściwość mutagenna, właściwość onkogenna, wpływ teratogenny, wpływ toksyczny, zagnieżdżenie jaja - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Telmisartan HCT EGIS, zawierający telmisartan (antagonistę receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, ze względu na udokumentowaną toksyczność dla płodu. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Ekspozycja na telmisartan w późniejszych trymestrach może prowadzić do poważnych zaburzeń u płodu, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a u noworodka do niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej, żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe oraz trombocytopenię, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane w obrzękach ciążowych, nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia u kobiet planujących ciążę, zaleca się zmianę terapii na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne nerek, czynność nerek, diureza, hamowanie laktacji, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, ryzyko teratogenne, samoistne nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, telmisartan, trombocytopenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka płodowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sumilar HCT 5 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Sumilar HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na toksyczne działanie na płód, takie jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. Stosowanie ramiprylu w pierwszym trymestrze wiąże się z potencjalnym, choć niejednoznacznym, ryzykiem teratogennym, dlatego zaleca się alternatywne leczenie u kobiet planujących ciążę. Ekspozycja na hydrochlorotiazyd w II i III trymestrze może prowadzić do niedokrwienia płodu i łożyska, zmniejszenia objętości osocza oraz przepływu maciczno-łożyskowego, a u noworodków obserwowano rzadkie przypadki hipoglikemii i małopłytkowości. Amlodypina powinna być stosowana w ciąży jedynie, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, a dane dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone.
antagonista wapnia, działanie teratogenne, hamowanie laktacji, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipowolemie, inhibitor ACE, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, pochodna sulfonamidowa, przepływ maciczno-łożyskowy, reakcja nadwrażliwości, skąpomocz, toksyczność płodowa, ultrasonografia czaszki, żółtaczka