osłupienie
Osłupienie (łac. stupor, ang. stupor) to stan zmniejszonej reaktywności na bodźce zewnętrzne, charakteryzujący się znacznym spowolnieniem psychoruchowym, mutyzmem lub ograniczoną mową oraz zachowaną świadomością. Pacjent w stanie osłupienia pozostaje w bezruchu, przyjmuje zwykle jedną pozycję przez dłuższy czas, wykazuje obniżoną aktywność spontaniczną i zredukowane reakcje mimiczne.
Stan osłupienia może występować w przebiegu różnych zaburzeń psychicznych, szczególnie w schizofrenii katatonicznej, ciężkiej depresji, zaburzeniach dysocjacyjnych oraz w stanach organicznych uszkodzeń mózgu. W psychiatrii osłupienie uznawane jest za objaw psychopatologiczny wymagający pilnej interwencji diagnostycznej i terapeutycznej.
Różnicowanie osłupienia obejmuje śpiączkę, mutyzm akinetyczny oraz zespół zamknięcia, przy czym kluczową cechą osłupienia jest zachowanie świadomości przy jednoczesnym zahamowaniu aktywności psychoruchowej. W diagnostyce stanu osłupienia konieczne jest wykluczenie przyczyn organicznych poprzez badania obrazowe mózgu, EEG oraz badania laboratoryjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – AlleMax 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku AlleMax 10 mg, manifestuje się głównie objawami neurologicznymi i przeciwcholinergicznymi, pojawiającymi się po dawce co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową (≥50 mg). Do najczęstszych symptomów należą splątanie, dezorientacja, zawroty głowy, ból głowy, drżenie, sedacja, senność, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zatrzymanie moczu, tachykardia, świąd, biegunka oraz ogólne złe samopoczucie i niepokój ruchowy. Objawy te wskazują na konieczność natychmiastowej interwencji medycznej, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby starsze czy z chorobami układu krążenia i OUN.
antidotum, cetyryzyna dichlorowodorek, dawka terapeutyczna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, eliminacja cetyryzyny, hemodializa, mydriasis, niepokój ruchowy, objawy sedatywne, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, sedacja, splątanie, tachykardia, trudność w koncentracji, zaburzenie równowagi, zaburzenie świadomości, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tussi Drill 5 mg/5 ml
Przedawkowanie dekstrometorfanu bromowodorku, substancji czynnej syropu Tussi Drill (5 mg/5 ml), może prowadzić do wieloukładowych objawów toksyczności, obejmujących zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty), neurologiczne (dystonia, senność, osłupienie, oczopląs, ataksja, drgawki), kardiologiczne (tachykardia >100 uderzeń/min, wydłużenie odstępu QTc) oraz psychiatryczne (splątanie, pobudzenie, psychoza toksyczna). W ciężkich przypadkach obserwuje się stany zagrażające życiu, takie jak śpiączka i depresja oddechowa. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badania laboratoryjne (w tym funkcji wątroby i nerek), EKG z oceną QTc oraz toksykologiczne badania przesiewowe w przypadku podejrzenia zatrucia wielolekowego.
antagonista receptorów opioidowych, ataksja, benzodiazepina, dekstrometorfan bromowodorek, depresja oddechowa, dystonia, hipertermia, nalokson, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, oczopląs, omamy wzrokowe, osłupienie, przedawkowanie opioidów, psychoza toksyczna, śpiączka, splątanie, tachykardia, uspokojenie polekowe, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QTc, zatrucie wielolekowe, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Kwas walproinowy – Działania niepożądane
Kwas walproinowy, stosowany w terapii padaczki oraz schorzeń neurologicznych i psychiatrycznych, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą niedokrwistość i trombocytopenia (≥1/10), które zwiększają ryzyko krwawień, a także drżenie, nudności i nadwrażliwość skórna. Często obserwuje się hiponatremię, zwiększenie masy ciała, zaburzenia psychiczne (agresja, pobudzenie), a także uszkodzenie wątroby (≥1/100 do <1/10), szczególnie u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki (≥1/1000 do <1/100), encefalopatia, śpiączka, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), zespół mielodysplastyczny, agranulocytoza oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperamonemia i hipokarnitynemia. W populacji pediatrycznej ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki jest szczególnie wysokie, a także częstsze są zaburzenia psychiczne i neurologiczne, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, brak miesiączki, diplopia, drgawka, drżenie, encefalopatia, halucynacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hipokarnitynemia, hiponatremia, kwas walproinowy, letarg, leukopenia, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, napad drgawkowy, niedobór czynnika VIII, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nieregularny cykl miesiączkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudność, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie przemijające, padaczka, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, stupor, trombocytopenia, układowy toczeń rumieniowaty, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie poznawcze, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zespół ciężkiej nadwrażliwości, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alerzina 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Alerzina (10 mg), występuje po przyjęciu dawki co najmniej 50 mg (≥5 tabletek) i manifestuje się objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (splątanie, dezorientacja, sedacja, senność, osłupienie), układu pokarmowego (biegunka, złe samopoczucie) oraz objawami przeciwcholinergicznymi (mydriaza, tachykardia >100/min, zatrzymanie moczu, niepokój ruchowy). Dodatkowo mogą wystąpić świąd, drżenie mięśni oraz zmęczenie. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum, a leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący, obejmujący dekontaminację przewodu pokarmowego (płukanie żołądka w ciągu pierwszych godzin), monitorowanie parametrów życiowych oraz wsparcie funkcji układu oddechowego i krążenia. Dializa nie jest skuteczna w eliminacji cetyryzyny.
antidotum, biegunka, ból głowy, cetyryzyna dichlorowodorek, cewnikowanie pęcherza moczowego, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa, drżenie mięśni, działanie przeciwcholinergiczne, mydriaza, niepokój ruchowy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, sedacja, splątanie, świąd, tachykardia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Allertec 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny, substancji czynnej preparatu Allertec, występuje po przyjęciu dawki co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową (≥ 50 mg, przy standardowej dawce 10 mg). Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (splątanie, zawroty głowy, sedacja, drżenie), układu pokarmowego (biegunka), sercowo-naczyniowego (tachykardia) oraz działania przeciwcholinergiczne, takie jak rozszerzenie źrenic (mydriasis) i zatrzymanie moczu. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, a ich nasilenie może prowadzić do poważnych komplikacji, w tym zaburzeń świadomości i dezorientacji.
drżenie, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, leczenie objawowe, mydriasis, niepokój ruchowy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie cetyryzyny, rozszerzenie źrenic, splątanie, substancja czynna, tachykardia, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia układu nerwowego, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Borneol – Przedawkowanie
Borneol, będący bicyklicznym alkoholem monoterpenowym i składnikiem preparatów Rowachol oraz Rowatinex, wykazuje toksyczność ośrodkowego układu nerwowego (OUN) przy przedawkowaniu. Mechanizmy toksyczne obejmują dwufazowy efekt: depresję OUN manifestującą się stanem osłupienia, śpiączką i niewydolnością oddechową oraz stymulację OUN objawiającą się pobudzeniem psychoruchowym i drgawkami. Dodatkowo, borneol może drażnić błonę śluzową przewodu pokarmowego, wywołując nudności, wymioty i ból brzucha. Przedawkowanie może także prowadzić do zaburzeń rytmu serca, hipotensji oraz dysfunkcji wątroby i nerek, co wymaga monitorowania parametrów takich jak EKG, enzymy wątrobowe, kreatynina i bilans wodny. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania w dawkach terapeutycznych, co sugeruje szeroki indeks terapeutyczny borneolu w stosowanych preparatach.
alkohol monoterpenowy, błona śluzowa przewodu pokarmowego, borneol, czas protrombinowy, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawka, enzym wątrobowy, hipotensja, lek przeciwdrgawkowy, monitorowanie EKG, niewydolność oddechowa, olejek eteryczny, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, preparat Rowachol, preparat Rowatinex, stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie rytmu oddychania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pernazinum 100 mg
Pernazinum, zawierający substancję czynną perazynę w formie dimaleinianu, dostępny jest w tabletkach o dawkach 25 mg (42,1 mg dimaleinianu perazyny) oraz 100 mg (168,4 mg dimaleinianu perazyny). Lek ten wykazuje działanie przeciwpsychotyczne i jest wskazany w leczeniu schizofrenii (zarówno ostrej, jak i przewlekłej), ostrych zaburzeń psychotycznych z objawami wytwórczymi (urojenia, omamy, lęki, utrata poczucia osobowości), katatonii (zarówno osłupienie, jak i podniecenie katatoniczne), manii oraz pobudzenia psychomotorycznego. Preparat jest szczególnie zalecany w przypadkach, gdzie występują objawy psychotyczne z towarzyszącym pobudzeniem psychoruchowym, wymagającym szybkiej interwencji farmakologicznej.
dimaleinian perazyny, działanie przeciwpsychotyczne, epizod maniakalny, katatonia, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwpsychotyczne, lęk, lek przeciwpsychotyczny, mania, mutyzm, objawy wytwórcze, omam, osłupienie, ostre zaburzenie psychotyczne, ostry stan psychotyczny, perazyna, pobudzenie psychomotoryczne, pobudzenie psychoruchowe, przyspieszenie myślenia, schizofrenia, spłycenie afektu, urojenie, utrata poczucia osobowości, wielomówność, zaburzenie myślenia - Leksykon substancji czynnych
Klomipramina – Przedawkowanie
Przedawkowanie klomipraminy (Anafranil, Anafranil SR 75) stanowi poważne zagrożenie życia, manifestując się głównie zaburzeniami ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 4 godzin od przyjęcia leku, z maksymalnym nasileniem po około 24 godzinach, a ze względu na działanie antycholinergiczne i długi okres półtrwania, ryzyko powikłań utrzymuje się nawet 4-6 dni. Do najgroźniejszych należą zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), ataksja, drgawki, tachykardia, niemiarowość, przedłużenie odstępu QT/QTc, torsades de pointes, wstrząs, niewydolność serca oraz bardzo rzadko zatrzymanie akcji serca. Dodatkowo obserwuje się depresję ośrodka oddechowego, sinicę, wymioty, gorączkę, rozszerzenie źrenic, nadmierne pocenie się oraz zaburzenia czynności nerek (skąpomocz lub bezmocz).
antidotum, ataksja, badanie gazometryczne, bezmocz, częstoskurcz, depresja ośrodka oddechowego, dializa otrzewnowa, drgawka, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hemodializa, hipowentylacja, intubacja dotchawicza, klomipramina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, mydriaza, niedociśnienie, niemiarowość, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, osłupienie, przedłużenie odstępu QT, rozszerzenie źrenic, ruch mimowolny, sinica, skąpomocz, śpiączka, sztywność mięśni, tachykardia zatokowa, torsades de pointes, węgiel aktywowany, wstrząs, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie repolaryzacji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Captopril Polfarmex 50 mg
Przedawkowanie kaptoprylu, stosowanego w dawkach 12,5 mg, 25 mg lub 50 mg, prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, wstrząsu, bradykardii, zaburzeń elektrolitowych (zwłaszcza potasu, sodu i chlorków) oraz niewydolności nerek. Mechanizmy tych objawów obejmują nadmierną wazodylatację związaną z inhibitorem konwertazy angiotensyny, hipoperfuzję narządową, w tym mózgu i nerek, oraz zaburzenia układu renina-angiotensyna-aldosteron. Klinicznie obserwuje się osłupienie, zwolnienie akcji serca poniżej 60 uderzeń/min oraz zaburzenia świadomości, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
angiotensyna II, atropina, bradykardia, diureza godzinowa, elektrostymulacja serca, funkcja wydalnicza, gazometria, hemodializa, hipoperfuzja nerek, hipotensja, inhibitor konwertazy angiotensyny, łożysko naczyniowe, monitorowanie hemodynamiczne, nerw błędny, niedociśnienie, niedokrwienie narządów, niewydolność nerek, osłupienie, pasaż jelitowy, perfuzja narządowa, perfuzja tkanek, pH krwi, płukanie żołądka, pozycja przeciwwstrząsowa, pozycja Trendelenburga, przedawkowanie kaptoprylu, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja, skala Glasgow, stężenie elektrolitów, stężenie wodorowęglanów, układ autonomiczny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, węgiel aktywowany, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Benalapril 20 20 mg
Przedawkowanie enalaprylu maleinianu prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, które pojawia się zwykle około 6 godzin po zażyciu leku, oraz do blokady układu renina-angiotensyna. W przypadkach spożycia 300 mg i 440 mg enalaprylu stwierdzono stężenia aktywnego metabolitu enalaprylatu w surowicy odpowiednio około 100- i 200-krotnie wyższe niż przy dawkach terapeutycznych. Klinicznie obserwuje się objawy takie jak wstrząs krążeniowy, hiperkaliemia, niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia), osłupienie, a także objawy neurologiczne i oddechowe. Przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko zagrażających życiu powikłań.
angiotensyna II, bradykardia, dysfagia, EKG, elektrolity w surowicy, enalaprilat, enalapryl maleinian, hemodializa, hiperkaliemia, hiperwentylacja, inhibitor ACE, katecholaminy, kołatanie serca, kreatynina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, oddział intensywnej terapii, osłupienie, płukanie żołądka, pozycja przeciwwstrząsowa, rozrusznik serca, saturacja, tachykardia, układ renina-angiotensyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, węgiel aktywowany, wstrząs krążeniowy, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Kaptopryl – Przedawkowanie
Przedawkowanie kaptoprylu, inhibitora ACE, prowadzi do nasilenia jego działania farmakologicznego, manifestującego się ciężkim niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), które może przejść w wstrząs hipowolemiczny. Towarzyszą temu objawy neurologiczne (osłupienie, dezorientacja), bradykardia (<60 uderzeń/min) oraz istotne zaburzenia elektrolitowe, głównie hiperkaliemia i hiponatremia, wynikające z zaburzeń gospodarki aldosteronowej. W ciężkich przypadkach obserwuje się ostrą niewydolność nerek z podwyższeniem stężenia kreatyniny i mocznika, spowodowaną spadkiem perfuzji nerkowej i hemodynamicznym wpływem leku. Diagnostyka i monitorowanie obejmują ciągłe pomiary ciśnienia tętniczego, czynności serca, ocenę stanu świadomości, kontrolę funkcji nerek oraz elektrolitów i równowagi kwasowo-zasadowej.
angiotensyna II, antagonista receptorów muskarynowych, atropina, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, farmakokinetyka kaptoprylu, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hiperkaliemia, hiponatremia, hipoperfuzja mózgowa, hipoperfuzja narządowa, infuzja krystaloidów, inhibitor ACE, kaptopryl, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, osłupienie, płukanie żołądka, pozycja przeciwwstrząsowa, pozycja Trendelenburga, przedawkowanie kaptoprylu, równowaga kwasowo-zasadowa, rozrusznik serca, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, węgiel aktywowany, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Biomentin 10 mg
Przedawkowanie memantyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Biomentin, może prowadzić do szerokiego spektrum objawów klinicznych, zależnych od dawki. Przy dawkach 105-200 mg/dobę przez 3 dni obserwuje się objawy łagodne do umiarkowanych, takie jak zmęczenie, osłabienie i biegunka. Dawki jednorazowe poniżej 140 mg mogą wywoływać umiarkowane objawy neurologiczne i psychiatryczne, w tym splątanie, senność, zawroty głowy, pobudzenie, agresję, omamy, zaburzenia chodu, wymioty i biegunkę. Przy dawce 400 mg jednorazowo występują ciężkie objawy, takie jak niepokój, psychoza, omamy wzrokowe, stan przeddrgawkowy, senność, osłupienie oraz utrata świadomości. Najcięższe przypadki, jak przy dawce 2000 mg, mogą prowadzić do śpiączki trwającej do 10 dni, a po wybudzeniu do podwójnego widzenia i pobudzenia. Pomimo poważnych objawów, dokumentowane przypadki zakończyły się powrotem pacjentów do zdrowia.
biegunka, memantyna chlorowodorek, nadpobudliwość ośrodkowego układu nerwowego, omamy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, plazmafereza, płukanie żołądka, pobudzenie, podwójne widzenie, psychoza, śpiączka, splątanie, stan przeddrgawkowy, substancja czynna, układ pokarmowy, utrata świadomości, węgiel leczniczy, wymioty, wymuszona diureza, zaburzony chód, zakwaszenie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mannitol 15% Baxter 150 mg/ml
Przedawkowanie mannitolu, stosowanego głównie w celu obniżenia ciśnienia śródczaszkowego oraz leczenia ostrej niewydolności nerek, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji. Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia nerkowe (ostra niewydolność nerek z oligo- lub anurią), elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia prowadzące do zaburzeń rytmu serca), objętościowe (hiperwolemia, obrzęki, przeciążenie krążenia) oraz neurologiczne (ból głowy, nudności, dreszcze bez gorączki, splątanie, drgawki, śpiączka). Szczególnie niebezpieczne jest szybkie podanie dużych objętości roztworów hiperosmotycznych, takich jak Mannitol 15% Baxter, który zawiera 150 mg mannitolu/ml (150 g/l) i ma osmolarność około 823 mOsm/l, co zwiększa ryzyko kwasicy i przeciążenia krążenia.
anuria, ciśnienie śródczaszkowe, drgawki, hemodializa, hiperwolemia, hipokaliemia, hiponatremia, infuzja, kwasica, mannitol, oliguria, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, przeciążenie krążenia, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hiperosmotyczny, śpiączka, splątanie, technika dializacyjna, wlew dożylny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia nerkowe, zaburzenia osmotyczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zatrucie OUN - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rowachol –
Preparat Rowachol, zawierający mieszaninę olejków eterycznych (α-pinen, β-pinen, camphen, cineol, menton, mentol, borneol), cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Jednakże przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń, głównie w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodu pokarmowego. W OUN obserwuje się dwa przeciwstawne mechanizmy: depresję OUN z osłupieniem i niewydolnością oddechową oraz stymulację OUN manifestującą się pobudzeniem psychoruchowym i drgawkami. Dodatkowo, olejki eteryczne mogą drażnić błonę śluzową przewodu pokarmowego, wywołując nudności, wymioty i biegunkę. W przypadku podejrzenia przedawkowania, jeśli czas od spożycia jest krótki, wskazane jest płukanie żołądka oraz wdrożenie leczenia objawowego.
arytmia, błona śluzowa przewodu pokarmowego, borneol, camphen, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dolegliwości gastryczne, drgawki, drgawki toniczne i kloniczne, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, funkcja wątroby, hipotensja, mentol, niewydolność oddechowa, olejek eteryczny, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, pinen, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przewód pokarmowy, tachykardia, układ krążenia, układ oddechowy, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie świadomości, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Captopril Jelfa 50 mg
Przedawkowanie kaptoprylu, inhibitora ACE, prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego (poniżej 90/60 mmHg), wstrząsu hipowolemicznego, bradykardii (<60 uderzeń/min), zaburzeń świadomości (osłupienie) oraz zaburzeń elektrolitowych, w tym hiperkaliemii i hiponatremii. Może również wystąpić ostra niewydolność nerek z oligurią/anurią i wzrostem kreatyniny oraz mocznika. Patofizjologia opiera się na nadmiernej blokadzie układu renina-angiotensyna-aldosteron, prowadzącej do rozszerzenia naczyń, spadku oporu obwodowego i hipoperfuzji narządowej. W ciężkich przypadkach konieczne jest intensywne leczenie objawowe, w tym ułożenie przeciwwstrząsowe, szybka płynoterapia, korekta elektrolitów, podanie atropiny przy bradykardii oraz rozważenie angiotensyny II i elektrostymulacji serca.
anuria, atropina, bradykardia, dializoterapia, diureza, filtracja kłębuszkowa, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodializa, hiperkaliemia, hiponatremia, hipoperfuzja narządowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, koloidy, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, opór obwodowy naczyniowy, osłupienie, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, rozrusznik serca, rzut serca, saturacja krwi, tlenoterapia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wodorowęglan sodu, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Captopril Jelfa 12,5 mg
Przedawkowanie kaptoprylu, inhibitora konwertazy angiotensyny, może prowadzić do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, wstrząsu, bradykardii (<60 uderzeń/min), zaburzeń elektrolitowych (szczególnie sodu i potasu), osłupienia oraz niewydolności nerek. Objawy te stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. W przypadku podejrzenia przedawkowania, jeśli od zażycia leku minęło mniej niż 30 minut, wskazane jest płukanie żołądka, podanie adsorbentów oraz siarczanu sodu w celu ograniczenia wchłaniania substancji czynnej. Należy również monitorować i korygować zaburzenia elektrolitowe oraz funkcję nerek, zwracając uwagę na dawki przyjętego leku (12,5 mg, 25 mg lub 50 mg).
adsorbent, angiotensyna II, atropina, bradykardia, Captopril Jelfa, hemodializa, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, leczenie nerkozastępcze, nerw błędny, niedobór elektrolitów, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, osłupienie, płukanie żołądka, pozycja przeciwwstrząsowa, siarczan sodu, stymulacja serca, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxazepam GSK 10 mg
Przedawkowanie oksazepamu, benzodiazepiny działającej depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), manifestuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, od łagodnego osłupienia i zaburzeń świadomości po ciężkie zaburzenia neurologiczne, krążeniowo-oddechowe, a nawet śpiączkę. Ryzyko zgonu przy izolowanym przedawkowaniu oksazepamu jest niskie, jednak znacznie wzrasta w przypadku jednoczesnego zażycia innych substancji depresyjnych na OUN, takich jak alkohol czy leki psychotropowe. Objawy łagodnego przedawkowania obejmują osłupienie, splątanie, reakcje paradoksalne (pobudzenie, agresja) oraz letarg, natomiast ciężkie przedawkowanie charakteryzuje się ataksją, zmniejszonym napięciem mięśniowym, hipotensją, depresją krążeniowo-oddechową, śpiączką i potencjalnym zgonem.
antagonista receptorów benzodiazepinowych, aspiracja, ataksja, benzodiazepina, bradykardia, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja krążeniowo-oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezorientacja, dializoterapia, drgawka, flumazenil, funkcja poznawcza, hipoperfuzja narządowa, hipotensja, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, letarg, obniżone napięcie mięśniowe, oksazepam, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja paradoksalna, śpiączka, splątanie, spłycenie oddechu, spowolnienie psychoruchowe, toksykologia kliniczna, węgiel aktywowany, zaburzenie krążeniowo-oddechowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie poznawcze, zaburzenie świadomości, zatrucie mieszane - Leksykon substancji czynnych
Cineol – Przedawkowanie
Cineol (1,8-cyneol), monoterpen o silnych właściwościach biologicznych, jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Rowachol, Rowatinex czy Salviasept. Przedawkowanie cineolu może prowadzić do poważnych objawów toksycznych obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (stan osłupienia, pobudzenie psychoruchowe, drgawki, śpiączka), układ oddechowy (niewydolność oddechowa), pokarmowy (nudności, wymioty, biegunka), moczowy (zaburzenia funkcji nerek), wątrobę (pogorszenie funkcji) oraz zaburzenia metaboliczne (kwasica z luką anionową, hipoglikemia). Szczególnie narażone są dzieci poniżej 2 lat, u których doustne podanie 5-10 ml olejku goździkowego zawartego w Salviasept może wywołać stan zagrażający życiu. Mechanizm toksyczności jest dwukierunkowy – obejmuje zarówno depresję, jak i paradoksalną stymulację aktywności OUN, a także bezpośrednie działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego.
antidotum, biegunka, bilirubina, błona śluzowa przewodu pokarmowego, cineol, dawka nasycająca, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diureza, drgawki, działanie hepatotoksyczne, działanie toksyczne, EGFR, enzym wątrobowy, eukaliptol, funkcje życiowe, hipoglikemia, intoksykacja, kreatynina, kwasica z luką anionową, monoterpen, N-acetylocysteina, niewydolność oddechowa, nudność, objaw ogniskowy, olejek eteryczny, olejek goździkowy, osłupienie, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, śpiączka, stan neurologiczny, układ krążenia, wymioty, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenie hemodynamiczne, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Przedawkowanie – Gripex FORTE 500 mg + 30 mg + 10 mg
Gripex FORTE to preparat zawierający 500 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 10 mg dekstrometorfanu bromowodorku w tabletce. Przedawkowanie może prowadzić do złożonych objawów toksycznych wynikających z działania wszystkich trzech substancji. Paracetamol wykazuje dwufazowy przebieg zatrucia: w pierwszej fazie (do 24 h) występują nudności, wymioty, potliwość, senność i osłabienie, a w drugiej (po 24 h) dochodzi do uszkodzenia wątroby, żółtaczki i potencjalnej niewydolności wątroby. Pseudoefedryna powoduje pobudzenie OUN, tachykardię, nadciśnienie, drgawki i niewydolność oddechową. Dekstrometorfan, mimo niskiej toksyczności, może wywołać nudności, dystonię, tachykardię, wydłużenie QTc, psychozę toksyczną, a w ciężkich przypadkach śpiączkę i depresję oddechową.
ataksja, benzodiazepiny, depresja oddechowa, dializoterapia, diureza forsowana, drgawki, dystonia, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, kardiotoksyczność, metionina, N-acetylocysteina, nadciśnienie tętnicze, nalokson, nieprawidłowości EKG, niewydolność oddechowa, oczopląs, omamy wzrokowe, osłupienie, ostra niewydolność narządu, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, psychoza toksyczna, śpiączka, splątanie, sympatykomimetyk, tachykardia, trudności w oddawaniu moczu, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, wydłużenie QTc, zespół serotoninowy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kopru włoskiego – Przedawkowanie
Nalewka z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach dróg oddechowych, takich jak DEXAPINI i HERBAPINI, gdzie występuje w stężeniach odpowiednio 65 mg/5 ml i 64 mg/5 ml. W preparatach tych nalewka jest łączona z dekstrometorfanem lub kodeiną oraz wyciągiem z pędów sosny. Objawy przedawkowania związane są głównie z innymi substancjami czynnymi (dekstrometorfan, kodeina) oraz z obecnością etanolu do 7% (m/v), co zwiększa ryzyko toksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub leków psychotropowych. Opisywane objawy obejmują nudności, wymioty, zaburzenia neurologiczne (dystonia, splątanie, ataksja, psychoza toksyczna), kardiotoksyczność (tachykardia, wydłużenie QTc), depresję oddechową oraz depresję OUN, z różnym nasileniem w zależności od preparatu i dawki.
ataksja, benzodiazepina, dekstrometorfan, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, dystonia, Foeniculum vulgare, fosforan kodeiny, hipertermia, kardiotoksyczność, kodeina, lek psychotropowy, nalewka z kopru włoskiego, nalokson, nudności i wymioty, objaw żołądkowo-jelitowy, oczopląs, omam wzrokowy, osłupienie, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, psychoza toksyczna, schorzenie dróg oddechowych, śpiączka, splątanie, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, utrata świadomości, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpragen 0,25 mg
Alprazolam, stosowany terapeutycznie, najczęściej powoduje senność u około 10% pacjentów, która zwykle ustępuje po kilku dniach lub po redukcji dawki. Lek ten niesie ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, a nagłe odstawienie może wywołać objawy odstawienia, takie jak dysforia, bezsenność, drgawki, skurcze mięśni, wymioty, pocenie się i drżenia. W trakcie terapii obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym bardzo częste bóle głowy, senność, zaburzenia pamięci, zawroty głowy, ataksję, parestezje, drżenia, zaburzenia koordynacji i równowagi, a także zaburzenia smaku i napady częściowe. Dodatkowo, mogą wystąpić reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, agresja, urojenia i psychozy, szczególnie u osób starszych oraz pacjentów z chorobami psychicznymi lub nadużywających substancji psychoaktywnych.
agranulocytoza, akatyzja, alprazolam, ataksja, benzodiazepina, ból głowy, drgawka, drżenie, dysforia, dyskineza, dystonia, granulocyt, hiperprolaktynemia, hipersomnia, hiperwentylacja, kołatanie serca, letarg, napad częściowy, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niepamięć, niewyraźne widzenie, niezborność ruchowa, omdlenie, osłupienie, parestezja, podwójne widzenie, prolaktyna, reakcja paradoksalna, sedacja, senność, siniak, skurcz mięśni, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, uderzenie gorąca, uzależnienie fizyczne, zaburzenie depresyjne, zaburzenie mowy, zaburzenie naczynioruchowe, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcie, zawrót głowy, zespół abstynencyjny, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tussal Antitussicum 15 mg
Lek Tussal Antitussicum zawiera 15 mg dekstrometorfanu bromowodorku w tabletce i jest stosowany jako środek przeciwkaszlowy. Przedawkowanie tego leku może wywołać szerokie spektrum objawów obejmujących układ pokarmowy (nudności, wymioty), ośrodkowy układ nerwowy (pobudzenie, zawroty głowy, dyzartria, dystonia, splątanie, senność, oczopląs, ataksja, psychoza toksyczna) oraz układ sercowo-naczyniowy (tachykardia, wydłużenie QTc). W ciężkich przypadkach obserwuje się śpiączkę, depresję oddechową i drgawki, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji. Objawy mogą pojawić się szybko po przyjęciu nadmiernej dawki, a ich nasilenie koreluje z dawką leku.
ataksja, benzodiazepiny, dekstrometorfan, dekstrometorfan bromowodorek, depresja oddechowa, drgawki, dystonia, dyzartria, hipertermia, hipoksja, kardiotoksyczność, lek przeciwkaszlowy, nalokson, napad drgawkowy, nudności i wymioty, oczopląs, odstęp QTc, osłupienie, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, psychoza toksyczna, śpiączka, splątanie, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Convival Chrono 500 mg
Convival Chrono (sodu walproinian 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wiąże się z ryzykiem szeregu działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to rzadkie uszkodzenie wątroby (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), szczególnie u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia. Często obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle żołądka i biegunka (≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie. Bardzo rzadko (<1/10 000) występuje zapalenie trzustki, które może być śmiertelne, z wyższym ryzykiem u małych dzieci. Zaburzenia metaboliczne obejmują rzadką otyłość (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadką hiponatremię (<1/10 000) oraz zespół SIADH. Często obserwuje się zwiększenie masy ciała, zwłaszcza u pacjentek z zespołem policystycznych jajników.
ADHD, agranulocytoza, amenorrhea, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, atrofia mózgu, demineralizacja kości, diplopia, DRESS, drżenie mięśniowe, hiperamonemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, letarg, leukopenia, małopłytkowość, niewydolność szpiku, nudności, obrzęk naczynioruchowy, onychodystrofia, onycholiza, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie przemijające, pancytopenia, parkinsonizm, rumień wielopostaciowy, SIADH, splątanie, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół Fanconiego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetrix 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Cetrix, występuje przy dawkach ≥ 50 mg, czyli co najmniej 5-krotnie przekraczających standardową dawkę dobową 10 mg. Objawy kliniczne obejmują zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak splątanie, senność, sedacja, osłupienie, niepokój ruchowy, a także objawy przeciwcholinergiczne, w tym rozszerzenie źrenic (mydriaza) oraz zatrzymanie moczu. Dodatkowo mogą wystąpić tachykardia (>100 uderzeń/min), drżenie, bóle głowy, zawroty głowy, biegunka, świąd oraz ogólne złe samopoczucie i zmęczenie. Objawy te wymagają natychmiastowej oceny stanu klinicznego i monitorowania funkcji życiowych pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego.
antidotum, biegunka, ból głowy, cetyryzyna dichlorowodorek, cewnikowanie pęcherza moczowego, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializoterapia, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, mydriaza, niepokój ruchowy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, sedacja, senność, splątanie, świąd, tachykardia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Xancodal 80 mg
Przedawkowanie oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej leku Xancodal (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 80 mg), stanowi stan zagrożenia życia, którego głównym objawem jest depresja oddechowa prowadząca do hipoksji. Inne charakterystyczne symptomy to postępująca senność, osłupienie, śpiączka, zmniejszenie napięcia mięśni szkieletowych, mioza, bradykardia (<60 uderzeń/min) oraz niedociśnienie tętnicze, które może skutkować wstrząsem. W ciężkich przypadkach obserwuje się obrzęk płuc jako konsekwencję niewydolności krążeniowo-oddechowej. Diagnostyka i monitorowanie pacjenta powinny obejmować ocenę funkcji oddechowych, neurologicznych, sercowo-naczyniowych oraz bilansu wodno-elektrolitowego.
antagonista receptorów opioidowych, antidotum, bradykardia, defibrylacja, depresja oddechowa, hipertonia mięśniowa, hipoksja, hipotensja, lek wazopresyjny, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, oksykodon chlorowodorek, osłupienie, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga wodno-elektrolitowa, śpiączka, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wstrząs krążeniowy, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Convival Chrono 300 mg
Convival Chrono, zawierający sodu walproinian w dawce 300 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1/10) to niedokrwistość, trombocytopenia, drżenie oraz nietrzymanie moczu. Szczególnie istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń, takich jak leukopenia, pancytopenia, zespół mielodysplastyczny czy niewydolność szpiku kostnego. W zakresie układu nerwowego obserwuje się drżenia, zaburzenia pozapiramidowe, senność i drgawki, a także zaburzenia psychiczne, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, w tym agresję i zaburzenia uwagi. Ryzyko uszkodzenia wątroby, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), jest szczególnie wysokie u dzieci poniżej 3. roku życia, co wymaga regularnego monitorowania enzymów wątrobowych. Ponadto, częstość występowania nudności wynosi ≥1/100 do <1/10, a rzadziej obserwuje się zapalenie trzustki, zwłaszcza u małych dzieci.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ból żołądka, brak miesiączki, drgawki, drżenie, encefalopatia, halucynacje, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, hipotermia, krwotok, leukopenia, makrocytemia, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, nieregularne cykle miesiączkowe, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, sodu walproinian, stan splątania, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zmniejszenie gęstości mineralnej kości