Przedawkowanie
Gripex FORTE 500 mg + 30 mg + 10 mg

Przedawkowanie leku Gripex FORTE

Gripex FORTE to złożony produkt leczniczy zawierający trzy substancje czynne: 500 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 10 mg dekstrometorfanu bromowodorku w każdej tabletce powlekanej. W przypadku przedawkowania tego preparatu mogą wystąpić objawy wynikające z działania jednej lub wszystkich substancji aktywnych jednocześnie. Ze względu na złożoność obrazu klinicznego zatrucia, każde podejrzenie przedawkowania Gripexu FORTE wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i leczenia w warunkach szpitalnych, optymalnie na oddziale intensywnej terapii.¹

Objawy przedawkowania paracetamolu

Paracetamol jest składnikiem o najpoważniejszym potencjale hepatotoksycznym. Przedawkowanie tej substancji charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem klinicznym. W pierwszej fazie, występującej w ciągu kilku do kilkunastu godzin od zażycia nadmiernej dawki, pojawiają się takie objawy jak: nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i ogólne osłabienie. Objawy te mogą ustąpić po 24 godzinach, co może dawać złudne wrażenie poprawy stanu pacjenta.²

W drugiej fazie, pomimo pozornej poprawy, rozwija się uszkodzenie wątroby, które manifestuje się klinicznie rozpieraniem w nadbrzuszu, nawrotem nudności oraz żółtaczką. W przypadku znacznego uszkodzenia wątroby może rozwinąć się ostra niewydolność narządu, encefalopatia wątrobowa i zgon.³

Objawy przedawkowania pseudoefedryny

Pseudoefedryna jest sympatykomimetykiem, którego przedawkowanie prowadzi głównie do objawów stymulacji ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Pacjenci mogą prezentować nadmierne pobudzenie psychoruchowe, drażliwość, niepokój, drżenia. W obrazie klinicznym mogą wystąpić również oczopląs, zaburzenia snu, nudności, wymioty, a w cięższych przypadkach omamy.⁴

Ze strony układu krążenia obserwuje się podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz tachykardię. W poważnych przypadkach przedawkowania mogą pojawić się drgawki, trudności w oddawaniu moczu oraz niewydolność oddechowa.⁵

Objawy przedawkowania dekstrometorfanu

Dekstrometorfan charakteryzuje się stosunkowo niewielką toksycznością – nawet dawki 100-krotnie przewyższające dawkę terapeutyczną dla dorosłych nie powodowały zgonów. Niemniej jednak, przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów klinicznych.⁶

Objawy przedawkowania dekstrometorfanu obejmują: nudności, wymioty, dystonię, pobudzenie, splątanie, senność, osłupienie i oczopląs. Ze strony układu krążenia może wystąpić kardiotoksyczność manifestująca się jako tachykardia oraz nieprawidłowości w obrazie EKG z wydłużeniem odstępu QTc. Pacjenci mogą również prezentować ataksję, psychozę toksyczną z omamami wzrokowymi oraz wzmożoną pobudliwość.⁷

W przypadku znacznego przedawkowania mogą wystąpić objawy zagrażające życiu, takie jak: śpiączka, depresja oddechowa oraz drgawki.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania Gripexu FORTE powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, najlepiej na oddziale intensywnej terapii, ze względu na potencjalnie zagrażające życiu powikłania. Postępowanie terapeutyczne wymaga uwzględnienia działania wszystkich trzech substancji czynnych.⁹

W przypadku przedawkowania paracetamolu:

• Jeśli od zażycia leku nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty (dotyczy to jednorazowej dawki 5 g lub większej).¹⁰
• Podanie doustnie 60-100 g węgla aktywnego, najlepiej w formie zawiesiny wodnej.¹¹
• Kluczowe znaczenie ma oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi, które w korelacji z czasem, jaki upłynął od zażycia leku, pozwala ocenić ciężkość zatrucia i konieczność wdrożenia leczenia odtrutkami.¹²
• Jeśli oznaczenie stężenia paracetamolu nie jest możliwe, a prawdopodobna przyjęta dawka była duża, należy wdrożyć intensywne leczenie z zastosowaniem odtrutek: N-acetylocysteiny lub metioniny. Terapia ta jest szczególnie skuteczna w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, ale może wykazywać efektywność nawet po 24 godzinach.¹³

W przypadku przedawkowania pseudoefedryny:

• Leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe.
• Eliminację pseudoefedryny można przyspieszyć poprzez zastosowanie diurezy forsowanej lub dializoterapii.¹⁴

W przypadku przedawkowania dekstrometorfanu:

• U pacjentów bez objawów, którzy przyjęli nadmierną dawkę dekstrometorfanu w ciągu ostatniej godziny, można podać węgiel aktywny.¹⁵
• W przypadku senności lub śpiączki można rozważyć zastosowanie naloksonu w dawkach standardowo stosowanych w leczeniu przedawkowania opioidów.¹⁶
• W przypadku wystąpienia drgawek można zastosować benzodiazepiny.¹⁷
• Przy hipertermii wynikającej z zespołu serotoninowego zaleca się podanie benzodiazepin oraz zastosowanie zewnętrznego ochładzania.¹⁸
• W celu odwrócenia toksycznego wpływu dekstrometorfanu na ośrodkowy układ nerwowy można zastosować nalokson (w leczeniu zaburzeń oddychania) oraz diazepam (w leczeniu przeciwdrgawkowym).¹⁹
• W niektórych przypadkach konieczne może być płukanie żołądka.²⁰

Niezależnie od rodzaju przedawkowanej substancji, należy stosować leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe pacjenta.²¹

Tabela objawów przedawkowania

Kompleksowe leczenie przedawkowania Gripexu FORTE wymaga uwzględnienia potencjalnych interakcji między poszczególnymi substancjami czynnymi oraz monitorowania funkcji życiowych pacjenta. Z uwagi na możliwość wystąpienia opóźnionych, zagrażających życiu powikłań, obserwacja pacjenta powinna być kontynuowana przez co najmniej 48-72 godziny, nawet jeśli stan kliniczny uległ poprawie.²²