Przedawkowanie
Captopril Jelfa 50 mg

Przedawkowanie kaptoprylu, inhibitora ACE, prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego (poniżej 90/60 mmHg), wstrząsu hipowolemicznego, bradykardii (<60 uderzeń/min), zaburzeń świadomości (osłupienie) oraz zaburzeń elektrolitowych, w tym hiperkaliemii i hiponatremii. Może również wystąpić ostra niewydolność nerek z oligurią/anurią i wzrostem kreatyniny oraz mocznika. Patofizjologia opiera się na nadmiernej blokadzie układu renina-angiotensyna-aldosteron, prowadzącej do rozszerzenia naczyń, spadku oporu obwodowego i hipoperfuzji narządowej. W ciężkich przypadkach konieczne jest intensywne leczenie objawowe, w tym ułożenie przeciwwstrząsowe, szybka płynoterapia, korekta elektrolitów, podanie atropiny przy bradykardii oraz rozważenie angiotensyny II i elektrostymulacji serca.

Pobierz ChPL PDF Captopril Jelfa – Tabletki – 50 mg
  1. Przedawkowanie kaptoprylu
    1. Objawy kliniczne przedawkowania
    2. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    3. Eliminacja pozaustrojowa kaptoprylu
    4. Monitorowanie pacjenta
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. nadciśnienie tętnicze
  2. nefropatia w przebiegu cukrzycy typu I
  3. przewlekła niewydolność serca
  4. zawał mięśnia sercowego
Substancja czynna
  1. kaptopryl
Kategoria leku
  1. inhibitory konwertazy angiotensyny
  2. leki przeciwnadciśnieniowe
  3. leki stosowane w niewydolności serca

Przedawkowanie kaptoprylu

Przedawkowanie kaptoprylu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Kaptopryl (Captoprilum), jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), może w przypadku zażycia nadmiernej dawki powodować szereg niebezpiecznych objawów, głównie związanych z gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego i zaburzeniami funkcji układu sercowo-naczyniowego oraz nerek.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Pacjent po przedawkowaniu kaptoprylu może prezentować złożony obraz kliniczny, obejmujący manifestacje ze strony układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz nerkowego. Najczęściej występuje ciężkie niedociśnienie tętnicze, które może prowadzić do wstrząsu hipowolemicznego. Charakterystyczne są również zaburzenia świadomości w postaci osłupienia oraz zwolnienie akcji serca określane jako bradykardia. W przypadku przedawkowania kaptoprylu często dochodzi do zaburzeń elektrolitowych oraz rozwoju ostrej niewydolności nerek.2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny Postępowanie
Ciężkie niedociśnienie tętnicze Znaczny spadek ciśnienia tętniczego, często poniżej 90/60 mmHg, z objawami hipoperfuzji narządowej Nadmierna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, powodująca rozszerzenie naczyń i spadek oporu obwodowego Ułożenie pacjenta w pozycji przeciwwstrząsowej, szybkie uzupełnienie płynów i elektrolitów, rozważenie podania angiotensyny II
Wstrząs Stan zagrożenia życia charakteryzujący się niewydolnością krążenia, bladością powłok, zimną i wilgotną skórą Konsekwencja głębokiego niedociśnienia i hipoperfuzji tkanek Intensywna płynoterapia, monitorowanie parametrów życiowych, w ciężkich przypadkach rozważenie zastosowania leków wazopresyjnych
Osłupienie Zaburzenia świadomości, brak reakcji na bodźce, ograniczenie kontaktu słowno-logicznego Niedotlenienie mózgu wskutek obniżonego ciśnienia perfuzji mózgowej Normalizacja ciśnienia tętniczego, zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia
Bradykardia Zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń na minutę Wzmożona aktywność nerwu błędnego lub bezpośredni wpływ na układ przewodzący serca Podanie atropiny, w przypadkach opornych rozważenie czasowej stymulacji serca
Zaburzenia elektrolitowe Najczęściej hiperkaliemia, hiponatremia, zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej Wpływ na funkcję nerek i gospodarkę elektrolitową poprzez blokadę układu RAA Monitorowanie i korekta poziomu elektrolitów, w przypadku hiperkaliemii rozważenie podania glukozy z insuliną, salbutamolu, wodorowęglanu sodu
Niewydolność nerek Zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, oliguria lub anuria, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika Obniżenie ciśnienia perfuzji nerek, zaburzenie autoregulacji przepływu nerkowego Utrzymywanie adekwatnego ciśnienia tętniczego i wolemii, monitorowanie funkcji nerek, w ciężkich przypadkach dializoterapia

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania kaptoprylu wymaga zastosowania kompleksowego podejścia terapeutycznego, ukierunkowanego na eliminację leku z organizmu oraz przeciwdziałanie objawom klinicznym.3

W przypadku, gdy od momentu przedawkowania upłynął krótki czas (do 30 minut), należy zastosować procedury zmniejszające wchłanianie leku z przewodu pokarmowego:

  • Płukanie żołądka – procedura ta powinna być wykonana z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, po uprzednim zabezpieczeniu dróg oddechowych u pacjentów z zaburzeniami świadomości
  • Podanie adsorbentów – np. węgla aktywowanego, który wiąże kaptopryl w świetle przewodu pokarmowego, zmniejszając jego absorpcję
  • Zastosowanie siarczanu sodu – działa on przeczyszczająco, przyspieszając pasaż jelitowy i eliminację leku

Równocześnie należy podjąć działania ukierunkowane na leczenie objawów przedawkowania, szczególnie niedociśnienia tętniczego:4

  1. Ułożenie pacjenta w pozycji przeciwwstrząsowej – pacjenta należy ułożyć na plecach z uniesionymi kończynami dolnymi, co zwiększa powrót żylny i poprawia rzut serca
  2. Intensywna płynoterapia – szybkie uzupełnianie niedoborów płynów za pomocą krystaloidów lub koloidów w celu wyrównania wolemii
  3. Korekta zaburzeń elektrolitowych – regularna kontrola i wyrównywanie poziomów elektrolitów, szczególnie sodu i potasu
  4. Rozważenie podania angiotensyny II – w przypadkach opornego niedociśnienia, jako środek bezpośrednio przeciwdziałający efektom inhibitora ACE

W przypadku wystąpienia znacznej bradykardii lub nasilonej reakcji ze strony nerwu błędnego, wskazane jest podanie atropiny. W przypadkach opornych na farmakoterapię można rozważyć czasowe zastosowanie elektrostymulacji serca za pomocą rozrusznika.5

Eliminacja pozaustrojowa kaptoprylu

Istotną informacją w kontekście leczenia przedawkowania kaptoprylu jest możliwość jego usunięcia z organizmu poprzez hemodializę. Metoda ta powinna być rozważana szczególnie w przypadkach ciężkiego zatrucia, u pacjentów z niewydolnością nerek lub utrzymującymi się objawami przedawkowania mimo standardowego leczenia.6

Hemodializa jest skuteczną metodą eliminacji kaptoprylu z uwagi na jego właściwości fizykochemiczne – niewielką masę cząsteczkową oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza. Jej zastosowanie pozwala na znaczące przyspieszenie eliminacji leku z organizmu, co przyczynia się do szybszego ustąpienia objawów przedawkowania.

Monitorowanie pacjenta

Pacjent po przedawkowaniu kaptoprylu wymaga ścisłego monitorowania w warunkach oddziału intensywnej terapii lub intensywnego nadzoru, z regularną oceną:

  • Parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, tętno, rzut serca)
  • Stanu świadomości i funkcji neurologicznych
  • Funkcji nerek (diureza, poziom kreatyniny i mocznika)
  • Równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej
  • Saturacji krwi tętniczej

Monitorowanie powinno być kontynuowane do czasu pełnej stabilizacji stanu pacjenta i normalizacji parametrów życiowych, co może wymagać od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, w zależności od dawki przyjętego leku i indywidualnej odpowiedzi organizmu.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl