całkowity klirens

Całkowity klirens (ang. total clearance) to istotny parametr farmakokinetyczny określający zdolność organizmu do eliminacji danej substancji. Definiowany jest jako objętość osocza całkowicie oczyszczona z danej substancji w jednostce czasu, wyrażana najczęściej w ml/min. Stanowi sumę wszystkich procesów eliminacji, obejmujących wydalanie nerkowe, metabolizm wątrobowy oraz inne drogi usuwania substancji z organizmu.

Wartość całkowitego klirensu ma kluczowe znaczenie w ustalaniu dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Zmiany całkowitego klirensu, wynikające z dysfunkcji narządów wydalniczych (np. niewydolność nerek lub wątroby), interakcji lekowych czy czynników genetycznych, mogą istotnie wpływać na stężenie leku w organizmie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych lub obniżając skuteczność terapii.

W praktyce klinicznej całkowity klirens wykorzystuje się do obliczania dawek podtrzymujących leków, prognozowania czasu do osiągnięcia stanu stacjonarnego oraz indywidualizacji terapii w populacjach szczególnych, takich jak pacjenci geriatryczni, pediatryczni czy osoby z chorobami współistniejącymi. Monitorowanie zmian całkowitego klirensu stanowi istotny element terapii monitorowanej stężeniem leku (TDM).

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl