Ketrel
Tabletki powlekane, 100 mg
Lek zawiera kwetiapinę fumaranu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną i lak żółcieni pomarańczowej jako substancje pomocnicze. Jest dostępny w formie tabletek powlekanych o różnych dawkach: 25 mg, 100 mg i 200 mg. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii oraz choroby dwubiegunowej, w tym epizodów maniakalnych i depresyjnych. Ponadto, lek zapobiega nawrotom tych epizodów u pacjentów dobrze reagujących na leczenie kwetiapiną.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- choroba dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej
- nawrót epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową
- nawrót epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą dwubiegunową
- schizofrenia
-
Działania niepożądane
Kwetiapina (Ketrel) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obejmujących zarówno często występujące objawy, jak senność, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, jak i poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, rabdomioliza czy ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (wzrost triglicerydów, cholesterolu LDL, spadek HDL) oraz inne, takie jak zwiększenie masy ciała i zmniejszenie hemoglobiny. Działania te wymagają monitorowania parametrów laboratoryjnych i odpowiedniej edukacji pacjenta. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z wytycznymi CIOMS III, co ułatwia ocenę ryzyka w praktyce klinicznej.
Profil bezpieczeństwa kwetiapiny u dzieci i młodzieży (10-17 lat) wymaga szczególnej uwagi, gdyż u tej grupy obserwuje się częstsze występowanie działań niepożądanych, takich jak bardzo częste zwiększenie stężenia prolaktyny (>20 µg/l u mężczyzn, >30 µg/l u kobiet), zwiększenie łaknienia, objawy pozapiramidowe oraz podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi (wzrost >20 mmHg skurczowego lub >10 mmHg rozkurczowego). Ponadto, drażliwość występuje często, choć może mieć odmienne podłoże kliniczne niż u dorosłych. W przypadku podejrzenia działań niepożądanych konieczne jest ich zgłaszanie do odpowiednich instytucji, co umożliwia bieżące monitorowanie bezpieczeństwa terapii kwetiapiną i optymalizację stosunku korzyści do ryzyka. Kontakt do zgłaszania działań niepożądanych dostępny jest m.in. na stronie https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Ketrel 100 mg
ciężkie skórne działanie niepożądane, dysfagia, hiperprolaktynemia, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, toksyczna rozpływna martwica naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka z eozynofilią i objawami układowymi, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zwiększenie stężenia ALT, zwiększenie stężenia cholesterolu, zwiększenie stężenia triglicerydów -
Profil bezpieczeństwa leku
Kwetiapina wymaga zachowania szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, w tym kobiet karmiących, seniorów oraz osób z zaburzeniami czynności wątroby. U kobiet karmiących dane dotyczące przenikania leku do mleka są ograniczone, dlatego decyzja o kontynuacji terapii lub karmienia powinna uwzględniać korzyści dla matki i dziecka. U seniorów zaleca się wolniejsze zwiększanie dawki i stosowanie mniejszych dawek ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie ortostatyczne, senność, upadki oraz powikłania naczyniowo-mózgowe. W przypadku zaburzeń czynności wątroby, gdzie kwetiapina jest intensywnie metabolizowana, leczenie należy rozpoczynać od niskich dawek i stopniowo je zwiększać.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą stosować kwetiapinę bez konieczności modyfikacji dawkowania, co wskazuje na brak istotnego wpływu niewydolności nerek na farmakokinetykę leku. Ponadto, kwetiapina może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dlatego pacjenci powinni unikać tych czynności do czasu oceny indywidualnej tolerancji. Również jednoczesne stosowanie alkoholu z kwetiapiną wymaga ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy. W sumie, stosowanie kwetiapiny wymaga indywidualizacji terapii i monitorowania szczególnie w grupach podwyższonego ryzyka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Ketrel 100 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie kwetiapiny (Ketrel) prowadzi do nasilenia jej farmakologicznych efektów, manifestujących się objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (senność, uspokojenie, drgawki, majaczenie, śpiączka), układu sercowo-naczyniowego (częstoskurcz, niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT), mięśniowego (rabdomioliza), oddechowego (niewydolność oddechowa) oraz moczowego (zatrzymanie moczu). Szczególnie niebezpieczne są powikłania u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. W najcięższych przypadkach może dojść do zgonu. Objawy takie jak hipowentylacja, hipoksemia, czy zaburzenia rytmu serca wymagają natychmiastowej interwencji i hospitalizacji, najlepiej na oddziale intensywnej terapii.
Leczenie przedawkowania kwetiapiny ma charakter objawowy i podtrzymujący, gdyż brak jest specyficznej odtrutki. Kluczowe jest zabezpieczenie drożności dróg oddechowych oraz monitorowanie i wspomaganie układu sercowo-naczyniowego. W przypadku ciężkiego przedawkowania, zwłaszcza do godziny od zażycia, wskazane jest płukanie żołądka i podanie węgla aktywnego. Niedociśnienie tętnicze oporne na standardowe leczenie wymaga dożylnego podawania płynów i leków sympatomimetycznych, z wykluczeniem epinefryny i dopaminy ze względu na ryzyko pogorszenia stanu. W wybranych przypadkach z zespołem majaczeniowym i antycholinergicznym można rozważyć fizostygminę (1-2 mg) pod ścisłym nadzorem EKG, z uwagi na ryzyko zaburzeń przewodnictwa sercowego. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską do pełnej rekonwalescencji, z monitorowaniem funkcji życiowych i parametrów laboratoryjnych oraz uwzględnieniem możliwości polipragmazji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Ketrel 100 mg
blok serca, choroby układu sercowo-naczyniowego, częstoskurcz, drożność dróg oddechowych, fizostygmina, Ketrel, kwetiapina, leczenie niedociśnienia, leki sympatomimetyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy przedawkowania, oddział intensywnej terapii, odtrutka, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, przewodnictwo wewnątrzsercowe, rabdomioliza, receptory alfa-adrenergiczne, sedacja, śpiączka, stan padaczkowy, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół antycholinergiczny, zespół majaczeniowy -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny nie wykazały działania genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest istotne z punktu widzenia długoterminowego stosowania leku i ryzyka nowotworowego. U szczurów zaobserwowano zmianę pigmentacji tarczycy, u małp Cynomolgus stwierdzono hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia T3 w osoczu, a także zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby krwinek białych i czerwonych. U psów odnotowano zmętnienie rogówki i zaćmę, wskazujące na potencjalny wpływ na narząd wzroku. Te zmiany sugerują możliwe oddziaływanie kwetiapiny na funkcje tarczycy oraz układ krwiotwórczy u zwierząt laboratoryjnych.
Badania toksyczności rozwojowej u królików wykazały zwiększoną częstość przykurczu kończyn przy ekspozycji na dawki porównywalne do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, choć znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje nieustalone. W badaniu płodności u szczurów odnotowano marginalne zmniejszenie płodności samców, występowanie ciąż urojonych u samic, przedłużenie faz międzyrujowych oraz zmniejszenie odsetka ciąż, co korelowało ze wzrostem stężenia prolaktyny. Ze względu na różnice międzygatunkowe w hormonalnej regulacji rozrodu, wyniki te nie mają bezpośredniego przełożenia na ludzi. Podsumowując, kwetiapina nie wykazuje genotoksyczności, jednak jej wpływ na narządy wewnętrzne i funkcje rozrodcze u zwierząt wymaga dalszej oceny klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketrel 100 mg
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, ekspozycja leku, faza międzyrujowa, genotoksyczność kwetiapiny, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, hormony tarczycowe, krwinki, pigmentacja tarczycy, prolaktyna, przykurcz, regulacja hormonalna, rozwój nowotworów, układ krwiotwórczy, zaćma, zmętnienie rogówki -
Skład i postać leku
KETREL jest dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających kwetiapinę fumaranu w dawkach 25 mg, 100 mg oraz 200 mg. Każda dawka charakteryzuje się specyficznym składem substancji pomocniczych, w tym laktozy jednowodnej w ilościach odpowiednio 7,5 mg (25 mg tabletka), 30 mg (100 mg tabletka) oraz 60 mg (200 mg tabletka). Rdzeń tabletek zawiera m.in. celulozę mikrokrystaliczną, wapnia wodorofosforan bezwodny, kopowidon, karboksymetyloskrobię sodową (typ A), krzemionkę koloidalną bezwodną oraz magnezu stearynian. Otoczka tabletek różni się barwą i składem barwników: pomarańczowa (lak żółcieni pomarańczowej) dla 25 mg, żółta (lak żółcieni chinolinowej) dla 100 mg oraz biała (Opadry HP White) dla 200 mg. Tabletki są okrągłe, obustronnie wypukłe, co ułatwia identyfikację dawki.
Preparat jest dostępny w opakowaniach typu pojemniki polietylenowe z zakrętką zabezpieczoną mechanizmem blokady oraz w blistrach PVC/PVDC/Aluminium, w zależności od dawki i wielkości opakowania (od 20 do 120 tabletek). KETREL należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25ºC, a okres ważności wynosi 3 lata. Zabezpieczenie opakowania przed dostępem dzieci i osób niepowołanych realizowane jest poprzez nakrętkę z plombą i mechanizmem blokady odkręcania, wymagającą jednoczesnego wciśnięcia i przekręcenia o pół obrotu. Niewykorzystane tabletki należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów medycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Ketrel 100 mg
celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, Ketrel, kopowidon, krzemionka koloidalna bezwodna, kwetiapina, kwetiapina fumaran, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, środek poślizgowy, środek rozsadzający, środek wiążący, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja smarująca, tabletka powlekana, wapnia wodorofosforan bezwodny, żółcień chinolinowa, żółcień pomarańczowa -
Specjalne ostrzeżenia
Ketrel (kwetiapina) wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. Nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 lat z powodu braku danych bezpieczeństwa oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, nadciśnienie tętnicze oraz zmiany czynności tarczycy. U młodzieży obserwowano także zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych (EPS). Leczenie wymaga ścisłego monitorowania ryzyka samobójstw, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 lat, z historią prób samobójczych lub nasilonymi myślami samobójczymi. W trakcie terapii należy kontrolować parametry metaboliczne, w tym masę ciała, glikemię i profil lipidowy, ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy, dyslipidemii oraz przyrostu masy ciała. Dawkowanie powinno uwzględniać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, senności, akatyzji oraz objawów dyskinez późnych, które mogą się nasilać po zakończeniu leczenia.
Kwetiapina może powodować poważne działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężka neutropenia (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), zapalenie trzustki, kardiomiopatia oraz zapalenie mięśnia sercowego. W przypadku neutropenii zaleca się przerwanie leczenia przy liczbie neutrofilów <1,0 x 10⁹/l i monitorowanie do wartości powyżej 1,5 x 10⁹/l. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia, ryzykiem wydłużenia QT, padaczką oraz u osób starszych z objawami psychotycznymi w przebiegu otępienia. Nagłe odstawienie kwetiapiny może wywołać objawy odstawienne, dlatego zalecane jest stopniowe zmniejszanie dawki przez 1-2 tygodnie. Interakcje z induktorami enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina) mogą obniżać stężenie kwetiapiny, co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji terapii. Produkt zawiera laktozę i lak żółcieni pomarańczowej, co może powodować reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Ketrel
agranulocytoza, akatyzja, depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej, dysfagia, dyskinezy późne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objawy pozapiramidowe, padaczka, przerost mięśnia sercowego, psychoza w otępieniu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia układu autonomicznego, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Właściwości farmakodynamiczne
Kwetiapina, substancja czynna leku Ketrel, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o wieloreceptorowym mechanizmie działania, wykazującym wysokie powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz umiarkowane do dopaminergicznych D1 i D2, co warunkuje jej skuteczność przeciwpsychotyczną przy jednoczesnym niskim ryzyku wystąpienia objawów pozapiramidowych. Dodatkowo, kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina oddziałują na receptory histaminergiczne (duże powinowactwo, działanie sedatywne), α1-adrenergiczne (duże, działanie hipotensyjne), α2-adrenergiczne (umiarkowane, modulacja układu autonomicznego) oraz muskarynowe (umiarkowane do dużego, potencjalne działanie przeciwcholinergiczne). Norkwetiapina wykazuje częściowy agonizm receptorów 5HT1A oraz hamuje transporter norepinefryny (NET), co może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego. Brak powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych wyklucza działanie anksjolityczne typowe dla tej grupy leków.
Badania kliniczne potwierdzają skuteczność kwetiapiny w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z solami litu lub walproinianem sodu, przy dawkach do 750-800 mg/dobę. W kontrolowanych badaniach placebo nie zaobserwowano zwiększonej częstości objawów pozapiramidowych ani konieczności stosowania leków przeciwcholinergicznych. Długotrwałe stosowanie kwetiapiny nie indukuje nadwrażliwości receptorów D2, co potwierdza jej atypowy profil farmakodynamiczny i korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach przedklinicznych wykazano selektywne hamowanie przewodnictwa w neuronach układu limbicznego bez wpływu na układ nigrostriatalny, co przekłada się na minimalne ryzyko wystąpienia objawów dystonii i katalepsji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Ketrel 100 mg
agonista dopaminy, aktywność przeciwpsychotyczna, blokada receptora D2, choroba afektywna dwubiegunowa, czynnik transportujący norepinefrynę, dystonia, działanie anksjolityczne, działanie hipotensyjne, działanie kataleptyczne, działanie pozapiramidowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie sedatywne, epizod maniakalny, interakcja z receptorami, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny atypowy, lek psychotropowy, monoterapia, nawrót schizofrenii, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, ośrodkowy układ nerwowy, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, sole litu, szlak mezolimbiczny, terapia skojarzona, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, walproinian sodu -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwetiapina (Ketrel) stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny ryzyka i korzyści. Dane kliniczne obejmujące 300-1000 zakończonych ciąż nie wykazują jednoznacznego zwiększenia ryzyka wad rozwojowych przy stosowaniu kwetiapiny w pierwszym trymestrze, jednak badania przedkliniczne wskazują na potencjalną toksyczność reprodukcyjną. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze ciąży, gdyż noworodki mogą wykazywać objawy pozapiramidowe, zespoły odstawienne, zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenia, nadmierną senność, zaburzenia oddechowe oraz problemy z karmieniem. W związku z tym konieczne jest ścisłe monitorowanie noworodków po ekspozycji na lek w ostatnim trymestrze.
Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są ograniczone, co utrudnia ocenę bezpieczeństwa stosowania leku podczas laktacji. Decyzja o kontynuacji terapii i karmienia piersią powinna uwzględniać korzyści dla dziecka (immunologiczne, żywieniowe, rozwojowe) oraz dla matki (stabilizacja stanu psychicznego), a także potencjalne ryzyko ekspozycji dziecka na lek. Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie jest poznany, choć badania na zwierzętach sugerują możliwe zmiany związane z hiperprolaktynemią. Lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko i korzyści, rozważyć alternatywne metody leczenia, monitorować stan matki i płodu oraz przygotować zespół neonatologiczny na ewentualne powikłania u noworodka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ketrel 100 mg
badanie przedkliniczne, drżenie mięśniowe, hipertonia, hipotonia, karmienie piersią, kwetiapina, kwetiapina w ciąży, lek przeciwpsychotyczny, nadmierna senność, objawy pozapiramidowe, pierwszy trymestr ciąży, prolaktyna, receptor dopaminergiczny, toksyczność reprodukcyjna, trzeci trymestr ciąży, wady rozwojowe, wsparcie oddechowe, zaburzenia układu pozapiramidowego, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienny -
Wskazania do stosowania
Lek Ketrel zawiera kwetiapinę fumaranu w dawkach 25 mg, 100 mg oraz 200 mg, dostępnych w formie okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych o barwach odpowiednio pomarańczowej, żółtej i białej. Kwetiapina wykazuje działanie na układy neuroprzekaźników, co umożliwia jej zastosowanie w leczeniu schizofrenii, gdzie wpływa na objawy pozytywne, negatywne oraz poznawcze tego przewlekłego zaburzenia psychicznego. Terapia kwetiapiną w schizofrenii ma na celu poprawę funkcjonowania pacjenta poprzez modulację zaburzeń myślenia, percepcji i emocji.
W chorobie dwubiegunowej Ketrel jest wskazany do leczenia epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, epizodów ciężkiej depresji oraz profilaktyki nawrotów maniakalnych i depresyjnych u pacjentów, którzy wcześniej dobrze reagowali na kwetiapinę. Dawkowanie obejmuje 25 mg, 100 mg oraz 200 mg w formie tabletek powlekanych. Długoterminowa terapia podtrzymująca powinna być rozważana wyłącznie u pacjentów z potwierdzoną skutecznością leku w fazie ostrej, co podkreśla konieczność indywidualizacji leczenia i monitorowania odpowiedzi klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Ketrel 100 mg