Bisoprolol VP
Tabletki, 5 mg
Lek zawiera bisoprolol fumaran, substancję czynną o działaniu beta-adrenolitycznym, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie tabletek o jasnżółtej barwie, które można dzielić na równe dawki. Stosowany jest głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej, stabilnej choroby wieńcowej. Przeciwdziała nadmiernej aktywności układu sercowo-naczyniowego, pomagając w kontroli ciśnienia krwi oraz zmniejszaniu objawów choroby wieńcowej.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Bisoprolol VP to lek beta-adrenolityczny dostępny w formie tabletek zawierających 5 mg bisoprololu fumaranu, z możliwością podziału na równe dawki. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od stanu klinicznego pacjenta i odpowiedzi na terapię, rozpoczynając od dawki początkowej 2,5-5 mg/dobę, z optymalną dawką podtrzymującą zwykle wynoszącą 10 mg/dobę. Maksymalna dawka dobowa to 20 mg, z wyjątkiem pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 20 ml/min) lub wątroby, u których dawka maksymalna wynosi 10 mg/dobę, podawana w jednej lub dwóch dawkach podzielonych. Lek należy przyjmować raz na dobę, na czczo lub podczas śniadania, nie rozgryzając tabletek, a leczenie ma charakter długotrwały i wymaga regularnej kontroli lekarskiej.
W grupie pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, dawkowanie różni się w zależności od wartości ciśnienia rozkurczowego: przy ciśnieniu >105 mmHg dawka początkowa to 5 mg/dobę, a przy ≤105 mmHg 2,5 mg/dobę. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby stosuje się standardowe dawkowanie, natomiast u osób w podeszłym wieku bez ciężkich zaburzeń narządowych również standardowe dawki. Nagłe odstawienie bisoprololu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego; zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki o połowę co tydzień. Nie zaleca się stosowania leku u dzieci z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Bisoprolol VP 5 mg
bisoprolol, bisoprolol fumaran, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie rozkurczowe, dawka maksymalna, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dawka podzielona, dawkowanie bisoprololu, klirens kreatyniny, leczenie bisoprololem, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, tabletki 5 mg, terapia bisoprololem, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby -
Działania niepożądane
Bisoprolol, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania: często (1/100 do <1/10), niezbyt często (1/1 000 do <1/100), rzadko (1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do często obserwowanych należą zaburzenia naczyniowe (uczucie zimna, drętwienie kończyn), objawy neurologiczne (zmęczenie, zawroty głowy, bóle głowy) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia). Niezbyt często występują osłabienie i kurcze mięśni, bradykardia, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia snu, depresja oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą lub POChP. Rzadkie działania obejmują koszmary senne, omamy, reakcje nadwrażliwości skórnej, podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), zapalenie wątroby, wzrost triglicerydów, zaburzenia potencji, zaburzenia słuchu, alergiczny nieżyt nosa oraz zmniejszone wydzielanie łez.
Bardzo rzadkie, ale klinicznie istotne działania niepożądane to zapalenie spojówek, ujawnienie lub nasilenie łuszczycy, łuszczycopodobna wysypka oraz łysienie. Monitorowanie pacjentów, zwłaszcza z chorobami układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i zaburzeniami psychicznymi, jest niezbędne dla oceny ryzyka i korzyści terapii bisoprololem. Wiele działań niepożądanych, zwłaszcza tych często występujących, ma charakter przejściowy i ustępuje w ciągu 1-2 tygodni leczenia, co powinno być uwzględniane przed decyzją o modyfikacji leczenia. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakowigilancji jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii i dalszej oceny profilu bezpieczeństwa leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Bisoprolol VP 5 mg
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, ból głowy, bradykardia, choroba wieńcowa, depresja, drętwienie kończyn, działanie wazokonstrykcyjne, enzymy wątrobowe, kurcze mięśni, łuszczyca, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudności, obturacyjna choroba płuc, omamy, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, triglicerydy, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia potencji, zaburzenia słuchu, zaburzenia snu, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zespół suchego oka -
Profil bezpieczeństwa leku
Bisoprolol wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet karmiących, gdyż brak jest danych potwierdzających przenikanie leku do mleka matki, a karmienie piersią podczas terapii nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. W przypadku prowadzenia pojazdów i spożywania alkoholu, mimo braku bezpośrednich przeciwwskazań, należy monitorować indywidualne reakcje pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawki, gdyż mogą one wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i nasilać działania niepożądane.
U seniorów bisoprolol można stosować zgodnie z zalecanym dawkowaniem, o ile nie występują ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, w łagodnych i umiarkowanych postaciach stosuje się standardowe dawkowanie, natomiast w ciężkich zaburzeniach zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 2,5 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Bisoprolol VP 5 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, nawet do dawki 2000 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej blokady receptorów β-adrenergicznych, takich jak bradykardia (<50 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Szczególnie wrażliwi na toksyczne działanie bisoprololu są pacjenci z niewydolnością serca, u których zaleca się ostrożne dawkowanie. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują blokadę receptorów β1 w sercu prowadzącą do zaburzeń przewodzenia i zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, a także blokadę receptorów β2 w oskrzelach, co skutkuje ich skurczem. Hipoglikemia wynika z zahamowania mechanizmów kompensacyjnych uwalniania glukozy z wątroby.
Postępowanie w przedawkowaniu bisoprololu polega na natychmiastowym odstawieniu leku oraz wdrożeniu leczenia objawowego i podtrzymującego funkcje życiowe. Bradykardia wymaga podania dożylnego atropiny, a w razie braku efektu – izoprenaliny lub tymczasowego stymulatora serca. Niedociśnienie leczymy dożylnym podaniem płynów, leków obkurczających naczynia oraz glukagonu. Blok przedsionkowo-komorowy II/III stopnia wymaga monitorowania i stosowania izoprenaliny lub stymulatora wewnętrznego. Ostra niewydolność serca wymaga leków moczopędnych, inotropowych i rozszerzających naczynia. Skurcz oskrzeli leczy się β2-sympatykomimetykami i aminofiliną, a hipoglikemię – dożylną glukozą. Pacjent powinien być monitorowany przez minimum 24 godziny pod kątem EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji, glikemii oraz funkcji nerek i wątroby, ze względu na możliwość opóźnionego wystąpienia objawów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Bisoprolol VP 5 mg
aminofilina, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, lek inotropowy, lek moczopędny, lek obkurczający naczynia, mięśnie gładkie oskrzeli, naczynia obwodowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, receptor β-adrenergiczny, receptor β1-adrenergiczny, receptor β2, saturacja krwi, skurcz oskrzeli, stymulator serca, β-adrenolityk, β2-sympatykomimetyk -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bisoprololu fumaranu wykazały korzystny profil toksyczności przewlekłej, bez istotnych efektów toksycznych przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego ani klastogennego, a badania karcinogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów. Warto podkreślić, że bisoprolol nie wykazuje działania teratogennego, mimo obserwowanych efektów toksycznych na rozwój zarodków i płodów, takich jak zwiększona resorpcja zarodków, zmniejszona masa urodzeniowa potomstwa oraz opóźnienie rozwoju fizycznego, które pojawiały się przy podawaniu dużych dawek ciężarnym samicom zwierząt doświadczalnych.
Zaobserwowane działania niepożądane na funkcje reprodukcyjne są charakterystyczne dla β-adrenolityków i wynikają z ich farmakodynamicznego wpływu na układ adrenergiczny, kluczowy w procesach rozrodczych i rozwoju płodowym. Całościowa ocena danych przedklinicznych potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa bisoprololu w zastosowaniach klinicznych u dorosłych pacjentów, jednak konieczne jest uwzględnienie potencjalnych efektów toksyczności reprodukcyjnej przy kwalifikacji kobiet w wieku rozrodczym do terapii tym lekiem. Nie stwierdzono zagrożeń związanych z toksycznością przewlekłą, genotoksycznością ani potencjałem rakotwórczym bisoprololu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisoprolol VP 5 mg
beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcinogenność, potencjał genotoksyczny, resorpcja zarodków, rozwój płodowy, ryzyko onkogenne, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ adrenergiczny, wada wrodzona -
Skład i postać leku
Bisoprolol VP to produkt leczniczy w postaci tabletek zawierających 5 mg bisoprololu fumaranu jako substancji czynnej. Tabletki mają jasnożółty kolor z nakrapianiem, są okrągłe, obustronnie wypukłe, z rowkiem dzielącym umożliwiającym podział na dwie równe części (2,5 mg bisoprololu). Substancje pomocnicze obejmują laktozę jednowodną (135 mg/tabletkę), celulozę mikrokrystaliczną, krospowidon, magnezu stearynian oraz barwnik żółty PB 22 812 (laktoza jednowodna i tlenek żelaza E 172). Obecność laktozy wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Produkt jest pakowany w blistry PVC/PVDC/Aluminium po 15 tabletek, standardowo w opakowaniach po 30 sztuk. Zalecane przechowywanie to temperatura poniżej 25°C w oryginalnym opakowaniu, z ochroną przed wilgocią, co jest kluczowe dla zachowania stabilności i skuteczności leku. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji. Bisoprolol VP nie wykazuje interakcji farmaceutycznych z materiałami opakowania, a brak specjalnych wymagań dotyczących utylizacji niewykorzystanego leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Bisoprolol VP 5 mg
bisoprololu fumaran, blister PVC, celuloza mikrokrystaliczna, dawkowanie bisoprololu, krospowidon, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, rowek dzielący, substancja rozpadowa, tlenek żelaza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Bisoprolol fumaranu, substancja czynna leku Bisoprolol VP, jest selektywnym β1-adrenolitykiem o kodzie ATC C07AB07, charakteryzującym się wysoką kardioselektywnością i brakiem wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej oraz działania błonowego. Mechanizm jego działania obejmuje blokadę receptorów β1-adrenergicznych w mięśniu sercowym, co prowadzi do zwolnienia częstości akcji serca (efekt chronotropowy ujemny), zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego (efekt inotropowy ujemny), redukcji objętości wyrzutowej oraz obniżenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Dodatkowo bisoprolol obniża ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie aktywności reniny w osoczu, co jest istotnym elementem jego działania hipotensyjnego. W dawkach terapeutycznych lek działa głównie na receptory β1, minimalizując ryzyko działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów β2, co jest szczególnie ważne u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
Farmakodynamiczne właściwości bisoprololu przekładają się na jego szerokie zastosowanie kliniczne w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Kardioselektywność leku umożliwia bezpieczne stosowanie u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną astmą oskrzelową oraz przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, gdzie nieselektywne β-adrenolityki mogłyby nasilać objawy ze strony układu oddechowego. Brak wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA) oraz działania błonowego odróżnia bisoprolol od innych beta-adrenolityków, co może wpływać na korzystniejszy profil bezpieczeństwa, zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca. W praktyce klinicznej bisoprolol jest zatem lekiem o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie, szczególnie w terapii schorzeń sercowo-naczyniowych wymagających selektywnej blokady receptorów β1.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Bisoprolol VP 5 mg
aktywność reniny w osoczu, astma oskrzelowa, bisoprolol fumaranu, blokada receptorów β1-adrenergicznych, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, czynność serca, działanie niepożądane, efekt chronotropowy ujemny, efekt inotropowy ujemny, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek kardioselektywny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość wyrzutowa, obniżenie ciśnienia tętniczego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β1-adrenergiczny, selektywny β-adrenolityk, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, znieczulenie miejscowe -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Bisoprolol fumaranu, jako selektywny β1-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Lek może powodować zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, zwiększonego ryzyka śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz przedwczesnego porodu. U noworodków obserwuje się możliwość wystąpienia hipoglikemii oraz bradykardii, szczególnie w pierwszych 3 dniach życia, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych. W przypadku konieczności stosowania bisoprololu w ciąży, zaleca się regularne monitorowanie przepływu maciczno-łożyskowego oraz wzrostu płodu, a także rozważenie modyfikacji leczenia w przypadku niekorzystnych objawów.
Brak jednoznacznych danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka kobiecego skutkuje zaleceniem unikania karmienia piersią podczas terapii. W sytuacjach, gdy leczenie jest niezbędne, lekarz powinien rozważyć korzyści dla matki oraz potencjalne ryzyko dla dziecka, a także alternatywne metody żywienia. Bisoprolol VP dostępny jest w tabletkach po 5 mg, które można dzielić, co umożliwia indywidualizację dawki, szczególnie u kobiet w ciąży. Tabletki zawierają 135 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentek z nietolerancją laktozy. Decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać zarówno bezpieczeństwo matki, jak i rozwój płodu oraz stan noworodka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bisoprolol VP 5 mg
bisoprolol, bradykardia, bradykardia płodu, glikemia, hipoglikemia, hipotensja, laktoza jednowodna, napięcie mięśniowe, nietolerancja laktozy, opóźnienie wzrastania wewnątrzmacicznego, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, parametry życiowe płodu, perfuzja łożyska, perfuzja narządowa, przenikanie leku do mleka, przepływ łożyskowy, przepływ maciczno-łożyskowy, receptor beta1-adrenergiczny, rzut serca, selektywny beta-adrenolityk, śmierć wewnątrzmaciczna, wzrost płodu, zaburzenia świadomości, zwolniona czynność serca -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Bisoprolol, będący beta-adrenolitykiem stosowanym w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego, w dawce 5 mg (Bisoprolol VP) może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Badania kliniczne u pacjentów z chorobą wieńcową nie wykazały istotnego negatywnego wpływu na te zdolności, jednak indywidualne reakcje na lek mogą powodować zmniejszenie koncentracji i refleksu. Szczególnie istotne są trzy okresy zwiększonego ryzyka: początkowy okres leczenia, zmiana schematu dawkowania oraz jednoczesne spożywanie alkoholu, które może potęgować niekorzystne efekty. W tych fazach zaleca się szczególną ostrożność, a w przypadku spożycia alkoholu – bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Lekarz powinien szczegółowo edukować pacjenta o potencjalnym wpływie bisoprololu na zdolności psychomotoryczne, zwracając uwagę na możliwość wystąpienia działań niepożądanych takich jak zawroty głowy czy zmęczenie, które mogą obniżać bezpieczeństwo podczas prowadzenia pojazdów. Konieczne jest monitorowanie własnych reakcji na lek, zwłaszcza w początkowym okresie terapii oraz przy zmianach dawkowania. Dokumentacja medyczna powinna odnotowywać przekazanie tych informacji, co ma szczególne znaczenie u pacjentów wykonujących zawody wymagające prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn, aby zapewnić odpowiedzialne i bezpieczne stosowanie bisoprololu w praktyce klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Bisoprolol VP 5 mg
adaptacja organizmu, beta-adrenolityk, bisoprolol, Bisoprolol VP, choroba wieńcowa, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, fumaran bisoprololu, interakcja z alkoholem, okres leczenia, reakcja na lek, schemat leczenia, sprawność psychomotoryczna, terapia bisoprololem, układ sercowo-naczyniowy, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne -
Wskazania do stosowania
Bisoprolol VP w dawce 5 mg to selektywny beta-adrenolityk w postaci tabletek, stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej, stabilnej choroby wieńcowej. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów beta-1 w mięśniu sercowym, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca i siły skurczu, a w efekcie do obniżenia ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Tabletki o masie 5 mg bisoprololu fumaranu są jasnożółte, okrągłe, z możliwością podziału na równe dawki, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Bisoprolol VP jest wskazany u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym niekontrolowanym innymi lekami, w terapii skojarzonej oraz u chorych po zawale mięśnia sercowego i z dławicą piersiową wysiłkową.
W praktyce klinicznej należy uwzględnić obecność laktozy jednowodnej (135 mg/tabletka), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Regularne, codzienne przyjmowanie leku o stałej porze, najlepiej rano, zapewnia stabilny efekt terapeutyczny. Bisoprolol VP jest przeznaczony do długoterminowej terapii, a nagłe odstawienie może prowadzić do zaostrzenia objawów, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wieńcową. Możliwość dzielenia tabletek ułatwia dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, co jest istotne w indywidualizacji leczenia beta-adrenolitykami.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Bisoprolol VP 5 mg
akcja serca, beta-adrenolityk, beta-adrenolityk selektywny, dławica piersiowa, dławica wysiłkowa, epizod dławicowy, fumaran bisoprololu, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedotlenienie mięśnia sercowego, nietolerancja galaktozy, przewlekła choroba wieńcowa, receptor beta-1, terapia skojarzona, tolerancja wysiłku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy