Leki w grupie
„leki dermatologiczne”

Leki dermatologiczne to szeroka grupa preparatów stosowanych w leczeniu chorób skóry. Działają one miejscowo bezpośrednio na chorobowo zmienione tkanki lub ogólnoustrojowo, w zależności od rodzaju i nasilenia schorzenia. Mechanizmy działania są różnorodne i obejmują m.in. działanie przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, keratolityczne, nawilżające czy immunomodulujące.

W skład grupy leków dermatologicznych wchodzi wiele podgrup, takich jak: kortykosteroidy (np. hydrokortyzon, mometazon, betametazon – Cutivate, Elosone, Beloderm), leki przeciwgrzybicze (klotrimazol, mikonazol, terbinafina – Clotrimazolum, Miconal, Lamisil), antybiotyki miejscowe (mupirocyna, kwas fusydowy – Bactroban, Fucidin), leki przeciwtrądzikowe (adapalen, izotretynoina, benzoyloperoksyd – Differin, Isotrex, Benzacne), leki przeciwłuszczycowe (kalcypotriol, takrolimus – Daivonex, Protopic) oraz preparaty nawilżające i natłuszczające (wazelina, lanolina – Linomag, Bepanthen).

Do najważniejszych leków dermatologicznych należą kortykosteroidy miejscowe, które są powszechnie stosowane ze względu na silne działanie przeciwzapalne. Wśród preparatów przeciwgrzybiczych wyróżniają się azole (klotrimazol) i allilaminowe (terbinafina). W leczeniu trądziku kluczową rolę odgrywają retinoidy (izotretynoina) oraz nadtlenek benzoilu. W terapii łuszczycy stosuje się najczęściej pochodne witaminy D (kalcypotriol) oraz inhibitory kalcyneuryny (takrolimus).

Największą zaletą stosowania leków dermatologicznych jest możliwość miejscowej aplikacji, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych i pozwala na dostarczenie wysokiego stężenia substancji czynnej bezpośrednio do miejsca zmian chorobowych. Preparaty miejscowe są zazwyczaj dobrze tolerowane, łatwe w aplikacji i mogą być stosowane długoterminowo w przypadku chorób przewlekłych, jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków dermatologicznych obejmują przede wszystkim ryzyko miejscowych reakcji niepożądanych, takich jak podrażnienie, pieczenie czy świąd. W przypadku kortykosteroidów długotrwałe stosowanie może prowadzić do ścieńczenia skóry, teleangiektazji, rozstępów czy zaników skórnych. Niektóre leki dermatologiczne (np. izotretynoina) mogą wykazywać działanie teratogenne, więc są przeciwwskazane u kobiet w ciąży. Istnieje również ryzyko rozwoju oporności drobnoustrojów na antybiotyki stosowane miejscowo.

Grupa leków dermatologicznych dzieli się na kilka istotnych podgrup. Kortykosteroidy miejscowe klasyfikuje się według siły działania od bardzo słabych do bardzo silnych. Leki przeciwgrzybicze dzielą się na azole, polieny, allilaminowe i inne. Wśród leków przeciwtrądzikowych wyróżniamy retinoidy, antybiotyki, nadtlenek benzoilu czy kwas azelainowy. Leki biologiczne stosowane w dermatologii (np. adalimumab, ustekinumab) stanowią nowszą podgrupę stosowaną w ciężkich przypadkach łuszczycy i innych dermatoz zapalnych. Osobną kategorię stanowią również emolienty i preparaty nawilżające, które są podstawą pielęgnacji skóry atopowej i suchej.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl