Leki w grupie
„leki do stosowania miejscowego na skórę”

Leki do stosowania miejscowego na skórę to preparaty farmaceutyczne przeznaczone do aplikacji bezpośrednio na powierzchnię skóry w celu leczenia różnych schorzeń dermatologicznych. Działają one głównie miejscowo, co minimalizuje ogólnoustrojową ekspozycję na substancję czynną i związane z tym działania niepożądane. Mechanizmy działania tych leków są różnorodne – od zwykłego nawilżania skóry, przez działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, aż po modulację procesów immunologicznych w skórze.

Leki do stosowania miejscowego na skórę można podzielić na kilka głównych podgrup: kortykosteroidy (np. hydrokortyzon, klobetazol, mometazon), antybiotyki miejscowe (mupirocyna, kwas fusydowy), leki przeciwgrzybicze (klotrimazol, mikonazol, terbinafina), retinoidy (tretynoina, adapalen), leki przeciwświądowe (dimetynden, pramokaina), preparaty keratolityczne (kwas salicylowy, mocznik) oraz leki przeciwłuszczycowe (kalcypotriol, takrolimus).

Wśród najczęściej stosowanych preparatów na polskim rynku znajdują się: Hydrocortisonum (hydrokortyzon), Elocom, Cutivate (mometazon), Dermovate (klobetazol), Bactroban (mupirocyna), Fucidin (kwas fusydowy), Clotrimazolum, Canesten (klotrimazol), Lamisil (terbinafina), Differin (adapalen), Fenistil (dimetynden), Emla (lidokaina, prylokaina), Keratolytics (preparaty z kwasem salicylowym), Dovonex (kalcypotriol) oraz Protopic (takrolimus).

Największą zaletą miejscowego stosowania leków na skórę jest możliwość dostarczenia wysokiego stężenia substancji czynnej bezpośrednio do miejsca zmienionego chorobowo przy minimalnym ryzyku działań ogólnoustrojowych. Dodatkowo, terapia miejscowa często umożliwia szybsze osiągnięcie efektu terapeutycznego w porównaniu do leków podawanych doustnie, a także jest zwykle lepiej tolerowana przez pacjentów.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z miejscowym stosowaniem leków na skórę. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do ścieńczenia skóry, teleangiektazji, rozstępów czy uzależnienia skóry. Miejscowe antybiotyki mogą przyczyniać się do rozwoju oporności bakteryjnej. Niektóre substancje czynne, zwłaszcza stosowane na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym, mogą wchłaniać się do krwiobiegu i powodować działania ogólnoustrojowe. Ponadto, preparaty miejscowe mogą wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia.

W zależności od postaci farmaceutycznej, leki do stosowania miejscowego na skórę dzielimy na: maści (preparat półstały o tłustej konsystencji), kremy (emulsja wodno-tłuszczowa), żele (preparat półstały o konsystencji żelu), lotiony (płyn do stosowania na skórę), aerozole (preparat w postaci sprayu), pianki, pudry, plastry lecznicze oraz płyny do stosowania na skórę. Wybór odpowiedniej postaci farmaceutycznej zależy od rodzaju schorzenia, lokalizacji zmian oraz preferencji pacjenta.

Lista leków w tej grupie

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl