Leki w grupie
„leki na układ pokarmowy”
Leki na układ pokarmowy to szeroka grupa preparatów stosowanych w leczeniu różnorodnych schorzeń przewodu pokarmowego, od przełyku po jelito grube. Działają one poprzez regulację czynności wydzielniczej, motorycznej lub ochronnej poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego, a także przez wpływ na mikroflorę jelitową.
Wśród głównych podgrup leków na układ pokarmowy wyróżniamy:
1. Inhibitory pompy protonowej (IPP) – omeprazol (Helicid, Gasec, Losec), pantoprazol (Controloc, Nolpaza), esomeprazol (Nexium), lanzoprazol (Lanzul) – hamują wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka.
2. Leki zobojętniające kwas solny – preparaty zawierające wodorotlenek glinu i magnezu (Maalox, Gastal), węglan wapnia (Rennie) – neutralizują kwas solny w żołądku.
3. Leki prokinetyczne – metoklopramid (Metoclopramidum), itopryd (Zirid), prukalopryd (Resolor) – przyspieszają perystaltykę przewodu pokarmowego.
4. Leki przeciwbiegunkowe – loperamid (Imodium, Stoperan), diosmektyt (Smecta) – hamują nadmierną perystaltykę jelit.
5. Leki przeczyszczające – laktuloza (Duphalac), makrogol (Fortrans), bisakodyl (Dulcobis) – pobudzają perystaltykę jelit.
6. Probiotyki i prebiotyki – preparaty zawierające żywe kultury bakterii (Lacidofil, Enterol, Lactoral) lub substancje stymulujące wzrost korzystnej mikroflory jelitowej.
7. Leki przeciwwymiotne – ondansetron (Zofran, Ondansetron), aprepitant (Emend) – hamują odruch wymiotny.
8. Leki spazmolityczne – drotaweryna (No-Spa), mebeweryna (Duspatalin) – znoszą skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego.
Największymi zaletami stosowania leków na układ pokarmowy są skuteczne łagodzenie objawów dolegliwości gastrycznych, takich jak ból, pieczenie, wzdęcia czy zaburzenia rytmu wypróżnień, a także możliwość leczenia przewlekłych chorób, jak choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy czy zespół jelita drażliwego. Niektóre z tych leków (szczególnie IPP) umożliwiają całkowite wygojenie zmian zapalnych i wrzodowych w górnym odcinku przewodu pokarmowego.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków na układ pokarmowy obejmują działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych grup. Długotrwałe stosowanie IPP może prowadzić do niedoboru witaminy B12, magnezu i wapnia, zwiększać ryzyko złamań kości oraz infekcji Clostridium difficile. Nadużywanie środków przeczyszczających może powodować zaburzenia elektrolitowe i uzależnienie, a długotrwałe stosowanie leków zobojętniających zawierających glin może prowadzić do jego kumulacji w organizmie. Leki prokinetyczne mogą wywoływać objawy pozapiramidowe, a niektóre leki przeciwwymiotne – zaburzenia rytmu serca.
Wybór odpowiedniego leku powinien być zawsze dostosowany do konkretnej jednostki chorobowej, nasilenia objawów oraz indywidualnych cech pacjenta, z uwzględnieniem możliwych interakcji z innymi przyjmowanymi lekami oraz chorób współistniejących. Wiele z tych preparatów, mimo dostępności bez recepty, powinno być stosowanych pod nadzorem lekarza, szczególnie w przypadku terapii długoterminowej.
Lista leków w tej grupie
-
Ziele Krwawnika – Zioło pojedyncze niedozowane –
Produkt leczniczy zawiera ziele krwawnika (Achillea millefolium L.) w dawce 1 g na porcję przeznaczoną do zaparzania. Stosuje się go tradycyjnie w celu pobudzenia apetytu oraz łagodzenia łagodnych, skurczowych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak wzdęcia i oddawanie wiatrów. Ponadto pomaga w objawowym leczeniu skurczów związanych z okresem menstruacji. Może być również stosowany miejscowo na niewielkie uszkodzenia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Liść Melisy – Zioła do zaparzania w saszetkach – 2,0 g/saszetkę
Preparat zawiera suszone liście melisy (Melissa officinalis L.) w ilości 2,0 g na saszetkę jako składnik aktywny. Jest przeznaczony do zaparzania, co pozwala na łatwe przygotowanie naparu. Stosuje się go tradycyjnie w celu łagodzenia objawów stresu, trudności z zasypianiem oraz wspomagająco w łagodnych dolegliwościach układu pokarmowego, takich jak wzdęcia i oddawanie wiatrów. Produkt jest dostępny w formie ziół do zaparzania w saszetkach, co ułatwia jego przygotowanie i stosowanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Iberogast Balance – Krople doustne, płyn – –
Produkt leczniczy w postaci kropli doustnych składa się z wyciągów roślinnych z ubiorka gorzkiego, rumianku, kminku, melisy, mięty pieprzowej oraz korzenia lukrecji, rozpuszczonych w etanolu. Preparat stosuje się u dorosłych w leczeniu dyspepsji czynnościowej, objawiającej się bólem i pieczeniem w nadbrzuszu oraz uczuciem pełności po posiłku. Pomaga także przy wczesnym uczuciu sytości, utracie apetytu, nadmiernym odbijaniu oraz zgadze. Jego działanie oparte jest na naturalnych składnikach roślinnych mających właściwości łagodzące dolegliwości żołądkowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Liść Szałwii – Zioła do zaparzania w saszetkach – –
Produkt zawiera liść szałwii (Salviae officinalis L.) w ilości 1,5 g w każdej saszetce ziołowej do zaparzania. Stosuje się go doustnie w łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak zgaga i wzdęcia, oraz w przypadku nadmiernego pocenia. Możliwe jest także zastosowanie miejscowe w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, gardła oraz skóry o niewielkim nasileniu. Jest to preparat tradycyjny, wykorzystywany do wspomagania leczenia tych dolegliwości.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Krwawnik Fix – Zioła do zaparzania w saszetkach – –
Produkt zawiera 1,8 g ziela krwawnika (Achillea millefolium L.) w każdej saszetce, przeznaczone do zaparzania. Stosuje się go doustnie w przypadku przejściowego braku apetytu oraz łagodnych kurczowych dolegliwości układu pokarmowego i menstruacyjnego. Może być również stosowany miejscowo na niewielkie powierzchniowe zranienia skóry. Produkt opiera swoje działanie na tradycyjnym, długotrwałym stosowaniu ziół.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ziele Krwawnika – Zioła do zaparzania w saszetkach – –
Produkt leczniczy zawiera 2 g ziela krwawnika (Achillea millefolium L.) w każdej saszetce. Preparat jest stosowany doustnie jako napar, przy braku łaknienia, do pobudzenia apetytu oraz w łagodzeniu skurczowych dolegliwości żołądkowo-jelitowych i menstruacyjnych. Można go również stosować miejscowo na niewielkie, powierzchniowe uszkodzenia skóry. Jest to tradycyjny produkt roślinny o szerokim zastosowaniu wspomagającym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dziurawiec fix – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) w ilości 2,0 g w każdej saszetce. Przeznaczony jest do zaparzania jako napar ziołowy. Stosowany doustnie, łagodzi objawy okresowego wyczerpania umysłowego oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe o łagodnym przebiegu. Jego skuteczność opiera się na długotrwałym stosowaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ziele Bukwicy – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera wyłącznie ziele bukwicy (Betonicae herba) w postaci ziół do zaparzania. Jest tradycyjnie stosowany jako środek wspomagający leczenie niestrawności oraz łagodnych biegunek, działając ściągająco i pobudzająco na wydzielanie soków trawiennych. Może być także wykorzystywany do przemywań i okładów na zadrapania oraz otarcia skóry. Jego zastosowanie opiera się na wieloletnim, tradycyjnym wykorzystaniu w medycynie roślinnej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna