śródmiąższowe zapalenie nerek
Śródmiąższowe zapalenie nerek (TIN – Tubulointerstitial Nephritis) to stan zapalny dotyczący głównie tkanki śródmiąższowej nerek oraz kanalików nerkowych, z relatywnym oszczędzeniem kłębuszków nerkowych. Schorzenie może występować w postaci ostrej lub przewlekłej, prowadząc do różnego stopnia upośledzenia funkcji nerek.
Ostra postać śródmiąższowego zapalenia nerek najczęściej wywołana jest przez reakcje nadwrażliwości na leki (m.in. antybiotyki, NLPZ, inhibitory pompy protonowej), infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), choroby autoimmunologiczne lub zaburzenia metaboliczne. Klinicznie manifestuje się gorączką, wysypką, eozynofilią, umiarkowanym białkomoczem oraz objawami ostrego uszkodzenia nerek.
Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek rozwija się powoli i może być skutkiem długotrwałego narażenia na leki nefrotoksyczne, metale ciężkie, przewlekłych infekcji układu moczowego, chorób metabolicznych (np. hiperurykemia, hiperkalcemia) lub chorób autoimmunologicznych. Prowadzi do postępującego włóknienia śródmiąższu i zaniku kanalików nerkowych, objawiając się przewlekłą chorobą nerek z zaburzeniami elektrolitowymi, kwasicą metaboliczną i postępującą niewydolnością nerek.
Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych, obrazowych oraz biopsji nerki, która pozostaje złotym standardem diagnostycznym. Leczenie polega przede wszystkim na usunięciu czynnika wywołującego, leczeniu objawowym oraz w przypadkach o podłożu immunologicznym – na zastosowaniu glikokortykosteroidów lub innych leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Naklofen Duo 75 mg
Naklofen Duo, zawierający diklofenak sodowy w dawce 75 mg (25 mg peletek dojelitowych i 50 mg peletek o przedłużonym uwalnianiu), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie podczas długotrwałej terapii. Wśród najczęstszych objawów dominują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, bóle brzucha i wzdęcia. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, w tym zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, chorobę wrzodową oraz zapalenie jelita grubego. Diklofenak może także powodować hepatotoksyczność, manifestującą się podwyższeniem aktywności aminotransferaz, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do ostrych i przewlekłych zapaleń wątroby, martwicy oraz niewydolności wątroby. W zakresie układu nerwowego często występują bóle i zawroty głowy, a bardzo rzadko parestezje, drgawki czy aseptyczne zapalenie opon mózgowych. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy, choć rzadkie, mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, białkomocz, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, fotowrażliwość, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotoczne zapalenie okrężnicy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, peletki dojelitowe, piorunujące zapalenie wątroby, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórkowa, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie widzenia, zakrzepica tętnicza, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Lysine InnFarm 200 mg
Ibuprofen, stosowany zarówno w dawkach do 1200 mg doustnie (lub 1800 mg w czopkach) jak i w wyższych dawkach u pacjentów z chorobami reumatycznymi, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz indywidualnej reakcji pacjenta. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, a także poważniejsze powikłania jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) zwiększa ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia krwiotworzenia (np. agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi i czynności nerek u pacjentów stosujących ibuprofen przewlekle.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwinfekcyjne, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie świadomości, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – BCG – medac min. 2×10^8 max. 3×10^9/50 ml
Leczenie dopęcherzowe preparatem BCG-medac (szczep RIVM 1173-P2) jest generalnie dobrze tolerowane, jednak wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, które należy starannie monitorować. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje zapalne pęcherza moczowego, takie jak zapalenie i ziarniniak, które mogą być elementem mechanizmu przeciwnowotworowego. Objawy te dotyczą około 90% pacjentów i obejmują dyskomfort, ból oraz częste oddawanie moczu. Rzadziej występują krwiomocz, zakażenia układu moczowego, zapalenie jąder i najądrzy, a także poważniejsze powikłania, takie jak ropnie nerek. Ogólnoustrojowe reakcje dzielą się na przemijające, łagodne objawy grypopodobne z gorączką <38,5°C, które ustępują w ciągu 24-48 godzin, oraz ciężkie zakażenia ogólnoustrojowe z gorączką >39,5°C trwającą co najmniej 12 godzin, wymagające pilnej konsultacji specjalistycznej. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić prosówkowe zapalenie płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby oraz zaburzenia czynności narządów, potwierdzone histopatologicznie.
azoospermia, Bacillus Calmette-Guérin, BCG-medac, dyspareunia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, niedociśnienie, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oligospermia, prosówkowe zapalenie płuc, przetoka jelitowa, przetoka naczyniowa, reakcja ogólnoustrojowa, retrakcja pęcherza moczowego, ropień mięśnia lędźwiowo-udowego, ropień nerki, śródmiąższowe zapalenie nerek, swoisty antygen sterczowy, terapia dopęcherzowa, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie szpiku kostnego, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie jąder, zapalenie kości i szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie naczyniówki, zapalenie najądrzy, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie moczu, zespół Reitera, ziarniniak, ziarniniak płuc, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edolox 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Edolox dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z ChZS, RZS, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Długoterminowe stosowanie (≥1 rok) w dawkach 60 mg i 90 mg wiązało się z podobnym wzorcem działań niepożądanych, w tym istotnymi incydentami sercowo-naczyniowymi, takimi jak kołatanie serca, arytmie, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego. Nadciśnienie tętnicze, incydenty naczyniowo-mózgowe (przemijające napady niedokrwienne, zapalenie naczyń) oraz zwiększone ryzyko poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych zostały potwierdzone w programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych średnio przez 18 miesięcy. Profil bezpieczeństwa w krótkoterminowych badaniach ostrego bólu pooperacyjnego (dawki 90 mg i 120 mg) był zbliżony do obserwowanego w przewlekłych wskazaniach.
arytmia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, dezorientacja, dna moczanowa, etorykoksyb, hiperkaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor COX-2, kołatanie serca, lęk, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, omam, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wybroczyna, wykwit polekowy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sagalix 40 mg
Preparat Sagalix zawiera omeprazol w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg i może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, niezależnie od dawki. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza i pancytopenia, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, są rzadkie, ale stanowią zagrożenie życia. Omeprazol może także powodować zaburzenia elektrolitowe, w tym hiponatremię (rzadko) oraz hipomagnezemię z możliwą hipokalcemią i hipokaliemią (częstość nieustalona). W zakresie układu nerwowego i psychicznego obserwuje się bóle głowy (często), bezsenność (niezbyt często), a także rzadkie przypadki pobudzenia, dezorientacji, depresji, agresji i omamów.
agranulocytoza, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 60 mg
Etorykoksyb (Roticox) w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących ponad 7000 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych populacjach i dawkach, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w obrębie układu sercowo-naczyniowego (np. nadciśnienie tętnicze, kołatanie serca), układu pokarmowego (ból brzucha, zapalenie błony śluzowej żołądka) oraz zatrzymaniem płynów i obrzękami (bardzo często, ≥1/10). Częstość występowania innych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia), reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne i neurologiczne, była niższa (od niezbyt często do rzadko). W badaniach długoterminowych (do 3,5 roku) oraz w programie MEDAL potwierdzono stabilność profilu bezpieczeństwa, jednak konieczne jest monitorowanie czynności wątroby (częste podwyższenie AlAT i AspAT) oraz nerek ze względu na ryzyko śródmiąższowego zapalenia nerek i zespołu nerczycowego.
ból pooperacyjny, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, incydent zakrzepowy, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diured 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące torasemidu wskazują na bardzo niską toksyczność ostrą, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa przy stosowaniu pojedynczych dawek. Badania toksyczności przewlekłej na psach i szczurach wykazały odwracalne zmiany patologiczne, takie jak zmniejszenie masy ciała, podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika oraz strukturalne zmiany w nerkach (rozszerzenie kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek), które były związane z nasilonym działaniem diuretycznym torasemidu. Wszystkie te zmiany miały charakter przemijający po zakończeniu terapii, co podkreśla odwracalność potencjalnych działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu leku.
diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie moczopędne, działanie teratogenne, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, torasemid, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atacand 16 mg
Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna leku Atacand, wykazuje w badaniach przedklinicznych brak toksyczności układowej przy dawkach terapeutycznych, jednak w dużych dawkach obserwowano istotne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz patologiczne zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te są prawdopodobnie wtórne do hipotensyjnego działania kandesartanu, które zaburza przepływ nerkowy. Ponadto, lek powoduje rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest typowe dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, jednak w dawkach terapeutycznych u ludzi nie ma to istotnego znaczenia klinicznego. U młodych szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy ciała i serca, przy ekspozycji na dawki 10 mg/kg, które odpowiadają 7-78-krotnie wyższym poziomom niż u dzieci leczonych dawkami terapeutycznymi (0,2 mg/kg u dzieci 1-6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-17 lat). Brak określenia NOEL uniemożliwia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa tych efektów.
czynność nerek, dawka terapeutyczna, działanie klastogeniczne, działanie mutagenne, efekt hipotensyjny, kandesartan cyleksetylu, komórka aparatu przykłębuszkowego, liczba erytrocytów, masa serca, nieprawidłowość układowa, nieprawidłowy rozwój nerek, parametr hematologiczny, parametr krwinek czerwonych, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, rozrost komórek, rozstrzeń kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny w osoczu, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na narządy docelowe, toksyczny wpływ na płód, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxitex 120 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku Coxitex, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniach tych stosowano dawki 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym przebiegu dny moczanowej 120 mg przez okres od kilku dni do ponad roku. Profil działań niepożądanych był spójny we wszystkich wskazaniach i obejmował często występujące zapalenie wyrostka zębodołowego, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zatrzymanie płynów i obrzęki. Często obserwowano także ból brzucha (≥1/10), zaparcia, nudności, wymioty, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz wybroczyny. Rzadziej występowały poważne zdarzenia, takie jak reakcje anafilaktyczne, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność wątroby i nerek.
bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, białkomocz, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zakrzepowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka