oporność na imatynib
Oporność na imatynib to zjawisko kliniczne, w którym komórki nowotworowe, najczęściej w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) lub nowotworach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przestają reagować na leczenie imatynibem. Imatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej, który selektywnie blokuje aktywność białka BCR-ABL, charakterystycznego dla CML.
Oporność może być pierwotna (brak odpowiedzi od początku leczenia) lub wtórna (utrata początkowo uzyskanej odpowiedzi). Mechanizmy oporności obejmują mutacje w domenie kinazowej BCR-ABL (najczęściej mutacja T315I), amplifikację genu BCR-ABL, aktywację alternatywnych szlaków sygnałowych niezależnych od BCR-ABL oraz zaburzenia w transporcie leku do komórki.
W przypadku rozpoznania oporności na imatynib, strategia terapeutyczna obejmuje zwiększenie dawki leku, zmianę na inhibitory kinazy tyrozynowej drugiej generacji (dazatynib, nilotynib) lub trzeciej generacji (ponatynib, zwłaszcza w przypadku mutacji T315I), a w niektórych przypadkach rozważenie przeszczepienia komórek macierzystych. Diagnostyka molekularna, w tym sekwencjonowanie domeny kinazowej BCR-ABL, jest kluczowa dla identyfikacji mechanizmu oporności i doboru optymalnej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 80 mg
Dazatynib jest silnym inhibitorem kinazy BCR-ABL działającym w subnanomolarnym zakresie stężeń 0,6-0,8 nM, zdolnym do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy enzymu, co umożliwia przełamywanie oporności na leczenie, w tym na imatynib. Oprócz hamowania BCR-ABL, dazatynib blokuje kinazy rodziny SRC oraz inne kinazy onkogenne, takie jak c-KIT, receptory efryny (EPH) i PDGFβ, co rozszerza jego spektrum przeciwnowotworowe. W badaniach klinicznych u pacjentów z ALL Ph+ wykazano wysoką skuteczność leku, z odpowiedziami hematologicznymi (MaHR 41%, CHR 35%) i cytogenetycznymi (MCyR 57%, CCyR 54%) oraz trwałością odpowiedzi sięgającą 24 miesięcy. W badaniu z dawką 70 mg dwa razy na dobę mediana czasu leczenia wynosiła 3 miesiące, a u 7% pacjentów leczenie trwało ponad 24 miesiące. W badaniach fazy III wykazano, że schemat dawkowania 140 mg raz na dobę jest nie gorszy pod względem skuteczności (MaHR 38%) i charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa.
ALL Ph+, c-KIT, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytometria przepływowa, dazatynib, duża odpowiedź hematologiczna, ekspresja BCR-ABL, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, minimalna choroba resztkowa, mutacja domeny kinazy, nadekspresja genu, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, przeszczep szpiku, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ, większa odpowiedź molekularna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest silnym inhibitorem kinazy BCR-ABL oraz kinaz rodziny SRC, wykazującym aktywność już w stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM). Lek ten hamuje zarówno aktywną, jak i nieaktywną formę BCR-ABL, a także inne kinazy onkogenne, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i Ph+ ALL. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły skuteczność i trwałość odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej u pacjentów opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując początkową dawkę 70 mg dwa razy na dobę z możliwością modyfikacji. Profil farmakokinetyczny i mechanizm działania dazatynibu są ściśle powiązane z jego efektywnością terapeutyczną w leczeniu nowotworów hematologicznych.
agregacja płytek krwi, brodawczak, c-KIT, dazatynib, domena kinazy BCR-ABL, działanie fototoksyczne, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza przewlekła, gruczolak prostaty, immunosupresja, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor subnanomolarny, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, profil toksyczności, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, śródmiąższowa mineralizacja nerek, stężenie subnanomolarne, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, włókno Purkinjego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 70 mg
Dazatynib jest silnym, subnanomolarnym inhibitorem kinazy BCR-ABL, wykazującym aktywność hamującą w zakresie stężeń 0,6-0,8 nM. Jego mechanizm działania obejmuje wiązanie zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL oraz hamowanie innych kinaz onkogennych, w tym SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Dazatynib skutecznie przełamuje oporność na imatynib, wynikającą z mutacji BCR-ABL, nadekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków kinaz SRC oraz oporności wielolekowej. W badaniach klinicznych fazy I i II u pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+) wykazano odpowiedzi hematologiczne i cytogenetyczne utrzymujące się do 27 miesięcy, z dużą odpowiedzią hematologiczną (MaHR) osiąganą średnio w 55 dni. W badaniu II fazy (n=46) częstość MaHR wyniosła 41%, całkowita odpowiedź hematologiczna (CHR) 35%, a większa odpowiedź cytogenetyczna (MCyR) 57%. Mediana czasu trwania MaHR wynosiła 1 rok u 32% pacjentów i 2 lata u 24% pacjentów, a przeżycie wolne od progresji po 1 i 2 latach wynosiło odpowiednio 21% i 12%.
aktywność przeciwbiałaczkowa, ALL Ph+, c-KIT, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytometria przepływowa, dazatynib, duża odpowiedź hematologiczna, inhibitor kinazy BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy BCR-ABL, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przeszczep szpiku kostnego, przeżycie wolne od progresji, przeżycie wolne od zdarzeń, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ, większa odpowiedź cytogenetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące kinazę BCR-ABL (0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Lek łączy się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia skuteczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), także u pacjentów opornych na imatynib. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły trwałą odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną, a dawka początkowa wynosiła 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji. Dazatynib wykazuje zdolność do zapobiegania progresji CML do fazy blastycznej oraz potencjalną skuteczność w zajęciu ośrodkowego układu nerwowego.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, CML, czas krwawienia, domena kinazy BCR-ABL, faza akceleracji, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, odstęp QT, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, repolaryzacja komór, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, węzeł chłonny, zapis EKG - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib SUN 140 mg
Dasatinib SUN, zawierający substancję czynną dazatynib, jest inhibitorem kinaz białkowych o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) i ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Dazatynib działa na kinazę BCR-ABL oraz kinazy rodziny SRC, a także na inne onkogenne kinazy, m.in. c-KIT, receptory efryny (EPH) i receptor PDGFβ. Jego unikalną cechą jest silne hamowanie kinazy BCR-ABL w stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM) oraz zdolność wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą enzymu, co zwiększa zakres działania. W badaniach przedklinicznych dazatynib wykazał skuteczność wobec linii komórkowych opornych na imatynib, przełamując oporność wynikającą z mutacji domeny kinazy, zwiększonej ekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych (kinazy SRC) oraz mechanizmów oporności wielolekowej.
chromosom Philadelphia, faza akceleracji CML, faza blastyczna CML, GIST, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy BCR-ABL, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, receptor PDGFβ - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib MSN 25 mg
Sunitynib MSN, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem (oporność lub nietolerancja), zaawansowanym lub przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (RCC/MRCC) jako terapia pierwszego rzutu oraz wysoko zróżnicowanymi (G1/G2 wg WHO) nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) z progresją choroby i/lub przerzutami. Kapsułki charakteryzują się różnymi kolorami i oznaczeniami, co ułatwia identyfikację dawki, a substancją czynną jest sunitynibu jabłczan w formie żółtego granulowanego proszku. Leczenie wymaga potwierdzenia histopatologicznego rozpoznania, oceny stanu ogólnego pacjenta (preferowany ECOG 0-2) oraz prawidłowej funkcji narządów wewnętrznych, w tym nerek, wątroby, układu krwiotwórczego i sercowo-naczyniowego.
choroby współistniejące, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, frakcja wyrzutowa lewej komory, GIST, lek przeciwnowotworowy, morfologia krwi, MRCC, niepowodzenie terapii imatynibem, nietolerancja imatynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór nieoperacyjny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór z przerzutami, oporność na imatynib, oporność pierwotna, pNET, progresja choroby, rak nerkowokomórkowy, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, RCC, skala ECOG, sunitynibu jabłczan, terapia przeciwnowotworowa, układ krwiotwórczy, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Medical Valley 12,5 mg
Sunitynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych, działającym na receptory PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, co przekłada się na hamowanie proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz progresji przerzutów. Jego główny metabolit wykazuje podobną aktywność farmakodynamiczną. Klinicznie sunitynib wykazuje skuteczność u pacjentów z opornymi lub nietolerującymi imatynib nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), a także w leczeniu przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zarówno w pierwszej, jak i drugiej linii terapii. W badaniach klinicznych oceniano parametry takie jak czas do progresji nowotworu (TTP), czas przeżycia bez progresji (PFS) oraz wskaźniki obiektywnych odpowiedzi (ORR) według kryteriów RECIST, potwierdzając istotne statystycznie wydłużenie tych wskaźników.
angiogeneza nowotworowa, białaczka, czas do progresji nowotworu, czas przeżycia bez progresji, inhibitor kinazy białkowej, jabłczan sunitynibu, kinaza tyrozynowa FLT3, leczenie cytokinami, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór tarczycy, oporność na imatynib, przerzuty nowotworowe, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib G.L. Pharma 50 mg
Sunitynib G.L. Pharma jest dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, przeznaczonych do leczenia dorosłych pacjentów z trzema głównymi wskazaniami: nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem, zaawansowanym lub przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (MRCC) bez ograniczeń dotyczących wcześniejszych linii leczenia oraz wysoko zróżnicowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Kapsułki różnią się rozmiarem i kolorem, co ułatwia identyfikację dawki: 12,5 mg (rozmiar 4, pomarańczowe), 25 mg (rozmiar 3, karmelowo-pomarańczowe) oraz 50 mg (rozmiar 1, karmelowe).
choroba miejscowo zaawansowana, choroba współistniejąca, diagnostyka obrazowa, GIST, guz nieoperacyjny, imatynib, kapsułka twarda, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na imatynib, pNET, progresja choroby, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, przerzuty odległe, rak nerkowokomórkowy, sunitynib, wydolność narządowa