pegylowana liposomalna doksorubicyna
Pegylowana liposomalna doksorubicyna to preparat chemioterapeutyczny będący zmodyfikowaną postacią klasycznej doksorubicyny. Cząsteczki leku są umieszczone w liposomach (pęcherzykach lipidowych) pokrytych glikolem polietylenowym (PEG), co znacząco zmienia jego farmakokinetykę.
Dzięki pegylacji liposomów lek charakteryzuje się wydłużonym czasem krążenia w organizmie, zmniejszoną dystrybucją do zdrowych tkanek oraz zwiększoną selektywną akumulacją w tkance nowotworowej. Wynika to z efektu zwiększonej przepuszczalności i retencji (EPR) charakterystycznego dla naczyń guza nowotworowego.
W porównaniu do konwencjonalnej doksorubicyny, forma pegylowana liposomalna wykazuje znacząco zredukowaną kardiotoksyczność przy zachowanej skuteczności przeciwnowotworowej. Jest stosowana głównie w leczeniu raka jajnika, szpiczaka mnogiego oraz mięsaka Kaposiego związanego z AIDS. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są: erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa (zespół ręka-stopa), nudności, zmęczenie oraz stomatitis.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Właściwości farmakodynamiczne
Trabektedyna, alkaloid roślinny o kodzie ATC L01CX01, wykazuje specyficzne wiązanie z DNA w małym rowku, powodując zgięcie helisy i indukując zaburzenia cyklu komórkowego poprzez modulację czynników transkrypcyjnych oraz ścieżek naprawy DNA. W badaniach klinicznych potwierdzono jej aktywność antyproliferacyjną wobec mięsaków tkanek miękkich, raka piersi, niedrobnokomórkowego raka płuc, raka jajnika oraz czerniaka. W randomizowanym badaniu u pacjentów z mięsakami tkanek miękkich, schemat dawkowania 1,5 mg/m² w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie wykazał istotne wydłużenie mediany czasu do progresji (3,7 vs 2,3 miesiąca; HR=0,734; p=0,0302) w porównaniu do schematu 0,58 mg/m² w 3-godzinnej infuzji raz w tygodniu. Mediana całkowitego przeżycia wyniosła 13,9 miesiąca (CI 12,5-18,6) z 60,2% rocznym wskaźnikiem przeżyć. W badaniu fazy III u pacjentów z tłuszczakomięsakami i mięsakami gładkokomórkowymi, trabektedyna (1,5 mg/m² co 3 tygodnie) nie wykazała istotnej różnicy w całkowitym przeżyciu w porównaniu z dakarbazyną (13,7 vs 13,1 miesiąca; HR=0,927; p=0,4920), jednak poprawiła przeżycie bez progresji (4,2 vs 1,5 miesiąca; HR=0,55; p<0,0001) oraz wskaźnik korzyści klinicznej (34,2% vs 18,5%; p<0,0002).
całkowity odsetek odpowiedzi, chondromięsak mezenchymalny, cykl komórkowy, cytochrom P450, czas do progresji, czerniak złośliwy, działanie antyproliferacyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwas deoksyrybonukleinowy, lek przeciwnowotworowy, maziówczak, mielosupresja, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak jasnokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięsak związany z translokacją, nawrotowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuc, odstęp QT, pegylowana liposomalna doksorubicyna, przeżycie bez progresji, przeżycie całkowite, rak jajnika, rak piersi, tłuszczakomięsak, tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, zaburzenie czynności wątroby