dur brzuszny
Dur brzuszny (tyfus brzuszny, typhoid fever) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Salmonella typhi. Zakażenie następuje drogą pokarmową poprzez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności. Po okresie wylęgania trwającym zazwyczaj 1-3 tygodnie, choroba objawia się stopniowo narastającą gorączką, bólami głowy, ogólnym osłabieniem, bólami brzucha oraz uporczywymi zaparciami lub biegunką.
Charakterystycznym objawem duru brzusznego jest tzw. wysypka różyczkowa (rozeola), pojawiająca się zwykle w drugim tygodniu choroby na skórze brzucha i klatki piersiowej. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytopenię z limfocytozą względną oraz dodatnie odczyny serologiczne (test Widala). Powikłaniami duru brzusznego mogą być krwotok z przewodu pokarmowego, perforacja jelita i wstrząs septyczny.
Rozpoznanie duru brzusznego opiera się na obrazie klinicznym, badaniach mikrobiologicznych (posiew krwi, kału, moczu) oraz testach serologicznych. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię (głównie fluorochinolony, cefalosporyny III generacji lub azytromycyna), wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz leczenie objawowe. Profilaktyka polega na przestrzeganiu zasad higieny, zabezpieczeniu źródeł wody pitnej oraz szczepieniach ochronnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Amoxicillin Aurovitas 750 mg
Amoxicillin Aurovitas to antybiotyk z grupy penicylin półsyntetycznych, dostępny w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej o dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg amoksycyliny. Lek jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, w tym ostrych infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych (np. ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, ostre zapalenie ucha środkowego, ostre paciorkowcowe zapalenie migdałków i gardła, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc), zakażeń układu moczowego (ostre zapalenie pęcherza moczowego, bezobjawowy bakteriomocz w ciąży, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek), a także zakażeń układu pokarmowego (dur brzuszny, dur rzekomy, eradykacja Helicobacter pylori) oraz ropnia okołozębowego z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej. Ponadto, preparat znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń związanych z protezowaniem stawów oraz chorobie z Lyme, a także w profilaktyce zapalenia wsierdzia u pacjentów z grup ryzyka przed zabiegami stomatologicznymi i innymi procedurami medycznymi.
amoksycylina, aspartam, bakteriemia, bakteriomocz, bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, Borrelia burgdorferi, choroba z Lyme, dur brzuszny, dur rzekomy, eradykacja Helicobacter pylori, fenyloalanina, inhibitor pompy protonowej, maltodekstryna, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakteryjna, paciorkowcowe zapalenie migdałków, penicylina półsyntetyczna, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień okołozębowy, zakażenie bakteryjne, zakażenie protezy stawu, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ampicillin TZF 1 g
Ampicylina, substancja czynna leku Ampicillin TZF, jest półsyntetyczną penicyliną β-laktamową o szerokim spektrum działania (kod ATC: J01CA01). Mechanizm jej działania polega na bakteriobójczym hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP), co prowadzi do zaburzenia syntezy peptydoglikanu i lizy komórki bakteryjnej. Ampicylina jest podatna na hydrolizę przez β-laktamazy, co ogranicza jej skuteczność wobec bakterii produkujących te enzymy. Wykazuje aktywność in vitro przeciwko wielu patogenom Gram-dodatnim (np. Streptococcus pneumoniae, paciorkowce α- i β-hemolizujące, niektóre gronkowce niewytwarzające penicylinazy) oraz Gram-ujemnym (m.in. Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, Escherichia coli, Salmonella spp.). Nie jest skuteczna wobec bakterii produkujących β-laktamazy, takich jak większość gronkowców, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella spp. czy Enterobacter spp., a także nie działa na Rickettsia, Mycoplasma i Miyagawanella.
antybiotyk β-laktamowy, Bacillus anthracis, białko wiążące penicyliny, biosynteza ściany komórkowej, Clostridium, czerwonka bakteryjna, dur brzuszny, endokarditis, Enterobacter, enterokok, Escherichia coli, gronkowiec, Haemophilus influenzae, Klebsiella, Mycoplasma, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, oporność krzyżowa, paciorkowiec hemolizujący, penicylina o szerokim spektrum, penicylinaza, pierścień β-laktamowy, pneumokok, półsyntetyczna penicylina, pozaszpitalne zapalenie płuc, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, Rickettsia, rzeżączka, Salmonella typhi, shigella, sól sodowa, Streptococcus pneumoniae, synteza peptydoglikanu, wąglik, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, β-laktamaza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprinol 10 mg/ml
Ciprinol, zawierający cyprofloksacynę w formie koncentratu do infuzji dożylnej, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania terapeutycznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę, z czasem leczenia od 1 dnia (np. biegunka bakteryjna) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała, np. 10 mg/kg 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na dawkę. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek dawka jest modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się 200-400 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych podawanie po dializie. Nie jest wymagana modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka bakteryjna, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Bakterie Salmonella typhi – Właściwości farmakokinetyczne
Szczepionki przeciw durowi brzusznemu, takie jak Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, zawierają inaktywowane bakterie Salmonella typhi w ilości od 5×10⁸ do 1×10⁹ na dawkę (0,5 ml). Oba preparaty występują w formie jednorodnej zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w opakowaniach 20-dawkowych. TyT-Szczepionka różni się od Ty-Szczepionki obecnością dodatkowego składnika aktywnego – toksoidu tężcowego w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. na dawkę. Ze względu na charakter szczepionek, nie prowadzi się standardowych badań farmakokinetycznych, gdyż ich mechanizm działania opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na farmakokinetyce substancji czynnej.
badanie farmakokinetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, dur brzuszny, działanie farmakologiczne, działanie immunogenne, farmakokinetyka, immunogenność szczepionki, inaktywowana bakteria, inaktywowana szczepionka, odpowiedź immunologiczna, preparat immunologiczny, profil bezpieczeństwa, profilaktyka duru brzusznego, przeciwciało ochronne, Salmonella typhi, szczepionka durowa, szczepionka durowo-tężcowa, szczepionka przeciw durowi brzusznemu, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Amotaks 500 mg
Amotaks w postaci kapsułek twardych zawiera 500 mg amoksycyliny (amoksycylina trójwodna) i jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych u dorosłych i dzieci. Stosuje się go w infekcjach górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak ostre bakteryjne zapalenie zatok (zwłaszcza przy utrzymujących się objawach powyżej 7 dni), ostre zapalenie ucha środkowego, paciorkowcowe zapalenie migdałków i gardła, zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz pozaszpitalne zapalenie płuc. Ponadto Amotaks jest skuteczny w leczeniu zakażeń układu moczowego, w tym ostrego zapalenia pęcherza moczowego, bezobjawowego bakteriomoczu w ciąży oraz ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek o łagodnym i umiarkowanym przebiegu. Lek znajduje także zastosowanie w terapii duru brzusznego i duru rzekomego, eradykacji Helicobacter pylori w terapii skojarzonej, leczeniu ropnia okołozębowego, zakażeń okołoprotezowych stawów, boreliozy we wczesnych stadiach oraz profilaktyce zapalenia wsierdzia u pacjentów z grup ryzyka.
amoksycylina trójwodna, antybiotykoterapia, bakteriemia, bakteryjne zapalenie zatok, bezobjawowy bakteriomocz, borelioza, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, choroba z Lyme, dur brzuszny, dur rzekomy, erythema migrans, Helicobacter pylori, lek przeciwbakteryjny, lekooporność bakterii, odmiedniczkowe zapalenie nerek, paciorkowcowe zapalenie migdałków, pozaszpitalne zapalenie płuc, protezowanie stawów, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień okołozębowy, rumień wędrujący, Streptococcus pyogenes, zakażenie bakteryjne, zakażenie okołoprotezowe, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciphin 500 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny w postaci tabletek powlekanych CIPHIN 500 powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenu oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas terapii od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). W przypadku dzieci i młodzieży dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała (10-20 mg/kg 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na dawkę), z czasem leczenia od 10 do 60 dni w zależności od wskazania, np. mukowiscydoza czy profilaktyka wąglika. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawka powinna być modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się podawanie 250-500 mg co 24 godziny, a u pacjentów dializowanych dawkę podaje się po dializie. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostre zapalenie pęcherza moczowego, płucna postać wąglika, powikłane zapalenie pęcherza moczowego, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie szyjki macicy, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon substancji czynnych
Bakterie Salmonella typhi – Przedawkowanie
Bakterie Salmonella typhi stanowią aktywny składnik inaktywowanych szczepionek przeciwko durowi brzusznemu, takich jak Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, w dawce 0,5 ml zawierającej od 5×10⁸ do 1×10⁹ inaktywowanych bakterii. Preparaty te, podawane zgodnie z ustalonymi schematami dawkowania przez wykwalifikowany personel, nie wykazują zdolności do namnażania się, co eliminuje ryzyko wywołania choroby. Charakterystyki produktów leczniczych nie zawierają danych dotyczących przedawkowania, jednak na podstawie mechanizmu działania szczepionek można przypuszczać, że ewentualne nadmierne dawki mogłyby wywołać nasilone reakcje miejscowe (ból, obrzęk, zaczerwienienie) oraz ogólnoustrojowe (gorączka, bóle mięśniowe, złe samopoczucie), a także potencjalnie zwiększoną odpowiedź immunologiczną prowadzącą do reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji.
bakterie inaktywowane, charakterystyka produktu leczniczego, choroba autoimmunologiczna, dur brzuszny, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, odpowiedź immunologiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, Salmonella typhi, szczepionka durowa, szczepionka durowo-tężcowa, właściwości antygenowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Typhim Vi 25 mcg oczyszczonego polisacharydu otoczkowego (Vi) Salmonella typhi (szczep Ty2)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TYPHIM Vi, zawierająca 25 µg oczyszczonego polisacharydu otoczkowego Vi Salmonella typhi (szczep Ty2) w dawce 0,5 ml, wykazuje szybkie pojawienie się odporności już po 1-3 tygodniach od podania. Skuteczność ochronna w populacji dorosłych na obszarze endemicznych Nepalu wynosi 74%, natomiast w populacji pediatrycznej (5-15 lat) na obszarze endemicznych Afryki południowej wynosi 55%. Odpowiedź immunologiczna mierzona serokonwersją (≥4-krotny wzrost przeciwciał anty-Vi) waha się od 62,5% do 100% u dorosłych oraz od 67% do 100% u dzieci, a poziomy przeciwciał utrzymują się do 10 lat na terenach endemicznych (≥1 µg/ml u 83 dzieci) i 2-3 lata na obszarach nieendemicznych. Zalecany odstęp do podania dawki przypominającej wynosi nie więcej niż 3 lata, co uwzględnia różnice w utrzymywaniu się ochrony w zależności od ekspozycji na patogen.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vivotif ≥ 2x10E9 CFU
Szczepionka Vivotif jest doustnym preparatem zawierającym żywe, atenuowane komórki Salmonella enterica serowar Typhi Ty21a, w dawce nie mniejszej niż 2×10^9 żywych bakterii na kapsułkę. Przeznaczona jest do czynnego uodparniania przeciw duru brzusznemu u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 5 roku życia. Kapsułki dojelitowe, o charakterystycznym dwukolorowym wyglądzie (biało-łososiowe), umożliwiają łatwą identyfikację produktu. Szczepionka indukuje odpowiedź humoralną i komórkową przeciw antygenowi O oraz innym antygenom powierzchniowym S. Typhi, zapewniając ochronę poprzez mechanizmy immunologiczne błon śluzowych przewodu pokarmowego.