Dasatinib Stada
Tabletki powlekane, 50 mg
Lek zawiera substancję czynną dazatynib oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i sód. Jest dostępny w formie tabletek powlekanych o różnych dawkach. Stosuje się go w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (Ph+), zarówno u dorosłych pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszej terapii, jak i u dzieci oraz młodzieży z nowo rozpoznaną postacią choroby, w połączeniu z chemioterapią. Preparat wspomaga terapię przeciwnowotworową, działając na zmienione komórki białaczkowe.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie dazatynibem w ostrym białaczce limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, z uwzględnieniem precyzyjnego dawkowania. U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 40 mg dla pacjentów 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawane raz dziennie. Dla dzieci <10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane nie są biorównoważne. Terapia u dorosłych trwa do progresji lub nietolerancji, natomiast u dzieci jest prowadzona maksymalnie przez 2 lata, z możliwością kontynuacji po przeszczepie komórek macierzystych przez kolejny rok. Tabletki dostępne są w dawkach 20–140 mg, co pozwala na elastyczne dostosowanie terapii.
W przypadku hematologicznych działań niepożądanych, takich jak neutropenia (ANC <0,5 x 10⁹/l) i trombocytopenia (<10 x 10⁹/l), zaleca się wstrzymanie leczenia do poprawy parametrów (ANC ≥1,0 x 10⁹/l, płytki ≥20 x 10⁹/l) oraz ewentualne zmniejszenie dawki (np. z 140 mg do 100 mg lub 80 mg). U dzieci modyfikacje dawki nie są zalecane, a opóźnienia w chemioterapii powyżej 14 dni wymagają przerwania dazatynibu. W przypadku umiarkowanych i ciężkich niehematologicznych działań niepożądanych stosuje się przerwy i redukcje dawki. Wysięk w jamie opłucnej wymaga przerwania terapii i leczenia objawowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. soku grejpfrutowego), a jeśli jest to konieczne, dawkę dazatynibu należy odpowiednio zmniejszyć (np. do 40 mg/dobę przy dawce 140 mg). U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek nie ma konieczności modyfikacji dawki, jednak zaleca się ostrożność. Tabletki należy połykać w całości, a lek można przyjmować niezależnie od posiłków, zawsze o tej samej porze dnia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 50 mg
bezwzględna liczba neutrofili, chemioterapia podstawowa, chromosom Filadelfia, dazatynib, glikokortykosteroidy, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, leki moczopędne, neutropenia i trombocytopenia, niehematologiczne działania niepożądane, niewydolność nerek, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, pole pod krzywą stężenia, przeszczep komórek macierzystych, tabletka powlekana, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna -
Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa dazatynibu oceniono na podstawie danych z 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z ALL Ph+ opornych lub nietolerujących imatynibu oraz 188 dzieci i młodzieży. Mediana czasu leczenia wynosiła odpowiednio 6,2 miesiąca u dorosłych i 26,3 miesiąca u młodszych pacjentów. Działania niepożądane występowały u większości leczonych, a u 19% (520/2712) doprowadziły do przerwania terapii. Najczęstsze objawy obejmowały mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zaburzenia oddechowe (wysięk opłucnowy, duszność), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), obrzęki obwodowe i zatrzymanie płynów, wysypki skórne oraz zmęczenie i gorączkę. Szczególnie istotne były działania kardiologiczne, takie jak zastoinowa niewydolność serca, wysięk w jamie osierdzia, zaburzenia rytmu serca i wydłużenie QT, wymagające ścisłego monitorowania pacjentów z chorobami serca w wywiadzie.
Wysięk opłucnowy stanowił istotne powikłanie, z częstością narastającą do 28% po 60 miesiącach leczenia, a mediana czasu do wystąpienia pierwszego epizodu stopnia 1/2 wynosiła 114 tygodni. Zgłaszano także przypadki przedwłośniczkowego tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP), które ustępowało po odstawieniu leku. Krwawienia, od wybroczyn po ciężkie krwotoki, oraz supresja szpiku kostnego stopnia 3/4 były częste, jednak większość pacjentów odzyskiwała normę morfologiczną po modyfikacji dawki. U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa był podobny, z niższą częstością wysięku opłucnowego. U osób powyżej 65. roku życia obserwowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, w tym zmęczenia, duszności, krwotoków i niewydolności serca, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka terapii dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Dasatinib Stada 50 mg
ALL Ph+, aplazja czerwonokrwinkowa, cewnikowanie serca, dazatynib, duszność, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hipofosfatemia, inhibitory kinazy tyrozynowej, krwawienie śródczaszkowe, małopłytkowość, mielosupresja, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca zastoinowa, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja wzw B, supresja szpiku kostnego, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zespół rozpadu guza -
Interakcje leku
Dazatynib, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, makrolidy, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie dazatynibu w osoczu, co może nasilać działania niepożądane, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Z kolei silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC dazatynibu nawet o 82%, co grozi utratą skuteczności terapeutycznej. Słaby induktor, deksametazon, zmniejsza AUC o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki podnoszące pH żołądka, takie jak inhibitory pompy protonowej (omeprazol – obniżenie AUC o 43% i Cmax o 42%) oraz antagoniści H2 (famotydyna – obniżenie ekspozycji o 61%), znacząco zmniejszają biodostępność dazatynibu. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają AUC o 55% i Cmax o 58% przy jednoczesnym podaniu, jednak podanie ich 2 godziny przed lub po dazatynibie eliminuje ten efekt.
Dazatynib może zwiększać ekspozycję na substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. astemizol, terfenadyna, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, beprydyl, ergotamina), co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Potencjalne interakcje z substratami CYP2C8 (glitazony) również powinny być monitorowane. Alkohol, poprzez indukcję CYP3A4 i ryzyko hepatotoksyczności oraz trombocytopenii, może obniżać stężenie dazatynibu i zwiększać ryzyko działań niepożądanych, dlatego zaleca się umiar i konsultację lekarską. Brak danych dotyczących interakcji u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów, ze względu na różnice w metabolizmie i farmakokinetyce. W praktyce klinicznej należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz leków podnoszących pH żołądka, a w razie konieczności stosować odpowiednie odstępy czasowe podawania leków zobojętniających.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Dasatinib Stada 50 mg
alkaloid sporyszu, antagonista receptora histaminowego H2, antybiotyk makrolidowy, biodostępność, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane, dziurawiec, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, płytka krwi, pole pod krzywą, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, trombocytopenia, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik terapeutyczny -
Profil bezpieczeństwa leku
Dasatinib Stada jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią ze względu na wykrywalność leku w mleku matki i potencjalne ryzyko dla niemowląt. W przypadku prowadzenia pojazdów pacjenci powinni zachować ostrożność, gdyż lek może wywoływać zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia. Brak jest danych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka. U osób starszych nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak ze względu na zwiększoną częstość działań niepożądanych wskazane jest ich staranne monitorowanie.
Pacjentom z zaburzeniami czynności nerek można podawać standardowe dawki dazatynibu, gdyż klirens nerkowy leku jest minimalny, a badania kliniczne w tej grupie nie zostały przeprowadzone. W przypadku zaburzeń czynności wątroby zaleca się ostrożność przy stosowaniu dawki początkowej, ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące tej populacji. W praktyce klinicznej konieczne jest indywidualne podejście i monitorowanie tolerancji terapii u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Dasatinib Stada 50 mg
-
Przeciwwskazania
Dasatinib Stada jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na dazatynib lub jakikolwiek składnik preparatu, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Tabletki zawierają różne ilości laktozy jednowodnej (od 28 mg w dawce 20 mg do 193 mg w dawce 140 mg) oraz sodu (od 1 mg do 6 mg odpowiednio), co jest istotne u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji laktozy oraz u osób na diecie niskosodowej. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne, dlatego konieczne jest dokładne rozpoznanie przeciwwskazań przed wdrożeniem leczenia.
Przy kwalifikacji do terapii dazatynibem należy uwzględnić nie tylko bezwzględne przeciwwskazania, ale także potencjalne ryzyko związane z obecnością substancji pomocniczych, zwłaszcza laktozy jednowodnej, której zawartość w preparacie jest znacząca. Choć interakcje lekowe nie są formalnym przeciwwskazaniem według charakterystyki produktu leczniczego, ich możliwość powinna być oceniona indywidualnie. Kompleksowa ocena pacjenta, obejmująca wywiad alergologiczny oraz analizę składu preparatu, jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Dasatinib Stada 50 mg
charakterystyka produktu leczniczego, dazatynib, dieta niskosodowa, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, powikłanie terapeutyczne, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna na dazatynib, reakcja anafilaktyczna, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie dazatynibu, szczególnie w dawce 280 mg/dobę przez 7 dni, wiąże się z istotnym ryzykiem mielosupresji, w tym ciężkiej trombocytopenii, neutropenii oraz niedokrwistości, co może prowadzić do poważnych powikłań hematologicznych i zwiększonego ryzyka krwawień oraz infekcji zagrażających życiu. W badaniach klinicznych odnotowano znaczące obniżenie liczby płytek krwi jako główny objaw toksyczności hematologicznej. Działanie mielosupresyjne jest mechanizmem toksyczności dazatynibu, a ryzyko to nasila się wraz ze wzrostem dawki powyżej zalecanych wartości terapeutycznych. Ponadto, przedawkowanie może powodować nasilenie objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha, które mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia.
W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem morfologii krwi obwodowej, zwłaszcza liczby płytek krwi i neutrofili. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, obejmujące m.in. przetoczenie koncentratu płytek krwi w przypadku ciężkiej trombocytopenii oraz rozważenie podania czynników stymulujących wzrost kolonii granulocytów (G-CSF) przy neutropenii. Nie istnieje specyficzne antidotum dla dazatynibu, dlatego kluczowe jest minimalizowanie powikłań hematologicznych oraz innych działań niepożądanych. Należy również uwzględnić obecność laktozy jednowodnej (28–193 mg/tabletka) oraz sodu (1–6 mg/tabletka) w preparacie Dasatinib Stada, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Dasatinib Stada 50 mg
biegunka, dazatynib, dieta niskosodowa, elementy morfotyczne krwi, erytrocyty, G-CSF, hemoglobina, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, koncentrat płytek krwi, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, nudności, parametry hematologiczne, płytki krwi, szpik kostny, tachykardia, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wybroczyny, wymioty, zaburzenia elektrolitowe -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne dazatynibu wykazały wieloukładową toksyczność, z głównym wpływem na układ pokarmowy, krwiotwórczy i limfatyczny, gdzie obserwowano odwracalne zmiany, takie jak erytrocytopenia i limfocytopenia. Długoterminowe podawanie u małp ujawniło śródmiąższową mineralizację nerek, bez cech ostrej nefrotoksyczności. Dazatynib wykazywał działanie przeciwpłytkowe (hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia), jednak bez klinicznie istotnych krwotoków. W badaniach kardiologicznych in vitro stwierdzono wpływ na kanał potasowy hERG i potencjalne wydłużenie odstępu QT, jednak badania in vivo u małp nie potwierdziły tych efektów. Genotoksyczność była negatywna in vivo, mimo klastogenności in vitro. W badaniach rozrodczości dazatynib nie wpływał na płodność szczurów, ale powodował obumieranie płodów i zmiany kostne przy dawkach zbliżonych do klinicznych, wskazując na selektywną toksyczność embrionalno-płodową.
Immunosupresyjne działanie dazatynibu u myszy było dawkozależne i możliwe do kontrolowania przez modyfikację dawkowania. Potencjał fototoksyczny oceniono jako niski, pomimo wykazania efektów in vitro. W dwuletnim badaniu rakotwórczości u szczurów, przy dawkach 0,3; 1 i 3 mg/kg/dobę (odpowiadających ekspozycji klinicznej 100-140 mg/dobę), zaobserwowano istotny wzrost częstości raka płaskonabłonkowego i brodawczaków macicy u samic oraz gruczolaka prostaty u samców. Znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje nieustalone i wymaga dalszych badań. Całościowo, profil bezpieczeństwa dazatynibu wskazuje na konieczność monitorowania funkcji hematologicznych, nerkowych oraz potencjalnych efektów rozwojowych u pacjentów stosujących lek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 50 mg
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, obumieranie płodu, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śródmiąższowa mineralizacja nerek, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, włókna Purkinjego -
Skład i postać leku
Dasatinib Stada jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających substancję czynną dazatynib. Tabletki składają się z rdzenia zawierającego m.in. celulozę mikrokrystaliczną, laktozę jednowodną (od 28 mg w dawce 20 mg do 193 mg w dawce 140 mg) oraz kroskarmelozę sodową, a także z otoczki zawierającej alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171), talk, glicerolu monostearynian i sodu laurylosiarczan. Zawartość sodu w tabletkach waha się od 1 mg (20 mg tabletka) do 6 mg (140 mg tabletka), co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi. Tabletki różnią się kształtem, rozmiarem i oznakowaniem, co ułatwia ich identyfikację, np. tabletki 20 mg są okrągłe o średnicy 6,1 mm, a tabletki 80 mg trójkątne o wymiarach 10,3 x 10,0 mm.
Produkt jest dostępny w opakowaniach blisterowych (30, 60 lub 100 tabletek) oraz w butelkach HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi i pochłaniaczem wilgoci (żel krzemionkowy). Blistry wykonane są z folii Aluminium/OPA/Aluminium/PVC, zapewniającej ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Lek należy przechowywać w temperaturze pokojowej, a okres ważności wynosi 4 lata od daty produkcji. Ze względu na cytotoksyczny charakter dazatynibu, podczas obchodzenia się z tabletkami, zwłaszcza w przypadku ich uszkodzenia, personel medyczny powinien stosować jednorazowe rękawice ochronne, aby uniknąć kontaktu ze skórą. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów cytotoksycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Dasatinib Stada 50 mg
alkohol poliwinylowy, celuloza mikrokrystaliczna, chemioterapeutyk, cytostatyk, dazatynib, glicerolu monostearynian, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, odpad cytotoksyczny, otoczka tabletki, perforowany blister, rdzeń tabletki, sodu laurylosiarczan, środek rozsadzający, środek wiążący, substancja o znanym działaniu, substancja pomocnicza, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, zawartość sodu -
Specjalne ostrzeżenia
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) i induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Leki wpływające na pH żołądka, takie jak antagoniści receptora H2 i inhibitory pompy protonowej, mogą obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego ich stosowanie jest niewskazane. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową można stosować zgodnie z zaleceniami, jednak z zachowaniem ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w kontekście ryzyka niedokrwistości, granulocytopenii i małopłytkowości, z częstotliwością dostosowaną do wieku i wskazań klinicznych (np. cotygodniowo przez pierwsze 2 miesiące u dorosłych z ALL Ph+). Zahamowanie czynności szpiku jest zwykle odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii.
W trakcie terapii dazatynibem obserwuje się ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak krwawienia związane z małopłytkowością stopnia 3/4, retencja płynów (w tym wysięk w jamie opłucnej, szczególnie u pacjentów ≥65 lat), tętnicze nadciśnienie płucne (TNP) potwierdzone cewnikowaniem serca oraz kardiologiczne powikłania, w tym zastoinową niewydolność serca, zaburzenia rytmu i wydłużenie QTc (średnia zmiana QTcF 4-6 ms, z 1% pacjentów z QTcF >500 ms). Przed terapią należy ocenić ryzyko sercowo-płucne, a w przypadku objawów kardiologicznych lub TNP rozważyć przerwanie leczenia. Dodatkowo, u pacjentów z przewlekłym zakażeniem HBV istnieje ryzyko reaktywacji wirusa, co wymaga monitorowania i konsultacji hepatologicznej. Produkt zawiera laktozę jednowodną (od 28 mg do 193 mg na tabletkę w zależności od dawki) i jest wolny od sodu (<1 mmol na tabletkę).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Stada
chłonkotok, cytochrom P450, dazatynib, dziedziczna nietolerancja galaktozy, granulocytopenia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, niedobór laktazy, niedokrwistość, osteopenia, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra niewydolność wątroby, pH żołądka, piorunujące zapalenie wątroby, przezskórna interwencja wieńcowa, retencja płynów, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Dasatinib Stada, zawierający dazatynib w dawkach od 20 mg do 140 mg, jest inhibitorem kinaz proteinowych, głównie BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC, wykazującym aktywność w stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM). Mechanizm działania obejmuje hamowanie zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy BCR-ABL oraz innych kinaz onkogennych, co pozwala na przełamywanie oporności na imatynib, wynikającej m.in. z mutacji domeny kinazy BCR-ABL czy aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych. W badaniach klinicznych, obejmujących 2712 pacjentów, w tym 23% w wieku ≥ 65 lat, dazatynib wykazał skuteczność w leczeniu ALL Ph+ opornego lub nietolerującego imatynib, z dawką 70 mg dwa razy na dobę oraz 140 mg raz na dobę, przy czym schemat dawkowania raz na dobę cechował się lepszym profilem bezpieczeństwa i porównywalną skutecznością (MaHR około 38-41%).
W badaniach II i III fazy u pacjentów z ALL Ph+ odsetki odpowiedzi hematologicznych (MaHR) wynosiły 38-41%, a odpowiedzi cytogenetycznych (CCyR) około 50-57%. Mediana czasu trwania MaHR wynosiła do 5 miesięcy, a mediana przeżycia całkowitego około 7 miesięcy. W badaniu pediatrycznym, gdzie dazatynib podawano w dawce 60 mg/m² w skojarzeniu z chemioterapią, 3-letni wskaźnik przeżyć wolnych od zdarzeń (EFS) wyniósł 65,5% (95% CI: 55,5-73,7), a odsetek ujemnych wyników minimalnej choroby resztkowej (MRD) oceniany metodą rearanżacji genów Ig/TCR osiągnął do 89,4% po konsolidacji. Wyniki te potwierdzają skuteczność dazatynibu jako terapii celowanej w leczeniu ALL Ph+ zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, zwłaszcza w kontekście oporności na imatynib.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 50 mg
ALL Ph+, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, chemioterapia standardowa, chemioterapia wielolekowa, chromosom Philadelphia, cytometria przepływowa, dazatynib, droga sygnalizacyjna, duża odpowiedź hematologiczna, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, linia komórek białaczkowych, minimalna choroba resztkowa, mutacja domeny kinazy BCR-ABL, nadekspresja genu, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ostra białaczka limfoblastyczna, przeszczep szpiku, przeżycie wolne od progresji, przeżycie wolne od zdarzeń, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Podczas przepisywania dazatynibu (Dasatinib Stada) pacjentkom w wieku rozrodczym oraz aktywnym seksualnie mężczyznom, lekarz musi szczegółowo omówić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii. Istnieje poważne ryzyko teratogenne, w tym wady cewy nerwowej, potwierdzone zarówno danymi klinicznymi, jak i badaniami przedklinicznymi na modelach zwierzęcych. Stosowanie dazatynibu w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko, co wymaga szczegółowej analizy i dokumentacji. Ponadto, ze względu na potencjalne przenikanie leku do mleka kobiecego i brak wystarczających danych, zaleca się zaprzestanie karmienia piersią podczas leczenia, z jednoczesnym omówieniem alternatywnych metod żywienia noworodka.
W zakresie wpływu dazatynibu na płodność, badania na szczurach nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze samców i samic. Jednak u pacjentów męskich w wieku reprodukcyjnym zaleca się omówienie możliwości zabezpieczenia płodności poprzez krioprezerwację nasienia przed rozpoczęciem terapii. Kompleksowa edukacja pacjentów dotycząca potencjalnych skutków leczenia na płodność oraz konsekwencji dla planowania rodziny jest niezbędna w celu optymalizacji opieki i minimalizacji ryzyka reprodukcyjnego związanego z terapią dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Stada 50 mg
-
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Dazatynib, stosowany w terapii onkologicznej, może wywoływać działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Do najistotniejszych objawów należą zawroty głowy oraz nieostre widzenie, które zaburzają równowagę, percepcję wzrokową i ocenę odległości, co może stanowić zagrożenie w sytuacjach wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej. Produkt leczniczy Dasatinib Stada dostępny jest w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, a nasilenie działań niepożądanych może być zależne od indywidualnej tolerancji pacjenta, współistniejących schorzeń oraz interakcji z innymi lekami.
Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie dazatynibu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn przed rozpoczęciem terapii, co pozwala na odpowiednie zaplanowanie aktywności. Zalecenia dla pacjentów obejmują obserwację własnych reakcji na lek, unikanie prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia zawrotów głowy lub zaburzeń widzenia oraz rozważenie alternatywnych środków transportu. Dokumentacja medyczna powinna zawierać potwierdzenie przekazania tych informacji, co jest istotne zarówno z punktu widzenia medycznego, jak i formalno-prawnego, w kontekście odpowiedzialności lekarza za bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dasatinib Stada 50 mg
choroby współistniejące, Dasatinib Stada, dazatynib, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, interakcja lekowa, nieostre widzenie, percepcja wzrokowa, sprawność psychomotoryczna, terapia onkologiczna, tolerancja leku, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna -
Wskazania do stosowania
Dasatinib Stada, zawierający substancję czynną dazatynib, jest lekiem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów jest wskazany jako terapia drugiego rzutu w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, natomiast u dzieci i młodzieży stosowany jest jako element terapii pierwszego rzutu w skojarzeniu z chemioterapią. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, z charakterystycznym oznakowaniem i różnymi wymiarami, co ułatwia identyfikację. Każda dawka zawiera również określone ilości laktozy jednowodnej (od 28 mg do 193 mg) oraz sodu (od 1 mg do 6 mg).
Stosowanie Dasatinib Stada wymaga potwierdzenia obecności chromosomu Filadelfia za pomocą badań cytogenetycznych lub molekularnych, a także specjalistycznej wiedzy z zakresu hematologii onkologicznej. U dorosłych pacjentów lek jest przeznaczony dla osób z Ph+ ALL, które wykazują oporność lub nietolerancję na wcześniejsze terapie, natomiast u pacjentów pediatrycznych stosuje się go w nowo rozpoznanej chorobie jako element terapii skojarzonej. Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem specjalisty, z regularnym monitorowaniem parametrów hematologicznych, biochemicznych oraz oceny odpowiedzi cytogenetycznej i molekularnej, co jest kluczowe dla optymalizacji efektów terapeutycznych i bezpieczeństwa pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 50 mg
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Filadelfia, dazatynib, gen fuzyjny BCR-ABL, hematologia onkologiczna, kinaza tyrozynowa, laktoza jednowodna, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, oporność na terapię, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, parametry hematologiczne, tabletka powlekana, terapia skojarzona