Leki w grupie
„leki moczopędne”

Leki moczopędne (diuretyki) to grupa leków, które zwiększają wydalanie wody i soli mineralnych z organizmu poprzez nerki. Działają one poprzez hamowanie wchłaniania zwrotnego sodu i wody w różnych odcinkach nefronu, co prowadzi do zwiększonej diurezy. Diuretyki są szeroko stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, obrzęków, przewlekłej choroby nerek oraz innych stanów związanych z nadmiernym gromadzeniem płynów w organizmie.

Diuretyki dzielą się na kilka głównych podgrup, różniących się mechanizmem działania i siłą działania moczopędnego. Diuretyki pętlowe (np. furosemid, torasemid) działają w pętli Henlego i są najsilniejszymi lekami moczopędnymi. Diuretyki tiazydowe i tiazydopodobne (np. hydrochlorotiazyd, indapamid) działają w początkowej części kanalika dystalnego i są często stosowane w leczeniu nadciśnienia. Diuretyki oszczędzające potas (np. spironolakton, eplerenon, amiloryd) hamują działanie aldosteronu lub blokują kanały sodowe w kanaliku zbiorczym, co prowadzi do oszczędzania potasu.

Najważniejsze leki z grupy diuretyków pętlowych to furosemid (Furosemidum, Furosemid), torasemid (Trifas, Toramide) i kwas etakrynowy. Wśród diuretyków tiazydowych i tiazydopodobnych wymienia się hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum), indapamid (Indapen, Indix, Ipres), chlortalidon (Hygroton) i metolazon. Do diuretyków oszczędzających potas należą spironolakton (Spironol, Verospiron), eplerenon (Inspra) oraz amiloryd i triamteren.

Główną zaletą stosowania leków moczopędnych jest skuteczne zmniejszanie objętości krwi krążącej, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego i zmniejszenia obciążenia serca. Diuretyki są stosunkowo tanie, skuteczne i dobrze tolerowane przez większość pacjentów. Mogą być stosowane w monoterapii lub w terapii skojarzonej z innymi lekami hipotensyjnymi. Diuretyki oszczędzające potas są szczególnie korzystne u pacjentów zagrożonych hipokaliemią.

Największe niebezpieczeństwo stosowania diuretyków wiąże się z zaburzeniami elektrolitowymi, szczególnie hipokaliemią (przy stosowaniu diuretyków pętlowych i tiazydowych) lub hiperkaliemią (przy stosowaniu diuretyków oszczędzających potas). Inne działania niepożądane obejmują odwodnienie, hiponatremię, hiperurykemię, hiperglikemię, hipomagnezemia oraz zaburzenia metabolizmu lipidów. Diuretyki mogą też powodować hipowolemię, prowadzącą do hipotonii ortostatycznej, szczególnie u osób starszych. U niektórych pacjentów mogą wywoływać reakcje alergiczne i nadwrażliwość na światło.

Diuretyki dzielą się na następujące podgrupy: diuretyki pętlowe (działające w pętli Henlego, najsilniejsze), diuretyki tiazydowe i tiazydopodobne (działające w początkowej części kanalika dystalnego, średnio silne), diuretyki oszczędzające potas (działające w kanaliku zbiorczym, najsłabsze), inhibitory anhydrazy węglanowej (np. acetazolamid, działające w kanaliku proksymalnym) oraz osmotyczne (np. mannitol, zwiększające ciśnienie osmotyczne w świetle kanalików nerkowych). Każda z tych podgrup ma specyficzne wskazania i zastosowania kliniczne.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl