obrzęk na skutek retencji płynów w przypadku przewlekłej choroby nerek
Wskazanie

Obrzęk spowodowany retencją płynów w przewlekłej chorobie nerek (PChN) jest częstym objawem towarzyszącym pogorszeniu funkcji nerek. Występuje on na skutek zaburzenia homeostazy wodno-elektrolitowej organizmu, gdy uszkodzone nerki nie są w stanie prawidłowo filtrować krwi i wydalać nadmiaru płynów. Obrzęki pojawiają się zwykle w okolicach kostek, kończyn dolnych, a w bardziej zaawansowanych przypadkach mogą dotyczyć całego ciała, prowadząc do wodobrzusza i obrzęku płuc.

W leczeniu obrzęków w PChN kluczowe znaczenie ma terapia diuretyczna. Najczęściej stosowane leki to diuretyki pętlowe, takie jak furosemid (Furosemidum Polpharma, Furosemid Polfarmex), torasemid (Trifas, Diuver, Toramide) czy kwas etakrynowy (Uregyt). W przypadku oporności na diuretyki pętlowe stosuje się terapię skojarzoną z diuretykami tiazydowymi, jak hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum) lub indapamidem (Indix, Indapen, Tertensif).

W bardziej zaawansowanych stadiach PChN (4-5) istotnym elementem leczenia jest restrykcja podaży sodu i płynów. Często konieczne jest również włączenie antagonistów aldosteronu, takich jak spironolakton (Spironol, Verospiron) czy eplerenon (Inspra, Eplenocard), które pomagają w kontroli nadciśnienia tętniczego i zmniejszają retencję sodu i wody.

Największe trudności w leczeniu obrzęków w PChN obejmują oporność na diuretyki, która narasta wraz z postępem choroby, oraz ryzyko zaburzeń elektrolitowych (zwłaszcza hipokaliemii lub hiperkaliemii) i pogorszenia funkcji nerek w wyniku zbyt agresywnego odwadniania. Istotnym wyzwaniem jest także utrzymanie równowagi między skutecznym usuwaniem nadmiaru płynów a unikaniem hipowolemii, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek nałożonego na przewlekłą chorobę.

W przypadku skrajnej niewydolności nerek (stadium 5 PChN), gdy standardowa farmakoterapia przestaje być skuteczna, konieczne może być wdrożenie leczenia nerkozastępczego (hemodializa, dializa otrzewnowa), które skutecznie usuwa nadmiar płynów i toksyn z organizmu. U niektórych pacjentów z PChN i towarzyszącą niewydolnością serca stosuje się także tolvaptan (Samsca, Jinarc) – antagonistę receptora wazopresynowego V2, który zwiększa wydalanie wody bez zwiększania natriurezy.