obrzęk spowodowany chorobą serca
Wskazanie

Obrzęk spowodowany chorobą serca (obrzęk kardiogenny) to nagromadzenie płynu w tkankach organizmu, szczególnie w kończynach dolnych i okolicach kostek, będące konsekwencją niewydolności serca. Występuje, gdy serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi, co prowadzi do zastoju żylnego i zwiększonego ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach, wypychającego płyn do przestrzeni pozanaczyniowej.

Obrzęki kardiogenne najczęściej pojawiają się w przebiegu przewlekłej niewydolności serca, ostrej niewydolności serca, kardiomiopatii rozstrzeniowej czy wad zastawkowych serca. Charakterystyczną cechą jest ich nasilanie się wieczorem i w pozycji stojącej oraz zmniejszanie po nocy spędzonej w pozycji leżącej. W zaawansowanych przypadkach mogą również obejmować okolicę krzyżową, uda, genitalia, a nawet powodować wodobrzusze i wysięk w jamach opłucnowych.

W leczeniu obrzęków kardiogennych stosuje się przede wszystkim diuretyki, które zwiększają wydalanie sodu i wody przez nerki. Najczęściej wykorzystywane są diuretyki pętlowe, takie jak furosemid (Furosemidum Polpharma, Furosemid Polfarmex), torasemid (Trifas, Toramide, Diuver) oraz tiazydowe i tiazydopodobne, jak hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum) czy indapamid (Indapen, Indix, Tertensif). W przypadku opornych obrzęków stosuje się połączenia różnych grup diuretyków lub antagonistów aldosteronu, takich jak spironolakton (Spironol, Verospiron) czy eplerenon (Inspra, Eleprenal).

Równolegle z diuretykami stosuje się leczenie podstawowej choroby serca – inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) jak ramipril (Tritace, Vivace), perindopril (Prestarium, Prenessa), beta-blokery jak bisoprolol (Bisocard, Concor), metoprolol (Betaloc, Metocard), a także antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) jak walsartan (Valsacor, Diovan) czy kandesartan (Atacand, Karbis). W ciężkiej niewydolności serca stosuje się także sakubitril/walsartan (Entresto) oraz inhibitory SGLT-2 jak dapagliflozyna (Forxiga) czy empagliflozyna (Jardiance).

Największe trudności w leczeniu obrzęków kardiogennych związane są z rozwojem oporności na diuretyki, pogorszeniem funkcji nerek w trakcie terapii oraz trudnościami w utrzymaniu równowagi elektrolitowej. Szczególnie problematyczne może być leczenie pacjentów z równoczesną niewydolnością serca i nerek (zespół sercowo-nerkowy), gdzie agresywna diuretykoterapia może prowadzić do przednerkowej niewydolności nerek. Innym wyzwaniem jest ustalenie optymalnej dawki diuretyków – zbyt mała nie będzie skuteczna, a zbyt duża może prowadzić do odwodnienia, hiponatremii i hipokaliemii, które mogą nasilać zaburzenia rytmu serca.