obrzęk w przebiegu niewydolności serca
Wskazanie

Obrzęk w przebiegu niewydolności serca jest jednym z charakterystycznych objawów dekompensacji krążenia, wynikającym z zatrzymania płynów w organizmie. Powstaje na skutek zmniejszonego rzutu serca, co prowadzi do aktywacji mechanizmów kompensacyjnych, w tym układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz zwiększonej sekrecji wazopresyny. Zjawiska te powodują retencję sodu i wody, zwiększając objętość płynów pozakomórkowych i powodując obrzęki, początkowo w okolicach kostek i podudzi (obrzęki ortostatyczne), a w zaawansowanych stadiach niewydolności serca mogą pojawić się także w jamie otrzewnej (wodobrzusze) czy opłucnej (płyn w opłucnej).

W leczeniu obrzęków w przebiegu niewydolności serca podstawową rolę odgrywają diuretyki. Najczęściej stosuje się diuretyki pętlowe, takie jak furosemid (Furosemidum Polpharma, Furosemid Polfarmex), torasemid (Trifas, Toramide, Diuver) ze względu na ich silne działanie moczopędne. W przypadku oporności na diuretyki pętlowe dołącza się diuretyki tiazydowe, np. hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum) lub tiazydopodobne jak indapamid (Indapen, Indix, Ipres). W ciężkich przypadkach stosuje się także antagonistów aldosteronu: spironolakton (Spironol, Verospiron) lub eplerenon (Inspra, Eleveon), które poza działaniem moczopędnym wykazują korzystny wpływ na przebudowę mięśnia sercowego.

Leczenie przyczynowe niewydolności serca obejmuje stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (np. ramipril – Tritace, Vivace; perindopril – Prestarium, Apo-Perindox) lub antagonistów receptora angiotensynowego (np. walsartan – Valsacor, Avasart; losartan – Lorista, Xartan), beta-blokerów (np. karwedilol – Vivacor, Carvedilol; bisoprolol – Concor, Bisocard) oraz nowszych leków jak sakubitril/walsartan (Entresto) czy flozyny (np. dapagliflozyna – Forxiga, empagliflozyna – Jardiance). Te grupy leków wpływają na poprawę rokowania poprzez modyfikację niekorzystnych mechanizmów patofizjologicznych.

Największe trudności w leczeniu obrzęków w przebiegu niewydolności serca to oporność na diuretyki, rozwijająca się u około 20-30% pacjentów. Wymaga ona modyfikacji dawkowania, zmiany drogi podania z doustnej na dożylną lub kombinacji różnych klas diuretyków. Problemem jest również równowaga między skutecznym odwodnieniem a ryzykiem odwodnienia i pogorszenia funkcji nerek. Konieczne jest staranne monitorowanie elektrolitów (szczególnie potasu i sodu), funkcji nerek oraz ciśnienia tętniczego podczas intensyfikacji leczenia moczopędnego. Wyzwaniem terapeutycznym jest również odpowiednie leczenie przyczynowe niewydolności serca, które wymaga systematycznego dostosowywania dawek leków modyfikujących przebieg choroby przy uwzględnieniu tolerancji pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl