resekcja chirurgiczna
Resekcja chirurgiczna to zabieg operacyjny polegający na częściowym lub całkowitym usunięciu chorobowo zmienionego narządu lub tkanki. Jest to jedna z podstawowych procedur chirurgicznych stosowanych w leczeniu wielu schorzeń, w tym nowotworów, chorób zapalnych i niektórych wad wrodzonych.
Zakres resekcji zależy od rodzaju i stadium choroby. Wyróżniamy resekcję częściową (usunięcie fragmentu narządu), subtotalną (usunięcie większości narządu), całkowitą (kompletne usunięcie narządu) oraz rozszerzoną (usunięcie narządu wraz z okolicznymi tkankami i/lub węzłami chłonnymi). W onkologii chirurgicznej dąży się do resekcji radykalnej (R0), czyli usunięcia całej zmiany nowotworowej z marginesem zdrowych tkanek.
Techniki resekcji chirurgicznej ewoluowały od klasycznych metod otwartych do małoinwazyjnych procedur laparoskopowych i robotycznych. Wybór metody zależy od lokalizacji zmiany, jej charakteru, stanu pacjenta oraz doświadczenia zespołu operacyjnego. Nowoczesne techniki resekcji często pozwalają na lepszą wizualizację pola operacyjnego, mniejszą utratę krwi, szybszą rekonwalescencję pacjenta i lepsze wyniki kosmetyczne.
Kluczowym elementem planowania resekcji jest określenie marginesu chirurgicznego, czyli granicy między tkanką usuwaną a pozostawioną. Wielkość marginesu zależy od typu choroby i narządu – w przypadku nowotworów złośliwych dąży się do uzyskania odpowiedniego marginesu zdrowych tkanek, aby zminimalizować ryzyko wznowy miejscowej. Badanie histopatologiczne materiału pooperacyjnego pozwala ocenić radykalność zabiegu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tirosint Sol 100 mcg
TIROSINT SOL to roztwór doustny zawierający lewotyroksynę sodową, dostępny w 12 dawkach od 13 do 200 µg, każda w pojemniku jednodawkowym o objętości 1 ml, z kolorystycznym oznaczeniem ułatwiającym identyfikację. Lek stosowany jest w terapii substytucyjnej niedoczynności tarczycy, supresyjnej w złośliwych nowotworach tarczycy oraz w profilaktyce nawrotu wola po resekcji chirurgicznej. W przypadku wola łagodnego w stanie eutyreozy TIROSINT SOL redukuje objętość gruczołu poprzez supresję TSH, co zmniejsza dolegliwości mechaniczne i poprawia estetykę. Ponadto, lek jest wykorzystywany w terapii blokująco-substytucyjnej nadczynności tarczycy oraz w diagnostyce funkcji tarczycy poprzez test supresyjny TSH.
autonomia gruczołu tarczowego, eutyreoza, gruczoł tarczowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór złośliwy tarczycy, rak tarczycy, resekcja chirurgiczna, roztwór doustny, schorzenie tarczycy, supresja TSH, terapia blokująco-substytucyjna, terapia substytucyjna, terapia supresyjna, test supresyjny tarczycy, tyreostatyk, tyroidektomia, wole łagodne, wznowa wola - Leksykon chorób i schorzeń
Czerniak oka – Leczenie
Czerniak oka, najczęstszy pierwotny złośliwy nowotwór oka u dorosłych, wymaga leczenia dostosowanego do lokalizacji, wielkości guza, stopnia zaawansowania i obecności przerzutów. Radioterapia, zwłaszcza brachyterapia z użyciem jodu-125 (4-7 dni ekspozycji) oraz terapia wiązką protonową, stanowi podstawę leczenia zachowawczego, osiągając kontrolę miejscową w 95% przypadków małych i średnich guzów. Chirurgia, w tym resekcja miejscowa, enukleacja (dla guzów >22 mm lub zaawansowanych zmian) oraz rzadziej egzenteracja, jest stosowana w zależności od zaawansowania i lokalizacji guza. Metody termiczne, takie jak termoterapia przezźreniczna (TTT, 45-60°C), fotokoagulacja i krioterapia, uzupełniają terapię, szczególnie w małych guzach. Terapia fotodynamiczna (PDT) wykorzystuje fotouczulacze aktywowane światłem do selektywnego niszczenia komórek nowotworowych. W przypadku przerzutowego czerniaka, zwłaszcza do wątroby, stosuje się leczenie systemowe: immunoterapię (m.in. tebentafusp dla pacjentów z HLA-A*02:01, poprawiający 3-letnie przeżycie do 27%), terapię celowaną oraz chemioterapię. Chemoembolizacja i resekcja chirurgiczna są opcjami leczenia przerzutów wątroby.
błona naczyniowa oka, brachyterapia, chemioterapia, chemoembolizacja, czerniak naczyniówki, czerniak oka, enukleacja, fotokoagulacja, fotouczulacz, immunoterapia, jaskra, jonoforeza, krioterapia, naczyniówka oka, nerw wzrokowy, neuropatia, odwarstwienie siatkówki, proteza oka, przerzut, radioterapia, reaktywne formy tlenu, resekcja chirurgiczna, resekcja miejscowa, retinopatia, siatkówka, stereotaktyczna radioterapia, tebentafusp, teranostyka, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, terapia sonodynamiczna, terapia wiązką protonową, termoterapia przezźreniczna, zaćma, zespół suchego oka - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Patofizjologia i mechanizm
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (hilar cholangiocarcinoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych w obrębie wnęki wątroby, charakteryzujący się powolnym wzrostem i naciekaniem tkanek nerwowych oraz podnabłonkowych. Patogeneza tego nowotworu jest wieloetapowa i związana z przewlekłym stanem zapalnym oraz cholestazą, które indukują mutacje w onkogenach (np. KRAS 22-53%) i genach supresorowych (np. TP53, SMAD4). Kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne, zwłaszcza IL-6, oraz aktywacja receptorów kinazy tyrozynowej (IL-6R, c-MET, EGFR), które poprzez szlaki JAK/STAT3, PI3K/Akt i ERK1/2 promują proliferację, unikanie apoptozy i progresję guza. Mikrośrodowisko guza, bogate w fibroblasty związane z rakiem (CAF), limfocyty T i makrofagi, wspiera angiogenezę i inwazję, a także umożliwia ucieczkę nowotworu spod nadzoru immunologicznego poprzez mechanizmy takie jak ekspresja FasL i aktywacja punktów kontrolnych immunologicznych (PD-1/PD-L1, CTLA-4).
chemioterapia adjuwantowa, cholangiocarcinoma, cholestaza, cyklooksygenaza-2, czynnik martwicy nowotworu, czynnik wzrostu pochodzący z płytek krwi, drogi żółciowe, fibroblasty związane z rakiem, indukowalna syntaza tlenku azotu, interleukina-6, kamica dróg żółciowych, kwasy żółciowe, limfocyty CD8+, makrofagi związane z guzem, marskość wątroby, mutacja KRAS, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, nowotwór złośliwy, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przeszczep wątroby, przywry wątrobowe, rak dróg żółciowych, reaktywne formy azotu, receptory kinazy tyrozynowej, resekcja chirurgiczna, szlak Hedgehog, szlak Notch, terapia fotodynamiczna, torbiele przewodów żółciowych, transformacja nowotworowa, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wnęka wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Leczenie
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (hilar cholangiocarcinoma) to agresywny nowotwór o złym rokowaniu, najczęściej diagnozowany w 6. dekadzie życia. Podstawą leczenia jest resekcja chirurgiczna z uzyskaniem marginesów wolnych od komórek nowotworowych (R0), obejmująca wycięcie zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, częściową hepatektomię oraz limfadenektomię en bloc. W zaawansowanych przypadkach stosuje się rozległe resekcje, takie jak trisekcjonektomia czy hepatopankreatoduodenektomia, często poprzedzone procedurami usprawniającymi drenaż żółciowy i zwiększającymi przyszłą pozostałość wątroby (FLR), np. embolizacją żyły wrotnej (PVE) lub metodą ALPPS. U pacjentów nieresekcyjnych rozważany jest przeszczep wątroby, poprzedzony chemioterapią i radioterapią, co może poprawić wyniki leczenia. Standardowa chemioterapia opiera się na pochodnych platyny i gemcytabinie, a w nowo zdiagnozowanych przypadkach rozważa się dodanie immunoterapii (durvalumab, pembrolizumab). Radioterapia (EBRT, brachyterapia, SBRT, protonoterapia) oraz terapia fotodynamiczna (PDT) pełnią rolę uzupełniającą i paliatywną, poprawiając kontrolę lokalną i jakość życia.
ablacja prądem radiowym, brachyterapia, chemioradioterapia, cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej, drenaż żółciowy, ERCP, futibatinib, gemcytabina, hepatektomia, inhibitory punktów kontrolnych, iwosidenib, kapecytabina, limfadenektomia, lobektomia, niestabilność mikrosatelitarna, pembrolizumab, pemigatinib, protonoterapia, przeszczep wątroby, PTC, radioembolizacja, radioterapia wiązką zewnętrzną, rak wnęki wątroby, resekcja chirurgiczna, resekcja R0, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia adiuwantowa, terapia fotodynamiczna, terapia neoadiuwantowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) cechuje się wysoką agresywnością i szybkim rozprzestrzenianiem, co skutkuje niekorzystnym rokowaniem. Pięcioletnie wskaźniki przeżycia wahają się od 18-23% w przypadku nowotworów ograniczonych do dróg żółciowych, do zaledwie 2-3% przy obecności rozsiewu. Według American Cancer Society, 5-letni względny wskaźnik przeżycia wynosi 9% dla wewnątrzwątrobowego i 10% dla zewnątrzwątrobowego raka dróg żółciowych, z wyraźnym pogorszeniem w zaawansowanych stadiach (np. 2% dla stadium 4B). Czynniki prognostyczne obejmują możliwość całkowitej resekcji chirurgicznej (R0), lokalizację guza, stopień zaawansowania, obecność przerzutów w węzłach chłonnych, typ histologiczny oraz cechy pacjenta, takie jak wiek i ogólny stan zdrowia. Mediana przeżycia w raku wnęki wątroby wynosi około 5,2 miesiąca, z 5-letnim wskaźnikiem przeżycia na poziomie 6%.
agresywność nowotworu, badanie przesiewowe, biomarker, czynnik prognostyczny, marginesy chirurgiczne, nawrót nowotworu, oporność na chemioterapię, pięcioletni wskaźnik przeżycia, przerzut do węzłów chłonnych, przeszczep wątroby, rak dróg żółciowych, rak dróg żółciowych okolicy wnęki wątroby, rak in situ, rak inwazyjny, rak wnęki wątroby, resekcja chirurgiczna, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, względny wskaźnik przeżycia, zaawansowane stadium nowotworu, zewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Astrocytoma – Objawy
Astrocytoma to nowotwór wywodzący się z astrocytów, komórek glejowych mózgu, którego objawy kliniczne zależą głównie od lokalizacji, wielkości oraz stopnia złośliwości guza. Typowe symptomy obejmują bóle głowy nasilające się rano, nudności, wymioty, napady padaczkowe, zmęczenie oraz zmiany osobowości. Lokalizacja guza determinuje specyficzne deficyty neurologiczne, np. zaburzenia mowy i widzenia, osłabienie ruchowe czy zaburzenia równowagi. Astrocytoma klasyfikuje się w stopniach I-IV, gdzie guzy niższego stopnia (I i II) rosną wolno i dają subtelne objawy, natomiast guzy wysokiego stopnia (III i IV, w tym glioblastoma) charakteryzują się szybkim wzrostem, agresywnym przebiegiem i wyraźnym upośledzeniem funkcji neurologicznych. Glioblastoma, stanowiący 60% przypadków, ma medianę przeżycia 12-18 miesięcy i 5-letni wskaźnik przeżycia poniżej 5%.
astrocyt, astrocytoma, ból głowy, chemioterapia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, diagnoza, dysfagia, dysfunkcja zwieracza, dyzartria, glejak wielopostaciowy, glioblastoma, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak pilocytyczny, móżdżek, mutacja IDH, napad padaczkowy, nerwiakowłókniakowatość, niedowład, obrzęk mózgu, paraliż, parestezja, płat ciemieniowy, płat czołowy, płat potyliczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, radioterapia, resekcja chirurgiczna, splątanie, stan padaczkowy, temozolomid, transformacja złośliwa, wodogłowie obturacyjne, wymioty, zaburzenie mowy, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Schwannomatosis – Leczenie
Schwannomatosis to rzadkie schorzenie charakteryzujące się obecnością mnogich łagodnych guzów osłonek nerwowych (schwannoma) w układzie nerwowym, bez dostępnego leczenia przyczynowego. Terapia koncentruje się na kontroli objawów, zwłaszcza przewlekłego bólu neuropatycznego, oraz zapobieganiu powikłaniom związanym z rozrostem guzów. Leczenie chirurgiczne jest wskazane przy nasilonym bólu, deficytach neurologicznych, ucisku rdzenia kręgowego lub dużych guzach zagrażających funkcji nerwów, a jego skuteczność zależy od doświadczenia neurochirurga i zastosowania technik mikrochirurgicznych. W przypadku przeciwwskazań do operacji stosuje się radiochirurgię stereotaktyczną, choć wiąże się ona z ryzykiem rozwoju guzów złośliwych, szczególnie u pacjentów z NF2, u których ryzyko wzrasta o 6% w ciągu 20 lat po terapii. Zarządzanie bólem wymaga podejścia multimodalnego, obejmującego gabapentynę, pregabalinę, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, NLPZ oraz opioidy krótkodziałające, a także nowoczesne metody neuromodulacyjne, takie jak terapia Scrambler, oraz wsparcie psychologiczne.
amitryptylina, aparat słuchowy, bewacyzumab, ból neuropatyczny, brigatinib, czynnik wzrostu nerwów, deficyt neurologiczny, duloksetyna, erenumab, gabapentyna, implant pnia mózgu, implant ślimakowy, inhibitor VEGF, mikrochirurgia, mikroskop operacyjny, neratinib, nerw przedsionkowo-ślimakowy, nerwiak osłonkowy, nerwiakowłókniakowatość, NF2, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pregabalina, radiochirurgia stereotaktyczna, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, schwannoma, schwannomatosis, siltuximab, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia genowa, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, ucisk rdzenia kręgowego, wektor AAV