Działania niepożądane
Predasol 50 mg

Działania niepożądane leku Predasol

Działania niepożądane produktu leczniczego Predasol (prednizolonu sodu bursztynian) występują z różną częstotliwością i nasileniem, przy czym większość z nich jest ściśle związana z zastosowaną dawką oraz długością terapii. Ze względu na te zależności, precyzyjne określenie częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych nie zawsze jest możliwe.¹

Wpływ na układ odpornościowy i zakażenia

Prednizolon może powodować znaczące zaburzenia funkcjonowania układu immunologicznego, co prowadzi do szeregu konsekwencji klinicznych. Najistotniejsze z nich to osłabienie zdolności obronnych organizmu i zwiększone ryzyko rozwoju infekcji.²

Podczas stosowania prednizolonu może dochodzić do reakcji nadwrażliwości, od łagodnych (wysypka polekowa) po potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne z objawami takimi jak: zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli, wahania ciśnienia tętniczego krwi, a nawet zapaść krążeniowa i zatrzymanie akcji serca.³

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Leczenie prednizolonem może prowadzić do zahamowania czynności nadnerczy oraz rozwoju zespołu Cushinga z charakterystycznymi objawami klinicznymi takimi jak: twarz księżycowata, redystrybucja tkanki tłuszczowej z otyłością tułowia i retencją płynów.⁴

W zakresie gospodarki wodno-elektrolitowej prednizolon wywołuje zatrzymanie sodu (z towarzyszącymi obrzękami) oraz zwiększone wydalanie potasu, co może skutkować zaburzeniami rytmu serca. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia gospodarki węglowodanowej (obniżenie tolerancji glukozy, indukcja cukrzycy) oraz lipidowej (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia). Często pacjenci zgłaszają również zwiększenie apetytu i przyrost masy ciała.⁵

Wpływ na układ nerwowy i zaburzenia psychiatryczne

Stosowanie prednizolonu wiąże się z szerokim spektrum zaburzeń psychicznych, od zaburzeń nastroju (depresja, euforia, drażliwość, chwiejność emocjonalna), przez zaburzenia snu, stany lękowe, po poważne powikłania takie jak psychoza, mania czy nawet myśli samobójcze.⁶

W zakresie układu nerwowego prednizolon może powodować rzekomy guz mózgu, ujawnienie padaczki utajonej lub zwiększenie częstości napadów padaczkowych u chorych z rozpoznaną wcześniej epilepsją.⁷

Wpływ na narząd wzroku

Długotrwałe stosowanie prednizolonu może prowadzić do powstania zmętnienia soczewki (zaćmy, szczególnie tylnej podtorebkowej) oraz rozwoju jaskry. Podczas terapii może dochodzić do nasilenia istniejącego owrzodzenia rogówki oraz zaostrzenia przebiegu infekcyjnych chorób oczu (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych). Pacjenci mogą również doświadczać nieostrego widzenia.⁸

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Prednizolon może powodować bradykardię, szczególnie po zastosowaniu dużych dawek leku.⁹ Obserwuje się również zwiększenie ryzyka miażdżycy i powikłań zakrzepowych, nadciśnienie tętnicze oraz zapalenie naczyń (które może wystąpić również jako zespół odstawienia po długotrwałej terapii). Charakterystycznym działaniem niepożądanym jest także zwiększona łamliwość naczyń włosowatych.¹⁰

Wpływ na przewód pokarmowy

Stosowanie prednizolonu wiąże się z ryzykiem rozwoju owrzodzeń żołądka i jelit, które mogą powikłać się krwawieniem z przewodu pokarmowego. Lek może również indukować zapalenie trzustki.¹¹

Wpływ na skórę i układ mięśniowo-szkieletowy

W zakresie zmian skórnych prednizolon prowadzi do powstawania rozstępów, zaniku skóry, wybroczyn oraz wylewów krwawy. Charakterystycznym działaniem niepożądanym jest tzw. trądzik steroidowy oraz zapalenie skóry przypominające trądzik różowaty, występujące zwłaszcza wokół ust.¹²

Układ mięśniowo-szkieletowy jest szczególnie narażony na działania niepożądane prednizolonu. Obserwuje się zanik i osłabienie mięśni, miopatię oraz osteoporozę (która może wystąpić nawet przy krótkotrwałym stosowaniu leku). Prednizolon wpływa negatywnie na ścięgna, powodując ich zapalenie, uszkodzenie, a nawet zerwanie. W rzadszych przypadkach może dochodzić do jałowych martwic kości. U dzieci stosowanie prednizolonu może prowadzić do zahamowania wzrostu.¹³

Wpływ na układ moczowy i układ rozrodczy

U pacjentów z twardziną układową prednizolon może wywołać twardzinowy przełom nerkowy, przy czym ryzyko jego wystąpienia różni się w zależności od podtypu choroby. Największe zagrożenie dotyczy pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej, a najmniejsze chorych z postacią ograniczoną (2%) oraz młodzieńczą (1%).¹⁴

Zaburzenia wydzielania hormonów płciowych spowodowane przez prednizolon mogą manifestować się brakiem miesiączki u kobiet, hirsutyzmem oraz impotencją u mężczyzn.¹⁵

Inne działania niepożądane

Podczas stosowania prednizolonu mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne, takie jak umiarkowana leukocytoza, limfopenia, eozynopenia oraz policytemia.¹⁶

Dodatkowo lek wpływa na proces gojenia ran, powodując jego opóźnienie.¹⁷

Tabela działań niepożądanych

Raportowanie działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii prednizolonem jest istotnym elementem praktyki klinicznej. Po wprowadzeniu produktu do obrotu niezbędne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji i Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁸