Przedawkowanie
Encorton 20 mg

Przedawkowanie prednizonu, substancji czynnej leku Encorton, charakteryzuje się odmiennym obrazem klinicznym niż typowe ostre zatrucia lekami. Nawet jednorazowe przyjęcie bardzo dużych dawek prednizonu rzadko wywołuje objawy ostrego zatrucia, a w literaturze brak jest doniesień o takich przypadkach. W sytuacji podejrzenia przedawkowania zaleca się standardowe postępowanie obejmujące dekontaminację przewodu pokarmowego (wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka w ciągu 1-2 godzin od spożycia), monitorowanie parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, elektrolity, glikemia) oraz leczenie objawowe i podtrzymujące, gdyż nie istnieje swoiste antidotum dla prednizonu.

Wskazania
  1. alergiczne owrzodzenie brzeżne rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. astma oskrzelowa
  5. atopowe zapalenie skóry
  6. beryloza
  7. białaczka
  8. chłoniak
  9. choroba Leśniowskiego-Crohna
  10. choroba posurowicza
  11. dnawe zapalenie stawów
  12. gruźlica płuc
  13. gruźlicze zapalenie opon mózgowych
  14. hiperkalcemia związana z chorobą nowotworową
  15. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  16. kontaktowe zapalenie skóry
  17. łojotokowe zapalenie skóry
  18. łuszczyca
  19. łuszczycowe zapalenie stawów
  20. małopłytkowość wtórna
  21. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  22. niedokrwistość aplastyczna wrodzona
  23. niedokrwistość hemolityczna nabyta
  24. niedokrwistość wskutek wybiórczej hipoplazji układu czerwonokrwinkowego
  25. nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  26. niewydolność kory nadnerczy pierwotna
  27. niewydolność kory nadnerczy wtórna
  28. opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry
  29. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  30. pęcherzyca
  31. pourazowe zapalenie kości i stawów
  32. reakcje nadwrażliwości na leki
  33. reumatoidalne zapalenie stawów
  34. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  35. rumień wielopostaciowy
  36. sarkoidoza
  37. stwardnienie rozsiane
  38. toczeń rumieniowaty układowy
  39. włośnica
  40. wrodzona hiperplazja nadnerczy
  41. wrzodziejące zapalenie okrężnicy
  42. współczulne zapalenie naczyniówki
  43. zachłystowe zapalenie płuc
  44. zapalenie błony maziowej
  45. zapalenie kaletki
  46. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  47. zapalenie nadkłykcia
  48. zapalenie nerwu wzrokowego
  49. zapalenie przedniego odcinka oka
  50. zapalenie rogówki
  51. zapalenie skórno-mięśniowe
  52. zapalenie tarczycy
  53. zapalenie tęczówki
  54. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  55. zespół Löfflera
  56. zespół nerczycowy
  57. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  58. ziarniniak grzybiasty
  59. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Przedawkowanie leku Encorton

Przedawkowanie prednizonu (substancji czynnej leku Encorton) wykazuje specyficzną charakterystykę, różniącą się od typowego obrazu ostrego zatrucia lekami. W przypadku tego kortykosteroidu, nawet przyjęcie bardzo dużych dawek jednorazowo zazwyczaj nie prowadzi do objawów typowych dla ostrego przedawkowania. W literaturze medycznej brakuje doniesień o przypadkach ostrego zatrucia prednizonem lub innymi kortykosteroidami1.

Ostre przedawkowanie

W sytuacji podejrzenia ostrego przedawkowania prednizonu zaleca się zastosowanie standardowych procedur postępowania w przypadku przedawkowania leków doustnych. Rekomendowane działania obejmują:

  • Opróżnienie żołądka poprzez wywoływanie wymiotów lub wykonanie płukania żołądka
  • Podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych pacjenta
  • Monitorowanie parametrów życiowych

Należy podkreślić, że dla prednizonu nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie ostrego przedawkowania ma charakter wyłącznie objawowy i podtrzymujący2.

Przewlekłe przedawkowanie

Znacznie poważniejszym problemem klinicznym jest długotrwałe stosowanie prednizonu w dawkach przekraczających zalecane, co prowadzi do rozwoju objawów charakterystycznych dla nadmiernej aktywności hormonów kory nadnerczy. Stan taki przypomina obraz kliniczny zespołu Cushinga i manifestuje się szerokim spektrum zaburzeń wielonarządowych3.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania prednizonu różnią się w zależności od czasu ekspozycji na lek. W przypadku przewlekłego przedawkowania, czyli długotrwałego przyjmowania nadmiernych dawek leku Encorton, mogą wystąpić liczne powikłania charakterystyczne dla hiperkortyzolizmu4.

Kategoria objawów Objawy przedawkowania Charakterystyka
Zaburzenia psychiczne Zmiany nastroju, depresja, euforia, psychozy kortykosteroidowe Mogą wystąpić przy długotrwałym stosowaniu nawet umiarkowanych dawek prednizonu
Zaburzenia metaboliczne Nieprawidłowe odkładanie się tkanki tłuszczowej, zwiększenie masy ciała Charakterystyczne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej (twarz księżycowata, bawoli kark, otyłość centralna)
Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Retencja płynów, obrzęki Związane z działaniem mineralokortykoidowym prednizonu
Zaburzenia skórne Nadmierne owłosienie (hirsutyzm), trądzik, rozstępy skórne Rozstępy często mają charakterystyczny wygląd – szerokie, purpurowe
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego Wzrost ciśnienia tętniczego krwi Wynikający z retencji sodu i wody oraz wzrostu oporu obwodowego
Zaburzenia układu immunologicznego Upośledzenie odporności, zwiększona podatność na infekcje Maskowanie objawów infekcji, aktywacja infekcji utajonych
Zaburzenia układu kostnego Osteoporoza, zwiększone ryzyko złamań kości Szczególnie dotyczy kręgosłupa i kości udowej
Zaburzenia układu pokarmowego Wrzód trawienny, krwawienia z przewodu pokarmowego Zwiększone ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania prednizonu zależy od charakteru ekspozycji na lek oraz nasilenia objawów klinicznych5.

Ostre zatrucie

W przypadku jednorazowego przyjęcia dużej dawki prednizonu (Encorton) zaleca się:

  1. Dekontaminację przewodu pokarmowego – opróżnienie żołądka poprzez wywołanie wymiotów lub wykonanie płukania żołądka (szczególnie w przypadku, gdy od momentu spożycia leku nie upłynęło więcej niż 1-2 godziny)
  2. Monitorowanie parametrów życiowych – kontrola ciśnienia tętniczego, tętna, poziomu elektrolitów i glikemii
  3. Leczenie objawowe i podtrzymujące – ze względu na brak swoistego antidotum

Przedawkowanie przewlekłe

W przypadku długotrwałego stosowania nadmiernych dawek prednizonu postępowanie jest bardziej złożone i obejmuje6:

  1. Stopniowe zmniejszanie dawki leku – nagłe odstawienie prednizonu po długotrwałym stosowaniu może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy
  2. Leczenie powikłań narządowych – terapia nadciśnienia, osteoporozy, zaburzeń metabolicznych
  3. Monitorowanie funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – ocena stopnia supresji własnych mechanizmów hormonalnych
  4. Leczenie zachowawcze objawów zespołu Cushinga – kontrola glikemii, ciśnienia tętniczego, gospodarki wodno-elektrolitowej

Należy pamiętać, że w przypadku przewlekłego przedawkowania prednizonu konieczne jest prowadzenie pacjenta przez specjalistę endokrynologa, ze względu na złożoność zaburzeń hormonalnych i metabolicznych7.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl