zawał mózgu

Zawał mózgu, inaczej udar niedokrwienny, to stan nagłego zaburzenia krążenia mózgowego wywołany zamknięciem lub zwężeniem naczynia krwionośnego doprowadzającego krew do mózgu. Prowadzi to do niedotlenienia i niedokrwienia tkanki mózgowej, co skutkuje obumieraniem komórek nerwowych w obszarze objętym zawałem.

Główne przyczyny zawału mózgu obejmują zatory pochodzące z serca lub dużych naczyń (około 20-30% przypadków), zmiany miażdżycowe w tętnicach szyjnych lub mózgowych (około 25% przypadków) oraz choroby małych naczyń mózgowych (około 20% przypadków). Do czynników ryzyka należą: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, migotanie przedsionków, palenie tytoniu oraz wiek.

Objawy zawału mózgu zależą od lokalizacji i rozległości niedokrwienia. Najczęściej obejmują: nagłe osłabienie lub porażenie połowy ciała, zaburzenia mowy (afazja), asymetrię twarzy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zaburzenia równowagi oraz silny ból głowy. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnostyka i wdrożenie leczenia, najlepiej w ciągu tzw. „złotej godziny”.

W leczeniu ostrej fazy zawału mózgu stosuje się trombolizę dożylną (w ciągu 4,5 godziny od wystąpienia objawów) lub mechaniczną trombektomię (do 24 godzin u wybranych pacjentów). Postępowanie obejmuje również kontrolę parametrów życiowych, profilaktykę wtórną (leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe) oraz wczesną rehabilitację, która powinna być rozpoczęta jak najszybciej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl