Działania niepożądane
Tisseel Lyo

Działania niepożądane leku TISSEEL Lyo – omówienie ryzyka klinicznego

TISSEEL Lyo, jako klej fibrynowy składający się z fibrynogenu ludzkiego, trombiny ludzkiej, aprotyniny syntetycznej oraz chlorku wapnia, stosowany jest do poprawy hemostazy w różnych procedurach chirurgicznych. Pomimo potwierdzonej skuteczności klinicznej, zastosowanie tego produktu wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla personelu medycznego stosującego ten preparat.¹

Reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem TISSEEL Lyo są reakcje nadwrażliwości, które mogą wystąpić u pacjentów leczonych klejami fibrynowymi. Manifestują się one szerokim spektrum objawów, od łagodnych do zagrażających życiu. Do najczęściej obserwowanych należą: obrzęk naczynioruchowy, pieczenie i uczucie kłucia w miejscu podania, bradykardia, skurcz oskrzeli, dreszcze, trudności w oddychaniu, przejściowy rumień, uogólniona pokrzywka, ból głowy, pokrzywka, niedociśnienie, senność, nudności, świąd, niepokój, parestezje, tachykardia, uczucie ucisku w klatce piersiowej, dzwonienie w uszach, wymioty oraz świszczący oddech.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznych oraz szoku anafilaktycznego, które w skrajnych przypadkach prowadziły do zgonu. Ryzyko to jest zwiększone szczególnie przy powtarzanym stosowaniu preparatu lub u pacjentów uczulonych na aprotyninę bądź na którykolwiek z pozostałych składników produktu.³

Warto podkreślić, że nawet jeśli TISSEEL Lyo był wcześniej dobrze tolerowany przez pacjenta, każde kolejne zastosowanie tego produktu lub ogólne podanie aprotyniny może wywołać ciężkie reakcje anafilaktyczne.⁴

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

Niezamierzone podanie TISSEEL Lyo do światła naczynia może prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym do zespołu DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe). W takich przypadkach istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej.⁵

Odnotowano również przypadki zatoru tętniczego, zatoru tętnicy mózgowej i zawału mózgu po zastosowaniu TISSEEL Lyo. Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, gdy produkt podany został donaczyniowo do zatoki skalistej górnej.⁶

W piśmiennictwie opisywano również przypadki zatoru spowodowanego powietrzem, szczególnie przy nieprawidłowym zastosowaniu urządzeń rozpylających. Odnotowano zagrażające życiu lub zakończone zgonem przypadki związane z zastosowaniem urządzeń ze sprężonym powietrzem lub gazem przy nieprawidłowym ciśnieniu lub odległości od powierzchni tkanki.⁷

Inne działania niepożądane

Stosowanie TISSEEL Lyo może również skutkować pojawieniem się przeciwciał przeciw składnikom kleju fibrynowego, co występuje w rzadkich przypadkach.⁸

W badaniach klinicznych obserwowano także inne działania niepożądane, takie jak pooperacyjne zakażenia rany, zaburzenia czucia, ból, podwyższona temperatura ciała oraz miejscowe nagromadzenie płynu surowiczego.⁹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych produktu TISSEEL Lyo

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu TISSEEL Lyo do obrotu, wraz z ich częstością występowania według klasyfikacji MedDRA.¹⁰

* reakcje anafilaktyczne i szok anafilaktyczny obejmowały przypadki śmiertelne.
** jako wynik podania donaczyniowego do zatoki skalistej górnej.
*** jak w przypadku innych klejów fibrynowych, występowały zagrażające życiu/zakończone zgonem przypadki zatoru spowodowanego powietrzem lub gazem przy stosowaniu urządzeń ze sprężonym powietrzem lub gazem; to działanie wydaje się być powiązane z nieprawidłowym zastosowaniem urządzenia rozpylającego (np. o wyższym niż zalecane ciśnieniu oraz w bliższej niż zalecana odległości od powierzchni tkanki).
p – działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu produktu do obrotu¹¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

• Bardzo często (≥ 1/10): miejscowe nagromadzenie płynu surowiczego
• Często (≥ 1/100 do < 1/10): pooperacyjne zakażenie rany, zaburzenia czucia, zakrzepica żyły pachowej, wysypka, ból w kończynie, ból, podwyższona temperatura ciała
• Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100): wzrost produktów degradacji fibryny, reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, szok anafilaktyczny, parestezje, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, świąd, rumień, bradykardia, tachykardia, krwiak, zator tętniczy, zator tętnicy mózgowej, zawał mózgu, duszność, nudności, niedrożność jelit, pokrzywka, zaburzenia gojenia, zaczerwienienie, obrzęk, ból związany z zabiegiem, obrzęk naczynioruchowy
• Rzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000): niedociśnienie
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych): zator spowodowany powietrzem

Szczególne grupy ryzyka i sytuacje kliniczne

Powtarzane podania produktu TISSEEL Lyo

Szczególną ostrożność należy zachować przy powtarzanym stosowaniu TISSEEL Lyo, ponieważ każde kolejne zastosowanie tego produktu lub ogólne podanie aprotyniny może wywołać ciężkie reakcje anafilaktyczne, nawet jeśli produkt był wcześniej dobrze tolerowany.¹²

Podanie donaczyniowe

Niezamierzone podanie do światła naczynia może prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz zwiększa ryzyko reakcji anafilaktycznej. Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, gdy produkt podany został donaczyniowo do zatoki skalistej górnej, co może skutkować zawałem mózgu.¹³

Stosowanie z urządzeniami rozpylającymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na właściwe stosowanie urządzeń rozpylających ze sprężonym powietrzem lub gazem. Nieprawidłowe zastosowanie (np. o wyższym niż zalecane ciśnieniu oraz w bliższej niż zalecana odległości od powierzchni tkanki) może prowadzić do zagrażających życiu lub zakończonych zgonem przypadków zatoru powietrznego.¹⁴

Monitorowanie działań niepożądanych – obowiązek zgłaszania

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:¹⁵

Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]¹⁶

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷