Leki w grupie
„kleje tkankowe”

Kleje tkankowe to biokompatybilne substancje adhezyjne stosowane w medycynie do łączenia tkanek, zamykania ran i uszczelniania miejsc potencjalnego przecieku płynów. Działają poprzez tworzenie elastycznej, mocnej warstwy klejącej, która utrzymuje brzegi rany w bliskim kontakcie, umożliwiając naturalne gojenie. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod zamykania ran, takich jak szwy czy zszywki, kleje tkankowe nie wymagają znieczulenia miejscowego i są mniej inwazyjne.

Główne rodzaje klejów tkankowych to: kleje na bazie cyjanoakrylatów (np. 2-oktylocyjanoakrylan) oraz kleje fibrynowe. Cyjanoakrylaty polimeryzują po kontakcie z wilgotną powierzchnią tkanki, tworząc silne wiązanie, natomiast kleje fibrynowe naśladują końcowy etap kaskady krzepnięcia, przekształcając fibrynogen w fibrynę.

Do najpopularniejszych preparatów należą: Dermabond, Histoacryl, LiquiBand (zawierające cyjanoakrylaty) oraz Tisseel, Evicel, Beriplast (kleje fibrynowe). Na polskim rynku dostępne są m.in. Dermabond (Ethicon), Histoacryl (B.Braun), Indermil (Covidien) oraz TachoSil (Takeda).

Kleje tkankowe dzielą się na dwie główne podgrupy: syntetyczne (cyjanoakrylaty) – odpowiednie do małych ran zewnętrznych, charakteryzujące się szybkim czasem wiązania i wysoką wytrzymałością mechaniczną; oraz biologiczne (fibrynowe) – używane głównie w chirurgii jako uszczelniacze, hemostaty i do wspierania gojenia tkanek wewnętrznych.

Największe zalety stosowania klejów tkankowych to: szybka aplikacja (oszczędność czasu operacyjnego), bezbolesność procedury, brak konieczności usuwania (w przeciwieństwie do szwów), lepszy efekt kosmetyczny, zmniejszone ryzyko infekcji oraz właściwości hemostatyczne. Dodatkowo niektóre kleje zapewniają barierę antybakteryjną.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach: możliwości wystąpienia reakcji alergicznych, ograniczonej wytrzymałości mechanicznej (nie nadają się do ran pod napięciem lub w miejscach o dużej ruchomości), możliwym efekcie toksycznym przy zastosowaniu wewnątrz ciała (dotyczy głównie cyjanoakrylatów) oraz ryzyku przedwczesnego rozejścia się rany przy niewłaściwej aplikacji. W przypadku klejów fibrynowych istnieje teoretyczne ryzyko przeniesienia chorób wirusowych, jeśli są wytwarzane z puli ludzkiego osocza.