torbielowaty obrzęk plamki
Torbielowaty obrzęk plamki (ang. cystoid macular edema, CME) to patologiczny stan, w którym dochodzi do gromadzenia się płynu w okolicy plamki żółtej, centralnej części siatkówki odpowiedzialnej za ostrość widzenia. Charakteryzuje się tworzeniem torbielowatych przestrzeni wypełnionych płynem w warstwie splotowatej zewnętrznej i jądrzastej wewnętrznej siatkówki.
Etiologia torbielowatego obrzęku plamki jest wieloczynnikowa. Może wystąpić jako powikłanie po operacji zaćmy (zespół Irvine-Gassa), w przebiegu zapalenia błony naczyniowej, retinopatii cukrzycowej, niedrożności żył siatkówki, lub jako skutek długotrwałego stosowania niektórych leków. Głównym mechanizmem patofizjologicznym jest naruszenie bariery krew-siatkówka i zwiększona przepuszczalność naczyń siatkówkowych.
Diagnostyka torbielowatego obrzęku plamki opiera się głównie na badaniu OCT (optyczna koherentna tomografia), która uwidacznia charakterystyczne przestrzenie cystoidalne w siatkówce. Angiografia fluoresceinowa może wykazać przeciek barwnika w obszarze plamki z typowym obrazem „płatka kwiatu”. Objawem klinicznym jest pogorszenie ostrości widzenia, a w niektórych przypadkach występuje metamorfopsja (zniekształcenie obrazu).
Leczenie torbielowatego obrzęku plamki zależy od przyczyny i może obejmować zastosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kortykosteroidów (miejscowo, okołogałkowo lub doszklistkowo), inhibitorów anhydrazy węglanowej, a w wybranych przypadkach – iniekcji doszklistkowych anty-VEGF. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze może być konieczne leczenie chirurgiczne, szczególnie przy współistniejącej trakcji szklistkowo-siatkówkowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco
Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml, stosowany jako krople do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i specyficzne przeciwwskazania. Należy poinformować pacjentów o ryzyku periorbitopatii związanej z analogami prostaglandyn (PAP) oraz o możliwym nasileniu pigmentacji tęczówki, które mogą być trwałe i wpływać na pole widzenia. Rzadko (≥1/1000 do <1/100) obserwowano torbielowaty obrzęk plamki, zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub bezsoczewkowatością rzekomą, co wymaga ścisłego monitorowania. U pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka, zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie bimatoprostu powinno być prowadzone z dużą ostrożnością. Lek nie jest zalecany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, czy z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania ze względu na brak danych klinicznych.
astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, bradykardia, chlorek benzalkonium, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, podrażnienie oka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny gałki ocznej, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wrzodziejący ubytek rogówki, zakażenie opryszczkowe, zakażenie wirusowe oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Działania niepożądane
Tropikamid, stosowany w okulistyce jako środek rozszerzający źrenice, wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. W preparacie Mydrane, zawierającym tropikamid w połączeniu z fenylefryną i lidokainą, najczęściej obserwuje się objawy ze strony narządu wzroku, takie jak przemijające kłucie, światłowstręt, podrażnienie, przekrwienie, obrzęk i zapalenie spojówek. Rzadziej występują powikłania pooperacyjne, m.in. przerwanie tylnej torebki soczewki oraz torbielowaty obrzęk plamki, z częstością poniżej 1%. Istotnym zagrożeniem jest podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, szczególnie u pacjentów z jaskrą lub predyspozycją do jej rozwoju, co wymaga monitorowania i odpowiedniego leczenia. U dzieci i niemowląt stosowanie tropikamidu wiąże się z ryzykiem poważnych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, w tym reakcji psychotycznych, zaburzeń zachowania oraz niewydolności oddechowej i krążeniowej, co wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego nadzoru klinicznego.
arytmia, ból głowy, bradykardia, chwiejny chód, jaskra, kołatanie serca, Mydrane, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa i krążeniowa, obrzęk oka, podrażnienie oka, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, powikłanie śródoperacyjne, przekrwienie oka, przerwanie tylnej torebki, reakcja psychotyczna, rozszerzenie źrenicy, spowolnienie perystaltyki, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość skóry, światłowstręt, torbielowaty obrzęk plamki, Tropicamidum WZF, usunięcie zaćmy, wysypka skórna, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia zachowania, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimican
Produkt leczniczy Bimican zawierający bimatoprost 0,3 mg/ml wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem obrzęku plamki (np. bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma) oraz u osób z historią zakażeń oczu (wirusowe zakażenia, zapalenie błony naczyniowej, tęczówki). Należy poinformować pacjentów o możliwych działaniach niepożądanych, takich jak periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn (PAP), trwała pigmentacja tęczówki oraz ryzyko torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100). Produkt nie był badany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania oraz u osób z upośledzoną czynnością oddechową i niektórymi schorzeniami kardiologicznymi (blok serca cięższy niż I stopnia, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca).
bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, hirsutyzm, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, miękkie soczewki kontaktowe, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, torbielowaty obrzęk plamki, upośledzona czynność oddechowa, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wirusowe zakażenie oka, zakażenie oka, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zmiany naciekowe rogówki