Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 3 z 15

• niepowikłane zakażenie skóry

  Niepowikłane zakażenia skóry (SSSI – Skin and Skin Structure Infections) to częste schorzenia obejmujące infekcje skóry właściwej i tkanki podskórnej bez zajęcia głębszych struktur anatomicznych. Najczęściej wywołują je bakterie Gram-dodatnie, głównie Staphylococcus aureus i paciorkowce z grupy A. Klinicznie manifestują się jako cellulitis (zapalenie tkanki łącznej), czyraki, ropnie, róża lub liszajec.

• napad paniki

  Napad paniki to nagły, intensywny epizod lęku charakteryzujący się silnymi objawami fizycznymi i psychicznymi, które osiągają szczyt w ciągu kilku minut. Podczas napadu paniki pacjenci doświadczają m.in. kołatania serca, duszności, uczucia dławienia, bólu w klatce piersiowej, zawrotów głowy, drżenia ciała, pocenia się, parestezji, uczucia derealizacji i depersonalizacji oraz silnego lęku przed utratą kontroli lub śmiercią.

• niecukrzycowa nefropatia kłębuszkowa

  Niecukrzycowa nefropatia kłębuszkowa to grupa chorób nerek charakteryzująca się uszkodzeniem kłębuszków nerkowych niespowodowanym cukrzycą. Obejmuje schorzenia takie jak kłębuszkowe zapalenie nerek, nefropatia IgA, choroba zmian minimalnych, ogniskowe segmentalne stwardnienie kłębuszków nerkowych i nefropatia błoniasta. Typowymi objawami są białkomocz, krwinkomocz, nadciśnienie tętnicze oraz postępujące upośledzenie funkcji nerek.

• nudności i wymioty wywołane radioterapią nowotworów

  Nudności i wymioty wywołane radioterapią nowotworów (RINV – Radiation Induced Nausea and Vomiting) to częste działania niepożądane terapii onkologicznej, występujące u 50-80% pacjentów poddawanych napromienianiu, szczególnie obszaru górnej części jamy brzusznej, całego ciała lub czaszkowo-rdzeniowego. Nasilenie objawów zależy głównie od pola radioterapii, dawki promieniowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

• nudności i wymioty wywołane chemioterapią nowotworów

  Nudności i wymioty wywołane chemioterapią nowotworów (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) to powszechne działania niepożądane leczenia przeciwnowotworowego, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i ich zdolność do kontynuowania terapii. CINV występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, a ich nasilenie zależy od stosowanych cytostatyków, dawki, schematu podawania oraz indywidualnych czynników ryzyka, takich jak płeć żeńska, młodszy wiek czy wcześniejsze epizody choroby lokomocyjnej.

• niedobór witaminy A

  Niedobór witaminy A (hipowitaminoza A) to stan, który występuje, gdy organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości tej rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy. Witamina A jest niezbędna dla prawidłowego widzenia, funkcjonowania układu odpornościowego oraz utrzymania zdrowej skóry i błon śluzowych. Niedobór może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak kurza ślepota (ślepota zmierzchowa), kserooftalmia (zespół suchego oka), a w ciężkich przypadkach do nieodwracalnej ślepoty.

• nawroty drożdżakowego zapalenia przełyku

  Nawroty drożdżakowego zapalenia przełyku to przewlekły problem kliniczny, charakteryzujący się nawracającym zakażeniem przełyku grzybami z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Schorzenie to występuje głównie u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u osób z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie, chorujących na cukrzycę oraz przyjmujących długotrwale antybiotyki lub inhibitory pompy protonowej.

• nadciśnienie pierwotne

  Nadciśnienie pierwotne (samoistne, esencjalne) to przewlekły stan podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi, który nie ma jednoznacznie określonej przyczyny. Stanowi około 90-95% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego. Rozpoznanie stawia się, gdy wartości ciśnienia skurczowego wynoszą ≥140 mmHg i/lub rozkurczowego ≥90 mmHg, utrzymujące się podczas co najmniej dwóch różnych wizyt lekarskich.

• niedobór dehydroepiandrosteronu

  Niedobór dehydroepiandrosteronu (DHEA) to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym poziomem tego hormonu steroidowego produkowanego głównie przez nadnercza. DHEA jest prekursorem hormonów płciowych (estrogenów i androgenów) i jego stężenie zmniejsza się naturalnie z wiekiem, osiągając szczyt około 20-30 roku życia, a następnie spadając stopniowo. Niedobór DHEA może wynikać z procesów starzenia, chorób nadnerczy, przewlekłego stresu lub stosowania niektórych leków.

• niedobór witaminy B12

  Niedobór witaminy B12 (kobalaminy) jest stosunkowo częstym problemem klinicznym, szczególnie u osób starszych, wegetarian i wegan oraz pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak niedokrwistość złośliwa. Witamina B12 odgrywa kluczową rolę w syntezie DNA, tworzeniu czerwonych krwinek oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Jej niedobór rozwija się powoli, często przez lata, ze względu na duże zapasy tej witaminy w wątrobie.

• niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej

  Niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej (APRT) to rzadka wada wrodzona metabolizmu puryn, dziedziczona w sposób autosomalny recesywny. Enzym APRT odpowiada za konwersję adeniny do adenozynomonofosforanu (AMP). Przy niedoborze tego enzymu, adenina jest przekształcana przez oksydazę ksantynową do 2,8-dihydroksyadeniny (2,8-DHA), która jest słabo rozpuszczalna i może tworzyć kryształy w układzie moczowym.

• nawrót drożdżycy pochwy

  Nawrót drożdżycy pochwy to powtarzające się infekcje grzybicze pochwy, najczęściej wywoływane przez Candida albicans. O nawrocie mówimy, gdy objawy infekcji występują 4 lub więcej razy w ciągu roku, pomimo prawidłowego leczenia. Główne objawy obejmują świąd, pieczenie, zaczerwienienie okolic intymnych, białawy, serowaty lub grudkowaty upławy oraz dyskomfort podczas stosunków płciowych i oddawania moczu.

• nawrót kryptokokowego zapalenia opon mózgowych

  Nawrót kryptokokowego zapalenia opon mózgowych to poważne schorzenie infekcyjne ośrodkowego układu nerwowego, spowodowane ponownym zakażeniem lub reaktywacją zakażenia grzybem Cryptococcus neoformans lub Cryptococcus gattii. Najczęściej dotyka pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie chorych na AIDS, po przeszczepach narządów lub leczonych immunosupresyjnie. Nawroty występują u około 10-25% pacjentów po zakończeniu pierwotnego leczenia.

• nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej przełyku

  Nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej przełyku to stan chorobowy, charakteryzujący się ponownym pojawieniem się infekcji grzybiczej przełyku, najczęściej wywoływanej przez Candida albicans. Schorzenie to szczególnie często występuje u pacjentów z osłabioną odpornością, w tym u osób z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów, podczas chemioterapii lub u pacjentów z cukrzycą. Typowe objawy obejmują ból lub dyskomfort podczas przełykania, uczucie pieczenia za mostkiem oraz białe naloty w jamie ustnej.

• nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej gardła

  Nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej gardła (kandydoza gardła) to uporczywy problem kliniczny, charakteryzujący się powtarzającymi się epizodami infekcji wywoływanej przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Schorzenie objawia się białym, serowatym nalotem na błonie śluzowej gardła, bólem, trudnościami w przełykaniu oraz uczuciem pieczenia. Nawroty są szczególnie częste u pacjentów z obniżoną odpornością, cukrzycą, po długotrwałej antybiotykoterapii, stosujących kortykosteroidy wziewne oraz u osób z HIV/AIDS.

• niedobór witaminy B1

  Niedobór witaminy B1 (tiaminy) to stan kliniczny wynikający z niedostatecznej podaży lub wchłaniania tej kluczowej witaminy. Tiamina pełni zasadniczą rolę w metabolizmie węglowodanów i funkcjonowaniu układu nerwowego. Najczęściej niedobór występuje u osób z przewlekłym alkoholizmem, niedożywieniem, po operacjach bariatrycznych, przy długotrwałym żywieniu pozajelitowym bez suplementacji witamin, a także u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego upośledzającymi wchłanianie.

• niepowikłane zakażenie układu moczowego

  Niepowikłane zakażenie układu moczowego (nZUM) to jedna z najczęstszych infekcji bakteryjnych, występująca przede wszystkim u kobiet. Charakteryzuje się objawami takimi jak częstomocz, ból przy oddawaniu moczu (dyzuria), parcie naglące, ból w okolicy nadłonowej oraz czasami obecność krwi w moczu. Za niepowikłane uznaje się zakażenia u pacjentów bez istotnych nieprawidłowości strukturalnych lub funkcjonalnych układu moczowego, chorób nerek lub innych poważnych chorób współistniejących.

• nabłonkowy rak jajnika

  Nabłonkowy rak jajnika to najczęstszy typ nowotworu złośliwego jajnika, stanowiący około 90% wszystkich przypadków raka jajnika. Nowotwór ten rozwija się z komórek nabłonkowych pokrywających powierzchnię jajnika lub wyścielających torbiele jajnika. Charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, głównie z powodu późnego rozpoznania – u większości pacjentek diagnoza stawiana jest w zaawansowanym stadium choroby (III lub IV).

• nowotwór głowy i szyi

  Nowotwory głowy i szyi to grupa chorób nowotworowych obejmująca nowotwory jamy ustnej, gardła, krtani, zatok, gruczołów ślinowych, nosa i innych struktur w obrębie głowy i szyi. Główną przyczyną tych nowotworów jest długotrwałe narażenie na czynniki rakotwórcze, przede wszystkim palenie tytoniu i spożywanie alkoholu. Coraz częściej obserwuje się też przypadki związane z infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

• nawracające niepowikłane zakażenie dolnych dróg moczowych

  Nawracające niepowikłane zakażenia dolnych dróg moczowych (ZUM) definiuje się jako wystąpienie co najmniej trzech epizodów infekcji w ciągu roku lub dwóch w ciągu 6 miesięcy. Problem ten dotyka głównie kobiet, co wynika z anatomicznych uwarunkowań – krótkiej cewki moczowej oraz bliskości ujścia cewki moczowej do odbytu. Szacuje się, że około 20-30% kobiet doświadcza nawracających ZUM.

• nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych

  Nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych (ZGDO) to częsty problem kliniczny, definiowany zwykle jako 3 lub więcej epizodów infekcji w ciągu 6 miesięcy lub 4 i więcej epizodów w ciągu roku. Dotyczą one struktur anatomicznych powyżej krtani, obejmując zapalenie błony śluzowej nosa, zatok przynosowych, gardła, migdałków podniebiennych oraz ucha środkowego. Najczęściej wywołane są przez wirusy (rinowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirusy grypy i paragrypy), choć część przypadków ma etiologię bakteryjną (paciorkowce, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis).

• neuroblastoma

  Neuroblastoma to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek układu współczulnego, występujący głównie u dzieci. Jest to najczęstszy pozaczaszkowy guz lity wieku dziecięcego, stanowiący około 8-10% wszystkich nowotworów pediatrycznych. Choroba ta najczęściej rozwija się u dzieci poniżej 5. roku życia, ze szczytem zachorowań w wieku około 2 lat. Neuroblastoma może rozwinąć się w każdym miejscu, gdzie znajduje się tkanka układu współczulnego, najczęściej w nadnerczach lub zwojach przykręgowych.

• neutropenia z gorączką wywołaną przez zakażenie bakteryjne

  Neutropenia z gorączką wywołaną przez zakażenie bakteryjne to stan medyczny charakteryzujący się znacznym obniżeniem liczby neutrofilów we krwi (neutropenia, zwykle poniżej 500 komórek/μl) z jednoczesnym wystąpieniem gorączki (temperatura ciała ≥38,3°C lub ≥38,0°C utrzymująca się przez ponad godzinę). Jest to poważne powikłanie, które najczęściej występuje u pacjentów poddawanych chemioterapii, po przeszczepach szpiku kostnego lub u osób z chorobami hematologicznymi.

• niepowikłane zakażenie tkanek miękkich

  Niepowikłane zakażenia tkanek miękkich (NZTM) obejmują powierzchowne infekcje skóry i tkanek podskórnych, takie jak zapalenie tkanki łącznej, róża, lekkie infekcje ran oraz ograniczone ropnie. Są to zakażenia o łagodnym lub umiarkowanym przebiegu, które nie rozszerzają się na głębsze warstwy tkanek, powięzie czy mięśnie. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za NZTM są bakterie Gram-dodatnie, głównie Staphylococcus aureus i paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes).

• niedoczynność przytarczyc

  Niedoczynność przytarczyc (hipoparatyroidyzm) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się niedoborem parathormonu (PTH), co prowadzi do obniżenia poziomu wapnia w surowicy krwi (hipokalcemia) oraz podwyższenia poziomu fosforanów (hiperfosfatemia). Może występować jako niedoczynność pierwotna (najczęściej jatrogenna, po operacjach tarczycy lub przytarczyc) lub wtórna (np. w przebiegu autoimmunologicznego zespołu niedoczynności wielogruczołowej).

• napad mieszany

  Napad mieszany to rodzaj napadu padaczkowego, który łączy cechy napadu uogólnionego i częściowego. Charakteryzuje się zarówno objawami ruchowymi, jak i zaburzeniami świadomości. Napady mieszane mogą rozpoczynać się jako napady częściowe, które następnie przekształcają się w napady uogólnione (tzw. napady wtórnie uogólnione), lub mogą wykazywać cechy obu typów od samego początku.

• nerwoból nerwu językowo-gardłowego

  Nerwoból nerwu językowo-gardłowego (neuralgia glossopharyngea) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się nagłymi, intensywnymi bólami w okolicy gardła, języka, ucha i żuchwy. Ból ten jest zwykle jednostronny, napadowy i może być wywoływany przez przełykanie, żucie, mówienie, kaszel lub nawet dotyk określonych obszarów tzw. stref spustowych. Napady bólowe trwają od kilku sekund do kilku minut i mogą powtarzać się wielokrotnie w ciągu dnia.

• niedokrwistość z niedoboru żelaza

  Niedokrwistość z niedoboru żelaza (niedokrwistość niedobarwliwa, niedokrwistość syderopeniczna) jest najczęstszym typem niedokrwistości na świecie. Występuje, gdy organizm nie posiada wystarczającej ilości żelaza do produkcji hemoglobiny, białka niezbędnego do transportu tlenu w czerwonych krwinkach. Najczęstsze przyczyny obejmują utratę krwi (miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego), zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, okres wzrostu), zmniejszone wchłanianie (choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia) lub niedobory dietetyczne.

• nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym

  Nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym (PONV – postoperative nausea and vomiting) to powszechne powikłania znieczulenia ogólnego, dotykające 30-50% pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Występują najczęściej w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji i są spowodowane wieloma czynnikami, w tym działaniem anestetyków, opioidowych leków przeciwbólowych, manipulacjami w jamie brzusznej oraz indywidualnymi predyspozycjami pacjenta.

• nawrót wola tarczycy po resekcji wola

  Nawrót wola tarczycy po resekcji to stan, w którym po uprzednim chirurgicznym usunięciu powiększonej tarczycy (wola) dochodzi do ponownego jej rozrostu. Zjawisko to dotyczy ok. 5-20% pacjentów po resekcji wola, przy czym ryzyko wzrasta wraz z upływem czasu od operacji. Najczęściej nawrót obserwuje się w ciągu 10-15 lat od zabiegu.

• nawrót opryszczki pospolitej

  Nawrót opryszczki pospolitej (Herpes simplex) to powtórna manifestacja infekcji wirusem HSV, najczęściej HSV-1, który po pierwotnym zakażeniu pozostaje w stanie latencji w zwojach czuciowych. Do nawrotów dochodzi pod wpływem różnych czynników wyzwalających, takich jak: ekspozycja na promienie UV, stres, gorączka, menstruacja, immunosupresja czy uraz mechaniczny. Klinicznie objawia się charakterystycznymi grupkami pęcherzyków na podłożu rumieniowym, najczęściej zlokalizowanymi na granicy czerwieni wargowej i skóry, którym towarzyszy świąd, pieczenie lub ból.

• nudności i wymioty związane z chemioterapią przeciwnowotworową

  Nudności i wymioty związane z chemioterapią przeciwnowotworową stanowią jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Występują u około 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, a ich nasilenie zależy od zastosowanego schematu leczenia, dawki leków oraz indywidualnej wrażliwości chorego. Wyróżniamy nudności i wymioty ostre (występujące w ciągu pierwszych 24 godzin po chemioterapii), opóźnione (pojawiające się po 24 godzinach i trwające do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii jako reakcja warunkowa).

• niebakteryjne zapalenie pochewki ścięgnistej

  Niebakteryjne zapalenie pochewki ścięgnistej to schorzenie objawiające się stanem zapalnym tkanek otaczających ścięgno. Występuje najczęściej w obrębie kończyn górnych (zwłaszcza nadgarstka, kciuka) oraz kończyn dolnych (okolice ścięgna Achillesa). Do najczęstszych przyczyn należą przeciążenia, mikrourazy lub urazy, a także choroby układowe tkanki łącznej, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

• nadciśnienie płucne

  Nadciśnienie płucne to stan chorobowy charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem w tętnicach płucnych, przekraczającym wartość 25 mmHg w spoczynku, mierzoną podczas cewnikowania prawego serca. Schorzenie to prowadzi do przeciążenia prawej komory serca, jej przerostu, a w konsekwencji do niewydolności serca. Nadciśnienie płucne może występować jako choroba pierwotna (idiopatyczne nadciśnienie płucne) lub wtórna do innych schorzeń, takich jak choroby lewego serca, choroby płuc, przewlekła choroba zakrzepowo-zatorowa czy choroby tkanki łącznej.

• nieżyt błony śluzowej nosa

  Nieżyt błony śluzowej nosa, często określany jako zapalenie błony śluzowej nosa lub potocznie katar, to stan zapalny występujący w obrębie błony śluzowej jamy nosowej. Może mieć charakter ostry (trwający do 10 dni) lub przewlekły (utrzymujący się powyżej 12 tygodni). Najczęstszymi przyczynami są infekcje wirusowe (zwłaszcza w przypadku ostrego nieżytu), alergie (alergiczny nieżyt nosa), czynniki drażniące środowiska czy zmiany temperatury. Głównymi objawami są wyciek wydzieliny z nosa, obrzęk błony śluzowej, uczucie zatkania nosa, kichanie oraz niekiedy utrata węchu.

• nerwoból nerwu trójdzielnego w przebiegu stwardnienia rozsianego

  Nerwoból nerwu trójdzielnego w przebiegu stwardnienia rozsianego (SM) jest szczególnym przypadkiem neuralgii trójdzielnej, wynikającym z demielinizacji w obszarze wejścia korzenia nerwu trójdzielnego do pnia mózgu. Charakteryzuje się napadowym, silnym, piorunującym bólem w obszarze unerwionym przez jedną lub więcej gałęzi nerwu trójdzielnego, najczęściej drugą i trzecią. Ból typowo trwa od kilku sekund do kilku minut i może być wyzwalany przez bodźce takie jak dotyk, żucie, mówienie czy mycie twarzy.

• nudności i wymioty związane z radioterapią

  Nudności i wymioty związane z radioterapią stanowią jeden z najczęstszych skutków ubocznych leczenia onkologicznego. Występują zazwyczaj w ciągu kilku godzin od napromieniania i mogą utrzymywać się przez kilka dni. Ich nasilenie zależy głównie od obszaru poddawanego radioterapii, przy czym największe ryzyko dotyczy napromieniania obszaru jamy brzusznej, całego ciała oraz głowy i szyi. Zaburzenia te mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów oraz ich zdolność do przestrzegania zaleceń terapeutycznych.

• nudności i wymioty związane z ostrym napadem migreny

  Nudności i wymioty związane z ostrym napadem migreny to powszechne objawy towarzyszące, które występują u około 70-90% pacjentów cierpiących na migrenę. Stanowią one część tzw. fazy prodromalnej lub już samego ataku migreny. Dolegliwości te mogą znacząco pogarszać jakość życia pacjenta, utrudniać przyjmowanie doustnych leków przeciwmigrenowych oraz prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.

• niepokój

  Niepokój to stan emocjonalny charakteryzujący się uczuciem napięcia, zmartwienia i obaw, często połączony z objawami fizycznymi takimi jak przyspieszone bicie serca, pocenie się, drżenie rąk, czy trudności z oddychaniem. Może występować jako naturalna reakcja na stres, ale gdy staje się przewlekły i nieproporcjonalny do sytuacji, może wskazywać na zaburzenie lękowe.

• nadkwaśność

  Nadkwaśność (hiperchlorydia) to stan nadmiernej produkcji kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka, powodujący obniżenie pH soku żołądkowego poniżej wartości fizjologicznych. Najczęstszymi objawami są zgaga, pieczenie w nadbrzuszu, odbijanie kwaśną treścią żołądkową, uczucie pełności po posiłkach oraz ból w górnej części brzucha. Nadkwaśność może występować jako problem samoistny lub towarzyszyć innym schorzeniom, takim jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, refluks żołądkowo-przełykowy czy zapalenie błony śluzowej żołądka.

• nadkomorowe zaburzenia rytmu serca

  Nadkomorowe zaburzenia rytmu serca to grupa arytmii, których źródło znajduje się powyżej komór serca – w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym lub drogach dodatkowych. Do najczęstszych należą: migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków, częstoskurcz przedsionkowy oraz częstoskurcz węzłowy nawrotny. Objawy mogą obejmować kołatanie serca, duszność, zawroty głowy, omdlenia, ból w klatce piersiowej i zmęczenie.

• niedokrwistość aplastyczna wrodzona

  Niedokrwistość aplastyczna wrodzona (zwana także anemią Fanconiego) to rzadka choroba genetyczna, charakteryzująca się niewydolnością szpiku kostnego, prowadzącą do pancytopenii – zmniejszenia liczby wszystkich linii komórek krwi. Występuje z częstością około 1:160 000 urodzeń, a dziedziczona jest najczęściej w sposób autosomalny recesywny. Pierwsze objawy mogą pojawić się już w okresie niemowlęcym, ale najczęściej diagnoza stawiana jest między 5. a 10. rokiem życia.

• niedokrwistość hemolityczna nabyta

  Niedokrwistość hemolityczna nabyta to schorzenie charakteryzujące się przyspieszonym niszczeniem krwinek czerwonych (hemolizą) z powodu czynników zewnętrznych, które nie są związane z wadami wrodzonymi erytrocytów. Może być spowodowana mechanizmami immunologicznymi (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna), działaniem toksyn, leków, zakażeń lub uszkodzeniem mechanicznym. Objawami są zmęczenie, bladość, żółtaczka, duszność oraz powiększenie śledziony.

• niewydolność kory nadnerczy wtórna

  Niewydolność kory nadnerczy wtórna to zaburzenie, w którym dochodzi do zmniejszonej produkcji kortyzolu z powodu niewystarczającej stymulacji nadnerczy przez ACTH (hormon adrenokortykotropowy) wydzielany przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niewydolności kory nadnerczy (choroby Addisona), w postaci wtórnej zazwyczaj zachowana jest produkcja aldosteronu, ponieważ jest ona regulowana głównie przez układ renina-angiotensyna-aldosteron.

• niewydolność kory nadnerczy pierwotna

  Pierwotna niewydolność kory nadnerczy (choroba Addisona) to rzadkie schorzenie endokrynologiczne wynikające z uszkodzenia kory nadnerczy, prowadzące do niedostatecznej produkcji hormonów steroidowych, przede wszystkim kortyzolu i aldosteronu. Najczęstszą przyczyną w krajach rozwiniętych jest autoimmunologiczne zapalenie nadnerczy, ale może być również spowodowana gruźlicą, inwazją nowotworową, krwawieniem do nadnerczy, zakażeniami grzybiczymi czy amyloidozą.

• napad lęku

  Napad lęku (atak paniki) to nagły, intensywny epizod strachu, któremu towarzyszą objawy somatyczne, takie jak: przyspieszone bicie serca, duszność, zawroty głowy, drżenie, nudności, uczucie derealizacji czy depersonalizacji. Pacjent często doświadcza uczucia zagrożenia życia, mimo braku realnego niebezpieczeństwa. Napady lęku występują najczęściej w przebiegu zaburzenia panicznego, ale mogą też towarzyszyć innym zaburzeniom psychicznym, jak fobia społeczna czy zespół stresu pourazowego.

• niedokrwistość megaloblastyczna

  Niedokrwistość megaloblastyczna to rodzaj anemii, charakteryzujący się występowaniem w szpiku kostnym dużych, nieprawidłowo dojrzewających krwinek czerwonych (megaloblastów). Najczęstszymi przyczynami tej choroby są niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego, które są niezbędne do prawidłowej syntezy DNA i dojrzewania erytrocytów. Niedokrwistość megaloblastyczna może być wynikiem niedoborów pokarmowych, zaburzeń wchłaniania (np. po resekcji żołądka, w chorobie Leśniowskiego-Crohna), zaburzeń metabolicznych, czy stosowania niektórych leków.

• neutropenia z gorączką o prawdopodobnej etiologii bakteryjnej

  Neutropenia z gorączką o prawdopodobnej etiologii bakteryjnej to stan kliniczny charakteryzujący się spadkiem liczby neutrofilów we krwi obwodowej poniżej 500/µl (lub poniżej 1000/µl z przewidywanym spadkiem poniżej 500/µl w ciągu 48 godzin) oraz wystąpieniem gorączki powyżej 38,3°C (jednorazowo) lub utrzymującej się powyżej 38,0°C przez co najmniej godzinę. Jest to stan zagrażający życiu, szczególnie u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii mielosupresyjnej.

• nadreaktywny pęcherz moczowy

  Nadreaktywny pęcherz moczowy (OAB – Overactive Bladder) to zespół objawów obejmujący parcie naglące, częstomocz, nokturię oraz możliwe nietrzymanie moczu. Występuje u około 16-17% dorosłej populacji, częściej dotykając kobiety. Nadreaktywność pęcherza pojawia się, gdy mięsień wypieracz kurczy się mimowolnie podczas napełniania pęcherza, wywołując nagłe, trudne do opanowania parcie na mocz.

• nawracające zakażenia dróg oddechowych

  Nawracające zakażenia dróg oddechowych (NZDO) stanowią istotny problem kliniczny, definiowany jako występowanie co najmniej 3-4 epizodów infekcji w ciągu roku. Najczęściej dotyczą one górnych dróg oddechowych (zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie zatok przynosowych) lub dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc). Szczególnie narażone są dzieci uczęszczające do żłobków i przedszkoli oraz osoby z obniżoną odpornością.