Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 5 z 15

• nadkomorowe zaburzenie rytmu serca

  Nadkomorowe zaburzenia rytmu serca to grupa arytmii, których źródłem jest przedsionek serca lub węzeł przedsionkowo-komorowy. Do najczęstszych należą: migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków, częstoskurcz przedsionkowy oraz częstoskurcz węzłowy. Występują u pacjentów w każdym wieku, jednak ich częstość wzrasta wraz z wiekiem, zwłaszcza w przypadku migotania przedsionków.

• napad częściowy bez napadu wtórnie uogólnionego

  Napad częściowy bez napadu wtórnie uogólnionego to rodzaj napadu padaczkowego, który ogranicza się do określonego obszaru mózgu i nie rozprzestrzenia się na cały mózg. Charakteryzuje się zaburzeniami świadomości, funkcji ruchowych, czuciowych lub autonomicznych, zależnie od lokalizacji ogniska padaczkowego. Pacjent może doświadczać halucynacji wzrokowych, słuchowych, nieprawidłowych wrażeń czuciowych, automatyzmów czy zaburzeń mowy.

• niepłodność

  Niepłodność to problem medyczny definiowany jako niezdolność do uzyskania ciąży pomimo regularnych stosunków płciowych bez zabezpieczenia przez okres co najmniej 12 miesięcy. Dotyka około 10-15% par w wieku reprodukcyjnym i może mieć przyczyny zarówno po stronie kobiety (35-40%), mężczyzny (35-40%), jak i obojga partnerów (20-30%). U kobiet niepłodność może wynikać z zaburzeń owulacji, nieprawidłowości w obrębie jajowodów, endometriozy, czy problemów z szyjką macicy. U mężczyzn głównym czynnikiem jest nieprawidłowa jakość nasienia.

• niedowład

  Niedowład to częściowe ograniczenie siły mięśniowej i/lub ruchomości w obrębie mięśni szkieletowych, będące efektem uszkodzenia układu nerwowego na różnych poziomach. W zależności od lokalizacji uszkodzenia, niedowład może dotyczyć jednej kończyny (monopareza), kończyn po jednej stronie ciała (hemipareza), kończyn dolnych (parapareza) lub wszystkich czterech kończyn (tetrapareza).

• niedobór objętości krwi krążącej

  Niedobór objętości krwi krążącej, znany również jako hipowolemia, jest stanem klinicznym charakteryzującym się zmniejszeniem całkowitej objętości krwi krążącej w układzie naczyniowym. Może być spowodowany ostrą utratą krwi (krwotok), utratą płynów (odwodnienie), przesunięciem płynów do trzeciej przestrzeni (np. w poważnych oparzeniach) lub rozszerzeniem naczyń krwionośnych (np. w sepsie). Hipowolemia prowadzi do niedostatecznego wypełnienia łożyska naczyniowego, zmniejszenia powrotu żylnego do serca, spadku rzutu serca i ostatecznie do hipoperfuzji tkanek i narządów.

• nudności i wymioty pooperacyjne

  Nudności i wymioty pooperacyjne (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting) to częste powikłania po zabiegach chirurgicznych, występujące u 20-30% pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu. Ryzyko ich wystąpienia jest wyższe u kobiet, osób niepalących, z dodatnim wywiadem PONV w przeszłości oraz u pacjentów otrzymujących opioidowe leki przeciwbólowe. Szczególnie narażeni są pacjenci po operacjach ginekologicznych, okulistycznych, otolaryngologicznych oraz zabiegach w obrębie jamy brzusznej.

• nudności i wymioty wywołane cytotoksyczną chemioterapią

  Nudności i wymioty wywołane cytotoksyczną chemioterapią stanowią jedne z najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego. Występują one u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, przy czym nasilenie objawów zależy od potencjału emetogennego zastosowanych leków cytostatycznych. Wyróżnia się nudności i wymioty ostre (występujące w ciągu pierwszych 24h), opóźnione (po 24h, trwające nawet do 5 dni) oraz wyprzedzające (pojawiające się przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii).

• nawrót żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

  Nawrót żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) to ponowne wystąpienie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) lub zatorowości płucnej (ZP) po zakończeniu standardowego okresu leczenia przeciwkrzepliwego. Nawroty VTE dotyczą około 30% pacjentów w ciągu 10 lat od pierwszego epizodu, przy czym ryzyko jest szczególnie wysokie w pierwszych 6-12 miesiącach po odstawieniu antykoagulacji.

• nietoksyczne wole rozlane

  Nietoksyczne wole rozlane (struma diffusa non toxica) to powiększenie tarczycy bez towarzyszących zaburzeń jej czynności hormonalnej. Stan ten charakteryzuje się symetrycznym powiększeniem gruczołu tarczowego, które nie powoduje objawów nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Najczęstszą przyczyną nietoksycznego wola rozlanego jest niedobór jodu w diecie, ale może również wynikać z zaburzeń syntezy hormonów tarczycy, narażenia na substancje wolotwórcze lub czynników genetycznych.

• nadwaga

  Nadwaga to stan, w którym masa ciała przekracza wartości uznawane za prawidłowe, ale nie osiąga jeszcze poziomu otyłości. Według klasyfikacji WHO nadwagę rozpoznaje się, gdy wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi od 25 do 29,9 kg/m². Nadwaga stanowi czynnik ryzyka wielu chorób przewlekłych, w tym cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, chorób sercowo-naczyniowych oraz niektórych nowotworów.

• nudności i wymioty wywołane przez radioterapię

  Nudności i wymioty wywołane radioterapią (RINV – Radiation Induced Nausea and Vomiting) to częste działania niepożądane leczenia onkologicznego, szczególnie przy napromieniowaniu okolic jamy brzusznej, całego ciała lub górnej części ciała. Intensywność objawów zależy od obszaru napromieniowania, dawki frakcyjnej oraz całkowitej dawki promieniowania. Szczególnie narażeni są pacjenci poddawani radioterapii w obrębie przewodu pokarmowego, wątroby, trzustki czy mózgu.

• nudności i wymioty wywołane przez chemioterapię cytotoksyczną

  Nudności i wymioty wywołane przez chemioterapię cytotoksyczną (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) stanowią jedne z najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, zwłaszcza po zastosowaniu leków o wysokim potencjale emetogennym, takich jak cisplatyna, karboplatyna, cyklofosfamid czy antracykliny. CINV mogą wystąpić w trzech fazach: ostrej (do 24h po chemioterapii), opóźnionej (od 24h do 120h) oraz wyprzedzającej (przed kolejnym cyklem chemioterapii).

• niewydolność serca klasa II według Nowojorskiego Towarzystwa Kardiologicznego

  Niewydolność serca klasy II według klasyfikacji Nowojorskiego Towarzystwa Kardiologicznego (NYHA) to stan, w którym pacjent odczuwa niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej. Chorzy nie odczuwają dolegliwości w spoczynku, jednak zwykła aktywność fizyczna, taka jak wchodzenie po schodach czy szybszy spacer, powoduje zmęczenie, duszność, kołatanie serca lub ból dławicowy. To stadium niewydolności serca wskazuje na początkowe zaburzenia funkcji mięśnia sercowego, które już wpływają na codzienne funkcjonowanie pacjenta.

• neutropenia z gorączką prawdopodobnie wywołaną zakażeniem bakteryjnym

  Neutropenia z gorączką prawdopodobnie wywołana zakażeniem bakteryjnym to stan zagrażający życiu, charakteryzujący się obniżoną liczbą neutrofili (poniżej 0,5 × 10^9/l lub poniżej 1,0 × 10^9/l z przewidywanym spadkiem poniżej 0,5 × 10^9/l w ciągu 48 godzin) oraz podwyższoną temperaturą ciała (powyżej 38,3°C w pojedynczym pomiarze lub 38,0°C utrzymującą się przez co najmniej godzinę). Stan ten najczęściej występuje jako powikłanie chemioterapii, radioterapii, po przeszczepie szpiku kostnego lub w przebiegu chorób hematologicznych.

• nawrót epizodu depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej

  Nawrót epizodu depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) jest poważnym stanem klinicznym wymagającym szybkiej interwencji farmakologicznej. Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów depresji i manii lub hipomanii, przy czym epizody depresyjne zwykle trwają dłużej i stanowią większe wyzwanie terapeutyczne. Nawroty depresji w ChAD występują częściej niż epizody maniakalne i dotykają około 60-70% pacjentów w ciągu pierwszych 2 lat od diagnozy.

• nawrót epizodu maniakalnego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej

  Nawrót epizodu maniakalnego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan, w którym pacjent doświadcza ponownego pojawienia się objawów manii po okresie remisji lub stabilizacji. Epizod maniakalny charakteryzuje się wzmożonym nastrojem, nadmierną energią, zmniejszoną potrzebą snu, przyspieszonym tokiem myślenia, zwiększoną aktywnością oraz impulsywnością. Nawroty te stanowią istotny problem kliniczny, ponieważ każdy kolejny epizod może pogłębiać dysfunkcje poznawcze i społeczne pacjenta.

• nowotwór neuroendokrynny płuc

  Nowotwór neuroendokrynny płuc (NNP) stanowi heterogenną grupę nowotworów wywodzących się z komórek neuroendokrynnych układu oddechowego. Grupę tę tworzą: rakowiaki typowe (TC), rakowiaki atypowe (AC), wielkokomórkowy rak neuroendokrynny (LCNEC) oraz drobnokomórkowy rak płuca (SCLC). Klasyfikacja WHO dzieli te nowotwory na podstawie stopnia zróżnicowania, cech histologicznych i agresywności biologicznej.

• nowotwór neuroendokrynny układu pokarmowego

  Nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego (GEP-NET, gastroenteropancreatic neuroendocrine tumors) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek układu rozsianych komórek neuroendokrynnych. Najczęściej występują w trzustce, jelicie cienkim, wyrostku robaczkowym, odbytnicy i żołądku. Charakteryzują się zróżnicowanym obrazem klinicznym – mogą być nieczynne hormonalnie (wykrywane przypadkowo lub z objawami masy guza) lub wydzielać substancje bioaktywne powodujące specyficzne zespoły kliniczne (np. zespół rakowiaka z zaczerwienieniem skóry, biegunką i zaburzeniami sercowymi).

• niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru witaminy B12

  Niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru witaminy B12 to schorzenie hematologiczne charakteryzujące się obecnością nieprawidłowo dużych, niedojrzałych erytrocytów (megaloblastów) w szpiku kostnym. Powstaje w wyniku niedoboru witaminy B12 (kobalaminy), która jest niezbędna do syntezy DNA, a przez to do prawidłowego dojrzewania komórek krwi. Najczęstsze przyczyny to: niedostateczna podaż w diecie (weganizm), zaburzenia wchłaniania (np. choroba Addisona-Biermera, stan po resekcji żołądka), choroby zapalne jelit czy zakażenie Helicobacter pylori.

• niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera

  Niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera (anemia perniciosa) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której dochodzi do zaniku błony śluzowej żołądka i w konsekwencji do niedoboru czynnika wewnętrznego Castle’a. Czynnik ten jest niezbędny do prawidłowego wchłaniania witaminy B12 w jelicie krętym. Brak witaminy B12 prowadzi do nieprawidłowego dojrzewania krwinek czerwonych, co objawia się jako niedokrwistość megaloblastyczna.

• napady zgięciowe

  Napady zgięciowe (napady akinetyczne, spasmy infantylne) to specyficzne formy napadów epileptycznych, najczęściej występujące u niemowląt i małych dzieci. Charakteryzują się nagłym zgięciem (lub rzadziej wyprostem) mięśni tułowia, szyi oraz kończyn, co przypomina skłon. Napady mogą występować w seriach, nawet kilkadziesiąt razy dziennie i często towarzyszą zespołowi Westa – ciężkiej encefalopatii padaczkowej wieku niemowlęcego.

• naczyniak krwionośny jamisty

  Naczyniak krwionośny jamisty (łac. hemangioma cavernosum) to łagodny guz naczyniowy, który charakteryzuje się występowaniem dużych, wypełnionych krwią przestrzeni jamistych wyściełanych komórkami śródbłonka. Może rozwijać się w różnych lokalizacjach, najczęściej w skórze, tkance podskórnej, wątrobie, mózgu, kręgosłupie oraz w narządach wewnętrznych. W przeciwieństwie do naczyniaków włośniczkowych, które często zanikają samoistnie, naczyniaki jamiste rzadko ulegają samoistnemu wyleczeniu.

• nieprawidłowe stężenie glukozy na czczo

  Nieprawidłowe stężenie glukozy na czczo (IFG – Impaired Fasting Glucose) to stan pośredni pomiędzy prawidłową gospodarką węglowodanową a cukrzycą. Diagnozuje się go, gdy poziom glukozy na czczo mieści się w przedziale 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l). Stan ten, wraz z nieprawidłową tolerancją glukozy (IGT), określany jest jako stan przedcukrzycowy i stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

• nowotwór

  Nowotwór to nieprawidłowy rozrost komórek, które dzielą się w sposób niekontrolowany i mogą naciekać sąsiednie tkanki oraz rozprzestrzeniać się do odległych narządów, tworząc przerzuty. Nowotwory dzielą się na łagodne i złośliwe, przy czym te drugie określane są mianem raka. Wskazania do leczenia nowotworów występują po potwierdzeniu diagnozy badaniem histopatologicznym i określeniu zaawansowania choroby.

• niezakaźny stan zapalny przedniego odcinka oka

  Niezakaźny stan zapalny przedniego odcinka oka obejmuje szereg schorzeń, które charakteryzują się zapaleniem struktur przedniego odcinka gałki ocznej, takich jak rogówka, tęczówka, ciało rzęskowe czy spojówka, bez udziału czynnika infekcyjnego. Najczęściej występującymi postaciami są zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (zapalenie błony naczyniowej przedniego odcinka), zapalenie rogówki oraz alergiczne zapalenie spojówek.

• nawrotowa opryszczka warg

  Nawrotowa opryszczka warg (herpes labialis) to infekcja wirusowa wywołana przez wirus opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Charakteryzuje się okresowymi nawrotami w postaci bolesnych, pęcherzykowatych wykwitów zlokalizowanych na granicy czerwieni wargowej i skóry. Pierwsza infekcja wirusem HSV-1 przebiega zwykle bezobjawowo, ale wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym i może ulegać reaktywacji pod wpływem różnych czynników, takich jak stres, ekspozycja na UV, gorączka, miesiączka czy osłabienie odporności.

• nawrotowa opryszczka zewnętrznych narządów płciowych wywołana przez wirus opryszczki pospolitej

  Nawrotowa opryszczka zewnętrznych narządów płciowych (Herpes genitalis recurrens) to przewlekła choroba zakaźna wywoływana najczęściej przez wirus opryszczki pospolitej typu 2 (HSV-2), rzadziej przez HSV-1. Charakteryzuje się okresowymi nawrotami objawów klinicznych po pierwotnym zakażeniu, które pozostaje w stanie latencji w zwojach nerwowych okolicy krzyżowej. Typowe objawy obejmują pęcherzyki na podłożu rumieniowym, przekształcające się w bolesne nadżerki, którym często towarzyszy świąd, pieczenie i ból w okolicy narządów płciowych.

• neuralgia

  Neuralgia to zespół objawów charakteryzujących się nagłym, ostrym, piekącym lub kłującym bólem występującym wzdłuż przebiegu nerwu. Najczęstszymi postaciami są neuralgia nerwu trójdzielnego (NT), neuralgia popółpaścowa oraz neuralgia nerwu językowo-gardłowego. Ból neuralgiczny ma charakter napadowy, jest krótkotrwały, ale bardzo intensywny i może być wyzwalany przez różne bodźce, takie jak dotyk, żucie, mówienie czy ekspozycja na zimno.

• nadciśnienie u dzieci i młodzieży w wieku od 6. roku życia do poniżej 18. roku życia

  Nadciśnienie tętnicze u dzieci i młodzieży w wieku od 6. do 18. roku życia jest istotnym problemem klinicznym, który wymaga wczesnego rozpoznania i odpowiedniego leczenia. W przeciwieństwie do dorosłych, wartości prawidłowe ciśnienia tętniczego u dzieci zależą od wieku, płci i wzrostu, a nadciśnienie definiuje się jako wartości ciśnienia ≥95 centyla dla określonego wieku, płci i wzrostu.

• niepowikłane zakażenie skóry i tkanki miękkiej

  Niepowikłane zakażenia skóry i tkanki miękkiej (NZSTM) to infekcje obejmujące powierzchowne warstwy skóry, bez zajęcia głębszych struktur, naczyń lub tkanki kostnej. Najczęściej wywoływane są przez bakterie Gram-dodatnie, głównie Staphylococcus aureus i paciorkowce (Streptococcus spp.). Klinicznie manifestują się jako ropnie, czyraki, zapalenie mieszków włosowych, róża czy cellulitis.

• nudności i wymioty wywołane chemioterapią cytotoksyczną

  Nudności i wymioty wywołane chemioterapią cytotoksyczną (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) to jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Występują one u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, przy czym ich nasilenie zależy od potencjału emetogennego zastosowanych cytostatyków. Wyróżnia się nudności i wymioty ostre (występujące w ciągu 24 godzin od podania chemioterapii), opóźnione (po upływie 24 godzin, mogące trwać do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii jako reakcja warunkowa).

• neuroartropatia Charcota

  Neuroartropatia Charcota, nazywana również stopą Charcota, to poważne powikłanie neuropatii obwodowej, najczęściej występujące u pacjentów z długotrwałą cukrzycą. Charakteryzuje się postępującym uszkodzeniem stawów i kości stopy, prowadzącym do deformacji, niestabilności i utraty funkcji. Proces ten rozpoczyna się od przewlekłego stanu zapalnego, który prowadzi do demineralizacji kości, złamań, zwichnięć i ostatecznie do całkowitej destrukcji architektury stopy.

• niepłodność związana z niedomogą lutealną

  Niepłodność związana z niedomogą lutealną (inaczej niewydolnością fazy lutealnej lub defektem fazy lutealnej) to zaburzenie, w którym ciało żółte nie produkuje wystarczającej ilości progesteronu w drugiej fazie cyklu menstruacyjnego. Progesteron jest kluczowy dla przygotowania endometrium do implantacji zarodka i utrzymania wczesnej ciąży. Niedomoga lutealna może być odpowiedzialna za nawet 35% przypadków niepłodności u kobiet.

• niepokój u osób w podeszłym wieku

  Niepokój u osób w podeszłym wieku to stan charakteryzujący się nadmiernym martwieniem się, lękiem lub obawami, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. U seniorów niepokój często wiąże się z obawami o zdrowie, samodzielnością, zmianami życiowymi, stratą bliskich osób czy poczuciem izolacji społecznej. Ważne jest, aby odróżnić niepokój jako zaburzenie od naturalnych reakcji na stresujące sytuacje życiowe.

• niepełne poronienie

  Niepełne poronienie (abortus incompletus) to stan, w którym dochodzi do częściowego wydalenia produktów koncepcji z jamy macicy. W przeciwieństwie do poronienia całkowitego, część tkanek ciążowych (zazwyczaj fragmenty łożyska lub błon płodowych) pozostaje w jamie macicy. Najczęściej występuje w pierwszym trymestrze ciąży. Objawami niepełnego poronienia są: krwawienie z dróg rodnych o różnym nasileniu, bóle podbrzusza o charakterze skurczowym, częściowe otwarcie szyjki macicy oraz obecność tkanek ciążowych w kanale szyjki lub pochwie.

• nudności i wymioty po chemioterapii

  Nudności i wymioty po chemioterapii to jedne z najczęściej występujących skutków ubocznych leczenia onkologicznego. Występują u około 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, szczególnie przy stosowaniu wysoce emetogennych leków, takich jak cisplatyna, karboplatyna w wysokich dawkach czy cyklofosfamid. Nudności i wymioty mogą pojawić się w trzech fazach: ostrej (do 24 godzin po chemioterapii), opóźnionej (24-120 godzin po chemioterapii) oraz wyprzedzającej (przed podaniem kolejnego cyklu, jako reakcja warunkowa).

• nowotwory głowy i szyi

  Nowotwory głowy i szyi obejmują grupę nowotworów złośliwych, które rozwijają się w obrębie górnego odcinka dróg oddechowych i pokarmowych, w tym jamy ustnej, gardła, krtani, zatok przynosowych, jamy nosowej oraz ślinianek. Stanowią one około 5-10% wszystkich nowotworów złośliwych. Najczęstszym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy, który stanowi ponad 90% przypadków.

• nieziarniczy chłoniak złośliwy

  Nieziarniczy chłoniak złośliwy (NHL, non-Hodgkin lymphoma) to heterogenna grupa nowotworów układu chłonnego wywodzących się z limfocytów B, T lub komórek NK. Charakteryzuje się dużą różnorodnością obrazu klinicznego – od postaci indolentnych, o powolnym przebiegu, do agresywnych, zagrażających życiu. Objawy mogą obejmować powiększenie węzłów chłonnych, gorączkę, nocne poty, utratę masy ciała, zmęczenie oraz objawy związane z naciekaniem narządów wewnętrznych.

• nadmierna pobudliwość nerwowa

  Nadmierna pobudliwość nerwowa to stan zwiększonej reaktywności układu nerwowego, charakteryzujący się wzmożoną wrażliwością na bodźce zewnętrzne, niepokojem, rozdrażnieniem oraz trudnościami z koncentracją. Może występować jako objaw wielu schorzeń, w tym zaburzeń lękowych, depresji, zespołu stresu pourazowego czy zaburzeń osobowości. Często towarzyszy jej bezsenność, napięcie mięśniowe, kołatanie serca oraz nadmierna potliwość.

• nadpobudliwość nerwowa

  Nadpobudliwość nerwowa to stan zwiększonej pobudliwości układu nerwowego, charakteryzujący się nadmierną reakcją na bodźce, trudnościami w koncentracji, niepokojem psychoruchowym oraz impulsywnością. Może występować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, często towarzysząc zaburzeniom takim jak ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi), zaburzenia lękowe czy zaburzenia snu.

• nadmierna aktywność pęcherza

  Nadmierna aktywność pęcherza (ang. Overactive Bladder, OAB) to schorzenie charakteryzujące się nieprawidłowym funkcjonowaniem mięśnia wypieracza pęcherza moczowego. Objawia się naglącym, trudnym do powstrzymania parciem na mocz, często z towarzyszącym nietrzymaniem moczu, zwiększoną częstotliwością mikcji (ponad 8 razy na dobę) oraz nokturią (przebudzeniami w nocy w celu oddania moczu). OAB występuje u około 12-17% populacji dorosłej, ze zwiększoną częstością u osób starszych, szczególnie kobiet po menopauzie.

• nawracający wyprysk

  Nawracający wyprysk (egzema nawrotowa) to przewlekłe schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się okresowym występowaniem zmian skórnych, takich jak zaczerwienienie, obrzęk, pęcherzyki, sączenie, strupy oraz świąd. Najczęściej dotyczy pacjentów z predyspozycjami genetycznymi i występuje w przebiegu atopowego zapalenia skóry, wyprysku kontaktowego alergicznego lub z podrażnienia.

• nietrzymanie moczu z nagłym parciem

  Nietrzymanie moczu z nagłym parciem (pęcherz nadreaktywny, OAB – overactive bladder) to stan charakteryzujący się nagłą, trudną do opanowania potrzebą oddania moczu, często połączoną z jego niekontrolowanym wyciekiem. Towarzyszy mu zwykle zwiększona częstotliwość mikcji w ciągu dnia oraz nocy (nykturia). Schorzenie to występuje u około 16-17% dorosłej populacji, częściej u kobiet, a jego częstość wzrasta z wiekiem.

• nerwica

  Nerwica to grupa zaburzeń psychicznych charakteryzujących się przewlekłym niepokojem, lękiem i objawami somatycznymi bez uchwytnych przyczyn organicznych. Najczęściej występujące formy to zaburzenia lękowe uogólnione, zaburzenia lękowe z napadami paniki, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne czy fobie specyficzne. Diagnoza opiera się na wykluczeniu przyczyn organicznych oraz ocenie objawów psychicznych i somatycznych utrzymujących się przez co najmniej kilka miesięcy.

• neuralgia nerwu trójdzielnego

  Neuralgia nerwu trójdzielnego (nerw V, trigeminalny) to przewlekły zespół bólowy charakteryzujący się napadowym, jednostronnym, niezwykle silnym bólem w obszarze unerwienia jednej lub kilku gałęzi nerwu trójdzielnego. Typowo ból opisywany jest jako przeszywający, palący, przypominający uderzenie prądu i trwający od kilku sekund do kilku minut. Dolegliwości najczęściej dotyczą drugiej i trzeciej gałęzi nerwu, a ataki mogą być wywołane przez bodźce dotykowe w obrębie tzw. stref spustowych (mycie twarzy, golenie, szczotkowanie zębów) lub pojawić się spontanicznie.

• niewielkie odmrożenie

  Niewielkie odmrożenie (odmrożenie pierwszego stopnia) to uszkodzenie tkanek spowodowane niską temperaturą, przy którym dochodzi do powierzchownego uszkodzenia skóry. Charakteryzuje się zaczerwienieniem, obrzękiem, mrowieniem lub pieczeniem dotkniętego obszaru. Najczęściej występuje na odsłoniętych częściach ciała – palcach rąk i nóg, uszach, nosie czy policzkach. Odmrożenia powstają, gdy temperatura tkanek spada poniżej 0°C, prowadząc do tworzenia się kryształków lodu i uszkodzenia komórek.

• nagła utrata słuchu

  Nagła utrata słuchu (sudden sensorineural hearing loss, SSHL) to stan nagłego osłabienia lub całkowitej utraty słuchu, który rozwija się w ciągu 72 godzin. Dotyka najczęściej jednego ucha i może występować razem z zawrotami głowy, szumem usznym lub uczuciem pełności w uchu. SSHL jest stanem wymagającym pilnej interwencji medycznej, ponieważ wczesne rozpoczęcie leczenia zwiększa szanse na odzyskanie słuchu.

• niedrożność nosa w przebiegu przeziębienia

  Niedrożność nosa w przebiegu przeziębienia to jeden z najczęstszych objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Występuje jako skutek obrzęku błony śluzowej oraz zwiększonej produkcji wydzieliny w jamach nosowych. Pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 24-48 godzin od momentu zakażenia wirusowego i może utrzymywać się przez 7-10 dni. Niedrożność nosa znacząco wpływa na komfort pacjenta, utrudniając oddychanie, zaburzając sen i obniżając jakość życia.

• neutropenia i gorączka

  Neutropenia i gorączka (gorączka neutropeniczna) to stan kliniczny charakteryzujący się podwyższoną temperaturą ciała (≥38,3°C jednokrotnie lub ≥38,0°C utrzymująca się przez ponad godzinę) u pacjenta z neutropenią (liczba neutrofili <500/μl lub <1000/μl z przewidywanym spadkiem do <500/μl). Najczęściej występuje jako powikłanie leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie chemioterapii, ale może być również wynikiem chorób hematologicznych, zakażeń wirusowych, stosowania niektórych leków czy wrodzonej neutropenii.

• niedrożność przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia

  Niedrożność przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia to jeden z najbardziej uciążliwych objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Wynika ona z obrzęku błony śluzowej nosa oraz zwiększonego wydzielania śluzu w odpowiedzi na zakażenie wirusowe. Objaw ten może znacząco upośledzać drożność nosa, utrudniać oddychanie i prowadzić do zaburzeń snu, bólu głowy oraz pogorszenia samopoczucia pacjenta.