niedobór objętości krwi krążącej
Wskazanie

Niedobór objętości krwi krążącej, znany również jako hipowolemia, jest stanem klinicznym charakteryzującym się zmniejszeniem całkowitej objętości krwi krążącej w układzie naczyniowym. Może być spowodowany ostrą utratą krwi (krwotok), utratą płynów (odwodnienie), przesunięciem płynów do trzeciej przestrzeni (np. w poważnych oparzeniach) lub rozszerzeniem naczyń krwionośnych (np. w sepsie). Hipowolemia prowadzi do niedostatecznego wypełnienia łożyska naczyniowego, zmniejszenia powrotu żylnego do serca, spadku rzutu serca i ostatecznie do hipoperfuzji tkanek i narządów.

Leczenie niedoboru objętości krwi krążącej zależy od przyczyny i nasilenia stanu. W Polsce stosuje się przede wszystkim płynoterapię dożylną, w tym krystaloidy (np. 0,9% NaCl, płyn Ringera, PWE), koloidy (np. Gelofusine, Voluven, HES 130/0,4), a w przypadku krwawienia – preparaty krwi i osocza (koncentrat krwinek czerwonych, świeżo mrożone osocze). W ciężkich przypadkach stosuje się leki wazoaktywne takie jak Levonor, Noradrenalina WZF, Dopamina WZF czy Dobutamina.

W ostrej hipowolemii wymagającej szybkiej interwencji stosuje się również preparaty uzupełniające objętość krwi krążącej, takie jak Dekstran 40000, Dekstran 70000, albuminy (Albunorm, Flexbumin) oraz roztwory żelatyny (Gelaspan). W przypadku krwawień traumatycznych coraz częściej stosuje się kwas traneksamowy (Exacyl, Tranexamic Acid WZF) jako element terapii hemostatycznej.

Największym wyzwaniem w leczeniu niedoboru objętości krwi krążącej jest właściwa ocena stopnia hipowolemi oraz dobór odpowiedniej terapii płynowej. Nadmierna płynoterapia może prowadzić do przewodnienia, obrzęku płuc i niewydolności krążenia, podczas gdy niedostateczna resuscytacja płynowa skutkuje utrzymującą się hipoperfuzją narządów i rozwojem niewydolności wielonarządowej. Dodatkową trudność stanowi leczenie pacjentów z chorobami współistniejącymi, szczególnie z niewydolnością serca, nerek czy wątroby, gdzie balans płynowy wymaga szczególnej uwagi i monitorowania.

U pacjentów z ciężkim krwawieniem trudnością jest również kontrola koagulopatii oraz wdrożenie odpowiedniego protokołu masywnej transfuzji. Wyzwaniem logistycznym jest szybkie zapewnienie dostępu do preparatów krwi, zwłaszcza w ośrodkach nieposiadających banku krwi na miejscu. W przypadku niedoboru objętości wywołanego rozszerzeniem naczyń (np. wstrząs septyczny), trudnością jest równoczesne leczenie przyczyny i skutków hipowolemi.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl