Leki w grupie
„płyny koloidowe”
Płyny koloidowe to preparaty infuzyjne stosowane w terapii płynowej, które zawierają cząsteczki koloidalne o masie cząsteczkowej powyżej 10 kDa. Dzięki wysokiej masie cząsteczkowej substancje te długo utrzymują się w przestrzeni śródnaczyniowej, zwiększając ciśnienie onkotyczne osocza i przyciągając wodę z przestrzeni pozanaczyniowej do łożyska naczyniowego. Płyny te są wykorzystywane głównie do przywracania i utrzymywania objętości wewnątrznaczyniowej w stanach hipowolemii, wstrząsie oraz do poprawy parametrów hemodynamicznych.
Płyny koloidowe dzielą się na kilka podgrup: koloidy naturalne (albuminy), półsyntetyczne (skrobie hydroksyetylowane, dekstrany) oraz syntetyczne (żelatyny, pochodne żelatyny). Albuminy są najbardziej fizjologicznym koloidem, jednak ich koszt jest stosunkowo wysoki. Hydroksyetylowane skrobie (HES) dostępne są w różnych masach cząsteczkowych (np. HES 130/0,4, HES 200/0,5) i mają różny czas działania. Dekstrany (40, 70) są rzadziej stosowane ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Żelatyny (Gelofusine) charakteryzują się najkrótszym czasem działania spośród koloidów.
Do najczęściej stosowanych płynów koloidowych w Polsce należą: albumina ludzka (Albumin, Alburex, Flexbumin), hydroksyetylowana skrobia (Voluven, Volulyte, Tetraspan), żelatyna (Gelofusine, Gelaspan) oraz dekstrany (Dekstran 40, Dekstran 70). Wybór konkretnego preparatu zależy od stanu klinicznego pacjenta, współistniejących chorób oraz doświadczenia klinicysty.
Główną zaletą płynów koloidowych jest ich skuteczność w szybkim zwiększaniu objętości wewnątrznaczyniowej przy mniejszej objętości podanego płynu w porównaniu z krystaloidami. Mają one dłuższy czas działania i lepiej utrzymują ciśnienie onkotyczne osocza. W porównaniu z krystaloidami, koloidy w mniejszym stopniu powodują obrzęki obwodowe i śródmiąższowe, co może być istotne u pacjentów z ryzykiem obrzęku płuc.
Stosowanie płynów koloidowych wiąże się jednak z poważnymi ryzykami. Hydroksyetylowane skrobie mogą powodować uszkodzenie nerek, szczególnie u pacjentów z sepsą, i zwiększać ryzyko krwawień. Dekstrany zwiększają ryzyko reakcji anafilaktycznych i mogą zaburzać krzepnięcie krwi. Albuminy, choć bezpieczniejsze, są drogie i mogą przenosić czynniki zakaźne, mimo zaawansowanych metod oczyszczania. Żelatyny mają najwyższe ryzyko reakcji alergicznych spośród wszystkich koloidów. Z powodu tych zagrożeń, stosowanie koloidów, szczególnie HES, zostało ograniczone w ostatnich latach, a w niektórych sytuacjach klinicznych (sepsa, pacjenci krytycznie chorzy) wręcz niezalecane.
Lista leków w tej grupie
-
Human Albumin 50 g/l Takeda – Roztwór do infuzji – 50 g/l
Roztwór do infuzji zawierający 50 g/l albuminy ludzkiej, złożony głównie z białka całkowitego, w tym co najmniej 95% albuminy. Produkt wykazuje właściwości nieznacznie hipoonkotyczne i zawiera sód jako substancję pomocniczą. Stosowany jest do uzupełniania i utrzymania objętości krwi krążącej w sytuacjach ubytku objętości oraz wtedy, gdy wskazane jest podanie płynu koloidowego. Decyzja o wyborze tego preparatu zamiast sztucznego płynu koloidowego zależy od aktualnych zaleceń i konkretnej sytuacji klinicznej pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Human Albumin 200 g/l Takeda – Roztwór do infuzji – 200 g/l
Preparat składa się z albuminy ludzkiej w stężeniu 200 g/l oraz sodu w ilości 100–130 mmol/l. Jest to roztwór do infuzji o właściwościach hiperonkotycznych, stosowany w celu uzupełnienia i utrzymania objętości krwi krążącej. Wskazany jest w stanach ubytku objętości, kiedy konieczne jest zastosowanie płynu koloidowego. Wybór tego preparatu zamiast sztucznego płynu koloidowego opiera się na zaleceniach oraz indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Human Albumin Grifols 20% – Roztwór do infuzji – 200 mg/ml
Preparat zawiera albuminę ludzką w stężeniu 20%, która stanowi przynajmniej 95% białka całkowitego w roztworze. Produkt jest roztworem do infuzji o właściwościach hiperonkotycznych, stosowanym do uzupełnienia i utrzymania objętości krwi krążącej. Wskazany jest w stanach prowadzących do ubytku objętości krwi, gdy potrzebne jest zastosowanie płynu koloidowego. Wybór tego preparatu jest zależny od wskazań klinicznych i aktualnych rekomendacji medycznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Flexbumin 200 g/l – Roztwór do infuzji – 200 g/l
Jest to roztwór do infuzji zawierający 20% białka całkowitego, z czego co najmniej 95% stanowi albumina ludzka. Preparat jest hiperonkotyczny i zawiera sód jako substancję pomocniczą. Stosuje się go do uzupełniania i utrzymania objętości krwi krążącej w przypadku jej ubytku. Wybór tego leku zamiast sztucznego płynu koloidowego zależy od stanu klinicznego pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Uman albumin 20% kedrion – Roztwór do infuzji – 200 g/l; 10 g/50 ml; 20 g/100 ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający 20% albuminy ludzkiej, stanowiący 200 g białka na litr, z co najmniej 95% albuminy. Preparat ma właściwości hiperonkotyczne i zawiera także sól sodową. Stosuje się go w celu uzupełnienia i utrzymania objętości krwi krążącej, zwłaszcza w przypadku stwierdzonego niedoboru objętości. Preparat jest wskazany przy konieczności zastosowania płynu koloidowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku