Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 4 z 15

• napad migreny bez aury

  Napad migreny bez aury to ostra, przewlekła postać bólu głowy charakteryzująca się jednostronnym, pulsującym bólem o umiarkowanym lub silnym nasileniu, który trwa od 4 do 72 godzin. W przeciwieństwie do migreny z aurą, nie występują tu specyficzne objawy neurologiczne poprzedzające atak bólu. Napadowi często towarzyszą nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło (fotofobia) i dźwięki (fonofobia), a aktywność fizyczna zwykle nasila dolegliwości.

• napad migreny z aurą

  Napad migreny z aurą to specyficzna odmiana migreny, w której przed wystąpieniem typowego bólu głowy pacjent doświadcza objawów neurologicznych zwanych aurą. Aura migrenowa najczęściej przejawia się zaburzeniami widzenia (błyski światła, zygzaki, mroczki, czasowe upośledzenie widzenia), ale może także obejmować zaburzenia czucia, mowy czy równowagi. Typowa aura rozwija się stopniowo w ciągu 5-20 minut i zazwyczaj ustępuje w ciągu godziny, po czym następuje faza bólu głowy.

• niealergiczny wyprysk kontaktowy

  Niealergiczny wyprysk kontaktowy, znany również jako kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, jest reakcją zapalną skóry wywołaną przez bezpośredni kontakt z czynnikiem drażniącym. W przeciwieństwie do alergicznego wyprysku kontaktowego, nie jest to reakcja immunologiczna typu IV, lecz bezpośrednie uszkodzenie bariery skórnej przez substancje drażniące, takie jak detergenty, rozpuszczalniki, kwasy, zasady czy środki czystości.

• nieżyt żołądka

  Nieżyt żołądka (gastritis) to stan zapalny błony śluzowej żołądka, który może być ostry lub przewlekły. Najczęstszymi przyczynami są zakażenie bakterią Helicobacter pylori, długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), nadużywanie alkoholu, stres oraz autoimmunologiczne uszkodzenie błony śluzowej. Objawy obejmują ból w nadbrzuszu, uczucie pełności, nudności, wymioty, odbijanie, zgagę oraz utratę apetytu.

• niewydolność nerek

  Niewydolność nerek to stan, w którym nerki nie są w stanie prawidłowo filtrować krwi i usuwać zbędnych produktów przemiany materii. Może występować jako ostra niewydolność nerek (nagłe pogorszenie funkcji nerek) lub przewlekła niewydolność nerek (stopniowa utrata funkcji nerek w czasie). Do głównych przyczyn należą: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, kłębuszkowe zapalenie nerek, choroby autoimmunologiczne, infekcje układu moczowego, kamica nerkowa oraz niektóre leki.

• napad częściowy z napadem wtórnie uogólnionym

  Napad częściowy z napadem wtórnie uogólnionym to rodzaj napadu padaczkowego, który rozpoczyna się ogniskowo w jednej części mózgu (napad częściowy), a następnie rozprzestrzenia się na obie półkule mózgowe, prowadząc do uogólnionego napadu drgawkowego. Początkowo pacjent może doświadczać objawów specyficznych dla miejsca, w którym napad się rozpoczyna – np. dziwnych odczuć, zaburzeń zmysłów, automatyzmów ruchowych lub nieprawidłowych wrażeń węchowych. Następnie dochodzi do utraty świadomości i typowego napadu toniczno-klonicznego z upadkiem i drgawkami.

• nawroty drożdżakowego zapalenia gardła

  Nawroty drożdżakowego zapalenia gardła to przewlekły problem kliniczny, charakteryzujący się wielokrotnymi epizodami infekcji gardła wywoływanymi przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Stan ten manifestuje się białawymi lub żółtawymi nalotami na błonie śluzowej gardła, którym towarzyszy ból, trudności w przełykaniu, zmiana smaku oraz uczucie pieczenia. Nawroty występują szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością, cukrzycą, po antybiotykoterapii lub stosujących przewlekle wziewne kortykosteroidy.

• niedobór cynku

  Niedobór cynku jest stanem, w którym organizm nie posiada wystarczającej ilości tego kluczowego pierwiastka śladowego. Cynk odgrywa istotną rolę w wielu procesach fizjologicznych, takich jak odpowiedź immunologiczna, synteza białek, gojenie ran, wzrost i rozwój komórek oraz działanie ponad 300 enzymów. Deficyt tego pierwiastka może wynikać z niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania (np. w przebiegu chorób jelit), zwiększonego zapotrzebowania (ciąża, laktacja, okres wzrostu) lub nadmiernej utraty (biegunki, oparzenia).

• nawracająca biegunka spowodowana zakażeniem Clostridium difficile

  Nawracająca biegunka spowodowana zakażeniem Clostridium difficile (CDI, C. difficile infection) to poważne schorzenie przewodu pokarmowego, charakteryzujące się ponownym wystąpieniem objawów po zakończeniu początkowego leczenia. O nawrocie mówimy, gdy objawy pojawiają się w ciągu 8 tygodni od zakończenia terapii pierwotnego epizodu. Głównym czynnikiem ryzyka jest stosowanie antybiotyków, które zaburzają naturalną mikroflorę jelitową, umożliwiając nadmierny rozrost C. difficile.

• niedobór estrogenów

  Niedobór estrogenów to stan, w którym poziom żeńskich hormonów płciowych – estrogenów – spada poniżej normy. Występuje fizjologicznie w okresie menopauzy, ale może również pojawić się przedwcześnie z powodu chorób, zabiegów chirurgicznych (np. usunięcia jajników) lub jako skutek uboczny niektórych terapii. Objawy niedoboru estrogenów obejmują uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, suchość pochwy, spadek libido, zaburzenia nastroju, a także długoterminowe konsekwencje, takie jak osteoporoza i zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

• niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego

  Niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego to ostra infekcja dolnych dróg moczowych występująca najczęściej u kobiet, które nie mają strukturalnych i funkcjonalnych nieprawidłowości układu moczowego, chorób współistniejących ani nie są w ciąży. Głównym czynnikiem etiologicznym jest Escherichia coli (około 75-95% przypadków), rzadziej inne bakterie z rodziny Enterobacteriaceae, enterokoki czy Staphylococcus saprophyticus.

• nowotwór przewodu pokarmowego

  Nowotwory przewodu pokarmowego stanowią heterogenną grupę chorób obejmującą nowotwory przełyku, żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego, odbytnicy, wątroby, dróg żółciowych i trzustki. Ich występowanie związane jest z wieloma czynnikami ryzyka, w tym z dietą bogatą w przetworzone mięso, alkoholem, paleniem tytoniu, otyłością, czynnikami genetycznymi oraz przewlekłymi stanami zapalnymi.

• napadowa arytmia przedsionkowa

  Napadowa arytmia przedsionkowa to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym początkiem i samoistnym zakończeniem nieprawidłowego rytmu pochodzącego z przedsionków. Najczęstszą postacią jest napadowe migotanie przedsionków, rzadziej napady częstoskurczu przedsionkowego. Arytmia może występować u osób z chorobami serca (np. wadami zastawkowymi, niewydolnością serca, chorobą wieńcową), ale także u osób bez strukturalnej choroby serca.

• niedrożność przewodów nosowych

  Niedrożność przewodów nosowych to częsty problem, który objawia się utrudnionym przepływem powietrza przez nos. Może być spowodowana wieloma czynnikami, takimi jak obrzęk błony śluzowej nosa w przebiegu infekcji wirusowych (przeziębienie), alergicznego nieżytu nosa, zapalenia zatok, czy też przez mechaniczne przeszkody jak skrzywienie przegrody nosowej, polipy nosa lub przerost małżowin nosowych.

• niepłodność u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad

  Niepłodność u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad to zaburzenie charakteryzujące się obniżoną zdolnością do produkcji plemników spowodowaną niewystarczającą stymulacją jąder przez hormony przysadki mózgowej – gonadotropiny (FSH i LH). W przypadku hipogonadotropizmu stężenia gonadotropin są obniżone, natomiast przy normogonadotropizmie mieszczą się w granicach normy, ale są nieadekwatne do potrzeb prawidłowej spermatogenezy.

• napięciowy ból głowy

  Napięciowy ból głowy (NBG) to najczęstszy typ bólu głowy, charakteryzujący się obustronnym, uciskającym lub ściskającym bólem o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Pacjenci często opisują go jako uczucie opaski lub obręczy wokół głowy. W przeciwieństwie do migreny, NBG rzadko nasila się podczas rutynowej aktywności fizycznej i zazwyczaj nie towarzyszy mu nudności ani wymioty, choć może wystąpić nadwrażliwość na światło lub dźwięk.

• niepowikłane pierwotne żylaki kończyn dolnych

  Niepowikłane pierwotne żylaki kończyn dolnych to poszerzenie i wydłużenie żył powierzchownych kończyn dolnych, które prowadzi do zaburzeń przepływu krwi w układzie żylnym. Występują one u około 30-40% dorosłej populacji, częściej u kobiet. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, wiek, płeć żeńską, ciążę, długotrwałe stanie lub siedzenie, otyłość oraz brak aktywności fizycznej.

• napięcie

  Napięcie mięśniowe to stan stałego, częściowego skurczu mięśni, który jest niezbędny do utrzymania postawy ciała oraz gotowości do ruchu. Zaburzenia napięcia mięśniowego mogą występować w postaci wzmożonego napięcia (hipertonia) lub obniżonego napięcia (hipotonia) i są często objawem chorób neurologicznych, urazów lub stanów zapalnych.

• nadciśnienie śródgałkowe

  Nadciśnienie śródgałkowe to stan podwyższonego ciśnienia wewnątrz gałki ocznej (powyżej 21 mmHg), który stanowi jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju jaskry. Występuje, gdy dochodzi do zaburzenia równowagi między produkcją a odpływem cieczy wodnistej, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i potencjalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego.

• nawrotowa opryszczka twarzy

  Nawrotowa opryszczka twarzy to schorzenie wywołane przez wirus opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1), charakteryzujące się nawracającymi wykwitami pęcherzykowymi, zazwyczaj zlokalizowanymi w okolicy ust i nosa. Po zakażeniu pierwotnym wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym i może ulegać reaktywacji pod wpływem różnych czynników, takich jak stres, ekspozycja na promieniowanie UV, gorączka, zmęczenie, miesiączka czy osłabienie odporności.

• nawrotowa opryszczka warg i twarzy wywołana przez wirus opryszczki pospolitej

  Nawrotowa opryszczka warg i twarzy wywoływana przez wirus opryszczki pospolitej (HSV-1) to powszechne schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się występowaniem bolesnych pęcherzyków na wargach, twarzy oraz w okolicy ust. Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym, a jego reaktywacja prowadzi do nawrotów choroby. Czynnikami wyzwalającymi nawroty mogą być stres, ekspozycja na promieniowanie UV, gorączka, menstruacja, obniżona odporność czy urazy mechaniczne.

• niepowikłane zakażenie pęcherza moczowego

  Niepowikłane zakażenie pęcherza moczowego (zapalenie pęcherza moczowego, cystitis) to jedna z najczęstszych infekcji układu moczowego, występująca głównie u kobiet. Charakteryzuje się stanem zapalnym błony śluzowej pęcherza, wywołanym najczęściej przez bakterie Escherichia coli (około 80% przypadków). Do objawów należą: częstomocz, ból przy oddawaniu moczu (dyzuria), naglące parcie na mocz, ból w podbrzuszu oraz czasem krwiomocz. Za niepowikłane uznaje się zakażenia u pacjentów bez strukturalnych lub funkcjonalnych nieprawidłowości układu moczowego, bez chorób współistniejących i zaburzeń odporności.

• nawracające infekcje górnych dróg oddechowych

  Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych (IGDO) to schorzenie charakteryzujące się częstymi epizodami zakażeń obejmujących nos, zatoki, gardło, krtań i tchawicę. Za nawracające uznaje się infekcje występujące co najmniej 4-6 razy w ciągu roku. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są wirusy (rhinowirusy, adenowirusy, wirusy grypy), jednak często dochodzi do nadkażeń bakteryjnych (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis).

• niedrożność przewodów nosowych po operacji nosa

  Niedrożność przewodów nosowych po operacji nosa to częste powikłanie występujące u pacjentów po zabiegach chirurgicznych w obrębie jam nosowych, takich jak septoplastyka, rynoplastyka, operacje zatok czy polipektomia. Stan ten może wynikać z obrzęku pooperacyjnego, tworzenia się skrzepów krwi, zrostów, nadmiernego bliznowacenia lub nieprawidłowej techniki operacyjnej.

• niedobór estrogenów u kobiet po menopauzie

  Niedobór estrogenów u kobiet po menopauzie to naturalny stan fizjologiczny, który występuje w wyniku zmniejszonej funkcji jajników. Menopauza zazwyczaj pojawia się między 45. a 55. rokiem życia i charakteryzuje się ustaniem miesiączkowania oraz znaczącym spadkiem produkcji hormonów płciowych, szczególnie estrogenów. Niedobór ten może prowadzić do szeregu objawów i zmian w organizmie, takich jak uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, wahania nastroju, suchość pochwy, problemy z koncentracją oraz zwiększone ryzyko osteoporozy i chorób sercowo-naczyniowych.

• nudności i wymioty

  Nudności i wymioty to powszechne objawy, które mogą towarzyszyć wielu schorzeniom, od infekcji żołądkowo-jelitowych, poprzez chorobę lokomocyjną, ciążę, skutki uboczne chemioterapii, aż po poważne zaburzenia neurologiczne. Nudności definiuje się jako nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania, natomiast wymioty to gwałtowne wyrzucenie zawartości żołądka przez usta, spowodowane silnymi skurczami mięśni brzucha.

• niewielkie zranienie

  Niewielkie zranienia to uszkodzenia tkanek powierzchownych, które nie wymagają interwencji chirurgicznej, takie jak otarcia naskórka, zadrapania, niewielkie skaleczenia czy płytkie rany cięte. Stanowią one jedną z najczęstszych przyczyn wizyt pacjentów w gabinetach lekarskich oraz jeden z najczęstszych problemów, z którymi pacjenci radzą sobie samodzielnie.

• niedrobnokomórkowy rak płuc

  Niedrobnokomórkowy rak płuc (NDRP) to najczęstszy typ raka płuc, stanowiący około 85% wszystkich przypadków tego nowotworu. Charakteryzuje się wolniejszym wzrostem i rozprzestrzenianiem się w porównaniu do drobnokomórkowego raka płuc. NDRP obejmuje trzy główne podtypy: rak płaskonabłonkowy, gruczolakorak oraz rak wielkokomórkowy, które różnią się budową histologiczną i profilem molekularnym.

• nabyte inhibitory czynników XI

  Nabyte inhibitory czynnika XI to rzadkie zaburzenie krzepnięcia, charakteryzujące się pojawieniem się przeciwciał skierowanych przeciwko czynnikowi XI, co prowadzi do jego inaktywacji i w konsekwencji do zwiększonego ryzyka krwawień. W przeciwieństwie do wrodzonych niedoborów czynnika XI, inhibitory nabyte pojawiają się zazwyczaj u osób dorosłych, najczęściej w przebiegu chorób autoimmunologicznych (np. toczeń rumieniowaty układowy, zespół antyfosfolipidowy), nowotworów, po stosowaniu niektórych leków lub bez uchwytnej przyczyny.

• nabyte inhibitory czynników IX

  Nabyte inhibitory czynnika IX to patologiczne przeciwciała skierowane przeciwko czynnikowi IX krzepnięcia, które pojawiają się u osób nieobciążonych hemofilią B. Jest to rzadkie zaburzenie krzepnięcia nabyte, które charakteryzuje się zwiększonym ryzykiem krwawień i może prowadzić do poważnych powikłań.

• nabyte inhibitory czynników VIII

  Nabyte inhibitory czynnika VIII (nabyte hemofilie A) to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia krzepnięcia, charakteryzujące się spontanicznym wytwarzaniem autoprzeciwciał (IgG) skierowanych przeciwko czynnikowi VIII krzepnięcia. W odróżnieniu od wrodzonej hemofilii A, nabyte inhibitory pojawiają się u osób bez wcześniejszych zaburzeń krzepnięcia, najczęściej u osób starszych (powyżej 60 roku życia) oraz kobiet w okresie okołoporodowym.

• nadciśnienie oporne na leczenie farmakologiczne

  Nadciśnienie oporne na leczenie farmakologiczne to stan, w którym wartości ciśnienia tętniczego pozostają powyżej 140/90 mmHg pomimo stosowania co najmniej trzech leków hipotensyjnych (w tym diuretyku) w optymalnych dawkach. Występuje u około 10-15% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Prawidłowa diagnoza wymaga wykluczenia przyczyn pseudooporności, takich jak nieprzestrzeganie zaleceń przez pacjenta, nieprawidłowa technika pomiaru czy zjawisko „białego fartucha”.

• nocne mimowolne oddawanie moczu

  Nocne mimowolne oddawanie moczu, czyli enureza nocna, to stan, w którym dochodzi do niekontrolowanego oddawania moczu podczas snu. Jest to problem szczególnie często występujący u dzieci, ale może dotyczyć także dorosłych. Przyjmuje się, że o enurezę nocną u dzieci mówimy wtedy, gdy mimowolne moczenie występuje po 5. roku życia, co najmniej dwa razy w tygodniu przez okres trzech miesięcy. U dorosłych zwykle stanowi objaw innych schorzeń lub jest kontynuacją problemu z dzieciństwa.

• niestabilność pęcherza moczowego

  Niestabilność pęcherza moczowego, znana również jako nadreaktywność pęcherza lub pęcherz nadreaktywny (OAB – Overactive Bladder), to schorzenie charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśnia wypieracza pęcherza. Objawia się częstomoczem, parciem naglącym, nokturią oraz czasem nietrzymaniem moczu. Stan ten dotyka znacznej części populacji, szczególnie osób starszych, i może istotnie obniżać jakość życia.

• nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych

  Nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych (PONV – postoperative nausea and vomiting) to częste powikłania występujące u pacjentów poddawanych procedurom chirurgicznym. Dotyczą około 30-50% pacjentów po operacjach, a w grupach wysokiego ryzyka nawet do 80%. Objawy mogą pojawić się bezpośrednio po wybudzeniu z narkozy lub w ciągu 24-48 godzin po zabiegu. Do głównych czynników ryzyka należą: płeć żeńska, niepalenie tytoniu, wcześniejsze epizody PONV, choroba lokomocyjna w wywiadzie, operacje trwające powyżej 60 minut oraz zastosowanie opioidów w analgezji pooperacyjnej.

• nadmierne rogowacenie naskórka

  Nadmierne rogowacenie naskórka (hiperkeratoza) to stan, w którym dochodzi do nieprawidłowego pogrubienia warstwy rogowej naskórka. Jest to objaw występujący w wielu dermatozach, takich jak łuszczyca, liszaj płaski, wyprysk, rogowiec dłoni i stóp, czy rybia łuska. Nadmierne rogowacenie może również występować jako reakcja na przewlekłe drażnienie mechaniczne lub chemiczne skóry, a także w przebiegu niektórych niedoborów witaminowych.

• nagłe parcia

  Nagłe parcia na mocz to objaw określany medycznie jako „imperative urgens” – jest to nagła i trudna do opanowania potrzeba oddania moczu, która może prowadzić do niekontrolowanego wycieku. Występuje jako główny objaw pęcherza nadreaktywnego (OAB – overactive bladder), który dotyka około 16-17% dorosłej populacji, częściej kobiet niż mężczyzn.

• niedokrwistość wskutek wybiórczej hipoplazji układu czerwonokrwinkowego

  Niedokrwistość wskutek wybiórczej hipoplazji układu czerwonokrwinkowego (ang. Pure Red Cell Aplasia, PRCA) to rzadkie schorzenie hematologiczne charakteryzujące się selektywnym zahamowaniem erytropoezy przy zachowanej produkcji pozostałych linii komórkowych szpiku. Manifestuje się normocytową, normochromiczną niedokrwistością z retikulocytopenią i brakiem lub znacznym zmniejszeniem liczby prekursorów czerwonokrwinkowych w szpiku kostnym.

• nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli

  Nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (NZPO) charakteryzuje się nasileniem objawów typowych dla przewlekłej choroby, takich jak zwiększony kaszel, zwiększona objętość plwociny i zmiana jej charakteru (ropna plwocina). Najczęściej występuje u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), często w okresach jesienno-zimowych i wczesnowiosennych. Zaostrzenia wywoływane są głównie przez infekcje wirusowe i bakteryjne układu oddechowego, choć czynniki środowiskowe jak zanieczyszczenie powietrza również mogą je wywoływać.

• nadpobudliwość serca

  Nadpobudliwość serca, znana także jako tachykardia zatokowa, to stan, w którym serce bije szybciej niż zwykle, nawet podczas spoczynku. Objawia się przyspieszonym rytmem serca powyżej 100 uderzeń na minutę, uczuciem kołatania, zawrotami głowy, zmęczeniem lub dusznością. Nadpobudliwość serca może występować jako objaw fizjologiczny (np. podczas wysiłku, stresu, gorączki), ale również w przebiegu chorób sercowo-naczyniowych, zaburzeń endokrynologicznych, chorób płuc czy jako efekt uboczny stosowanych leków.

• niemiarowość serca

  Niemiarowość serca (arytmia) to zaburzenie rytmu serca, które charakteryzuje się nieprawidłową częstotliwością lub nieregularnością uderzeń serca. Może objawiać się jako zbyt szybkie (tachykardia), zbyt wolne (bradykardia) bicie serca lub nieregularne uderzenia. Niemiarowość może występować zarówno u osób z chorobami serca, jak i u osób zdrowych, choć w tym drugim przypadku zwykle ma charakter łagodny.

• nadkwaśność soku żołądkowego

  Nadkwaśność soku żołądkowego (nadmierna kwasowość) to stan, w którym dochodzi do zwiększonego wydzielania kwasu solnego przez komórki okładzinowe błony śluzowej żołądka. Stan ten jest ściśle związany z chorobą refluksową przełyku (GERD), chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz dyspepsją czynnościową. Nadkwaśność objawia się zgagą, pieczeniem w nadbrzuszu, kwaśnym odbijaniem, bólem w okolicy mostka, a w ciężkich przypadkach także trudnościami w połykaniu.

• niewielkie uszkodzenie skóry

  Niewielkie uszkodzenia skóry to częste urazy, obejmujące otarcia, zadrapania, drobne rany cięte i powierzchniowe oparzenia pierwszego stopnia. Występują one zarówno w warunkach domowych, jak i w środowisku pracy czy podczas aktywności fizycznej. Kluczowe jest ich prawidłowe zaopatrzenie, by zapobiec wtórnym infekcjom i przyspieszyć proces gojenia.

• nadżerka w przebiegu refluksowego zapalenia przełyku

  Nadżerka w przebiegu refluksowego zapalenia przełyku (GERD) to uszkodzenie błony śluzowej przełyku spowodowane przewlekłym działaniem kwaśnej treści żołądkowej. Występuje w zaawansowanym stadium choroby refluksowej, gdy długotrwałe wystawianie przełyku na działanie kwasu solnego i pepsyny prowadzi do przerwania ciągłości nabłonka przełyku. Nadżerki najczęściej lokalizują się w dolnej części przełyku, w pobliżu połączenia przełykowo-żołądkowego.

• nawrót epizodu dużej depresji

  Nawrót epizodu dużej depresji (MDD, Major Depressive Disorder) to ponowne wystąpienie objawów depresyjnych po okresie remisji lub poprawy klinicznej. Charakteryzuje się utrzymującym się przez co najmniej dwa tygodnie obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), zaburzeniami snu, apetytu, koncentracji oraz poczuciem winy i beznadziei. Nawroty są częstym zjawiskiem w przebiegu choroby afektywnej jednobiegunowej – około 50-85% pacjentów doświadcza co najmniej jednego nawrotu w ciągu życia.

• nawrót choroby afektywnej dwubiegunowej

  Nawrót choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to ponowne wystąpienie epizodu maniakalnego, hipomaniakalnego, depresyjnego lub mieszanego po okresie remisji. Jest to częste zjawisko w przebiegu ChAD – badania wskazują, że bez odpowiedniego leczenia podtrzymującego u około 90% pacjentów dochodzi do nawrotu w ciągu 5 lat od pierwszego epizodu.

• nefropatia w przebiegu cukrzycy typu I

  Nefropatia cukrzycowa w przebiegu cukrzycy typu I to jedno z najpoważniejszych powikłań mikronaczyniowych, które rozwija się u około 20-40% pacjentów z cukrzycą typu I. Jest to postępująca choroba nerek charakteryzująca się początkowo mikroalbuminurią, następnie jawnym białkomoczem, nadciśnieniem tętniczym, a w zaawansowanych stadiach prowadząca do przewlekłej niewydolności nerek i konieczności leczenia nerkozastępczego.

• nierzeżączkowe zakażenie narządów rodnych

  Nierzeżączkowe zakażenie narządów rodnych (NZNR) to grupa zakażeń układu moczowo-płciowego wywołanych przez patogeny inne niż dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum oraz bakterie beztlenowe. NZNR może dotyczyć szyjki macicy (zapalenie szyjki macicy), endometrium (zapalenie błony śluzowej macicy), jajowodów i jajników (zapalenie przydatków) oraz okolicznych tkanek miednicy mniejszej.

• niedowidzenie zmierzchowe

  Niedowidzenie zmierzchowe (hemeralopia) to zaburzenie widzenia charakteryzujące się znacznym pogorszeniem ostrości widzenia w warunkach słabego oświetlenia, szczególnie o zmierzchu lub w nocy. Jest to objaw, a nie samodzielna choroba, najczęściej związany z niedoborem witaminy A lub schorzeniami siatkówki, takimi jak zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, dystrofie siatkówki czy barwnikowe zwyrodnienie siatkówki.

• niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza

  Niedokrwistość z niedoboru żelaza (niedokrwistość mikrocytarna) to najczęstszy typ niedokrwistości na świecie, charakteryzujący się zmniejszoną liczbą czerwonych krwinek oraz obniżonym poziomem hemoglobiny wskutek niewystarczających zasobów żelaza w organizmie. Występuje, gdy zapasy żelaza są zbyt niskie, by wspierać prawidłową produkcję czerwonych krwinek w szpiku kostnym. Główne przyczyny obejmują przewlekłe krwawienia (np. z przewodu pokarmowego, obfite miesiączki), zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, okres wzrostu), upośledzone wchłanianie (choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia) lub niedobory dietetyczne.