Leksykon wskazań
na literę „N”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „N”, strona 2 z 15

  • naczyniak jamisty

    Naczyniak jamisty (cavernoma) to rzadka, łagodna malformacja naczyniowa zbudowana z rozszerzonych, cienkościennych naczyń żylnych bez prawidłowej architektury naczyniowej. Najczęściej występuje w ośrodkowym układzie nerwowym, zwłaszcza w mózgu i rdzeniu kręgowym, chociaż może pojawić się również w innych tkankach.

  • niedobór potasu

    Niedobór potasu (hipokaliemia) to stan, w którym poziom potasu w surowicy krwi spada poniżej normy wynoszącej 3,5 mmol/l. Stan ten może wynikać z niedostatecznej podaży potasu w diecie, nadmiernej utraty potasu przez nerki lub przewód pokarmowy, a także z przemieszczenia potasu z przestrzeni pozakomórkowej do komórek. Hipokaliemia często towarzyszy terapii lekami moczopędnymi, wymiotom, biegunkom oraz zaburzeniom hormonalnym.

  • nowotwór tarczycy

    Nowotwór tarczycy to grupa chorób nowotworowych gruczołu tarczowego, które mogą mieć różny stopień zaawansowania i złośliwości. Najczęstsze typy to rak brodawkowaty (około 80% przypadków), rak pęcherzykowy, rak rdzeniasty oraz rak anaplastyczny (najrzadszy, ale najbardziej agresywny). Zachorowalność na nowotwory tarczycy wzrasta, co może być związane zarówno z lepszą diagnostyką, jak i czynnikami środowiskowymi.

  • niedobór biotyny

    Niedobór biotyny, znany również jako niedobór witaminy H lub B7, to rzadkie, ale poważne zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się obniżonym poziomem biotyny w organizmie. Biotyna jest rozpuszczalną w wodzie witaminą z grupy B, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania wielu enzymów biorących udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek. Niedobór biotyny może wystąpić wskutek wrodzonych zaburzeń metabolicznych, długotrwałego żywienia pozajelitowego bez suplementacji biotyny, przyjmowania niektórych leków przeciwpadaczkowych (zwłaszcza walproinianu), nadmiernego spożycia surowych białek jaja (zawierających awidynę, która wiąże biotynę i uniemożliwia jej wchłanianie), czy też w wyniku ciężkich chorób jelit ograniczających wchłanianie składników odżywczych.

  • niepowikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich

    Niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (uSSTI – uncomplicated skin and soft tissue infections) są jednymi z najczęstszych infekcji bakteryjnych. Obejmują one głównie powierzchowne zakażenia, takie jak liszajec, zapalenie mieszków włosowych, ropnie, czyraki czy róża. W przeciwieństwie do powikłanych zakażeń skóry, niepowikłane infekcje charakteryzują się brakiem znaczącej penetracji do głębszych tkanek, brakiem objawów ogólnoustrojowych oraz występują głównie u pacjentów bez istotnych chorób współistniejących.

  • niedobór erytroblastów w szpiku

    Niedobór erytroblastów w szpiku, nazywany także aplazją układu czerwonokrwinkowego lub czystą aplazją czerwonokrwinkową (PRCA, Pure Red Cell Aplasia), to rzadkie schorzenie hematologiczne charakteryzujące się selektywnym zahamowaniem erytropoezy przy zachowanej produkcji pozostałych linii komórkowych w szpiku kostnym. Manifestuje się ciężką niedokrwistością normocytową, retikulocytopenią oraz niemal całkowitym brakiem prekursorów erytrocytów w szpiku kostnym.

  • nabyta niedokrwistość hemolityczna

    Nabyta niedokrwistość hemolityczna to grupa schorzeń charakteryzująca się przedwczesnym niszczeniem (hemolizą) krwinek czerwonych, co prowadzi do ich niedoboru. W przeciwieństwie do wrodzonych postaci, nabyta niedokrwistość hemolityczna rozwija się w trakcie życia pacjenta jako rezultat działania czynników zewnętrznych, takich jak leki, infekcje, choroby autoimmunologiczne czy nowotwory.

  • napad atoniczny

    Napad atoniczny (astatyczny) to rodzaj napadu padaczkowego charakteryzujący się nagłą utratą napięcia mięśniowego, prowadzącą do upadku pacjenta. Występuje najczęściej w przebiegu zespołów padaczkowych u dzieci, w tym zespołu Lennoxa-Gastauta, padaczki miokloniczno-astatycznej (zespół Doose) oraz w ciężkich encefalopatich padaczkowych. Napad ma charakter krótkotrwały, zwykle trwa kilka sekund, jednak w tym czasie pacjent jest narażony na poważne urazy głowy i innych części ciała związane z upadkiem.

  • napad nieświadomości

    Napad nieświadomości (absans) to rodzaj napadu padaczkowego charakteryzujący się nagłym, krótkotrwałym (zwykle 5-30 sekund) zaburzeniem świadomości bez utraty napięcia mięśniowego. Podczas napadu pacjent nagle przerywa dotychczasową aktywność, ma nieobecne spojrzenie, nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Mogą towarzyszyć temu drobne automatyzmy, jak mruganie powiek, mlaskanie czy automatyczne ruchy rąk. Po napadzie pacjent wraca do przerwanej czynności, często nie zdając sobie sprawy z epizodu.

  • nawroty drożdżycy pochwy

    Nawroty drożdżycy pochwy (kandydozy pochwy) to schorzenie charakteryzujące się występowaniem co najmniej czterech epizodów objawowego zakażenia grzybami z rodzaju Candida w ciągu roku. Głównym czynnikiem etiologicznym jest Candida albicans, ale mogą występować również inne gatunki, jak C. glabrata czy C. krusei. Pacjentki zgłaszają typowe objawy: świąd, pieczenie, upławy o konsystencji twarogu, zaczerwienienie i obrzęk sromu oraz dyskomfort podczas stosunków płciowych.

  • niedrożność zatok obocznych nosa

    Niedrożność zatok obocznych nosa to zaburzenie, w którym dochodzi do utrudnienia odpływu wydzieliny z zatok przynosowych, co skutkuje ich obrzękiem i stanem zapalnym. Może występować jako ostre zapalenie zatok (trwające do 4 tygodni), przewlekłe zapalenie zatok (trwające powyżej 12 tygodni) lub nawracające ostre zapalenie zatok. Niedrożność zatok najczęściej rozwija się w następstwie infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych, alergicznego nieżytu nosa, polipów nosa, skrzywienia przegrody nosowej lub obecności ciała obcego.

  • nieprawidłowa tolerancja glukozy

    Nieprawidłowa tolerancja glukozy (IGT – Impaired Glucose Tolerance) to stan pośredni między prawidłową gospodarką węglowodanową a cukrzycą typu 2. Rozpoznanie stawia się, gdy glikemia w 120. minucie doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT) wynosi między 140 a 199 mg/dl (7,8-11,0 mmol/l), przy wartości glikemii na czczo poniżej 126 mg/dl (7,0 mmol/l). Jest to ważny marker ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

  • niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego

    Niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego to infekcja dróg moczowych, która dotyka głównie kobiety bez strukturalnych i funkcjonalnych nieprawidłowości układu moczowego. Charakteryzuje się dyzurią, częstomoczem, parciem na mocz, bólem nadłonowym oraz czasami krwiomoczem. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Escherichia coli (80-90% przypadków), rzadziej inne bakterie Gram-ujemne jak Klebsiella pneumoniae czy Proteus mirabilis.

  • niepowikłane zakażenie wywołane przez Chlamydia trachomatis

    Niepowikłane zakażenie wywołane przez Chlamydia trachomatis to jedna z najczęstszych bakteryjnych chorób przenoszonych drogą płciową. Bakteria ta powoduje przede wszystkim zakażenia układu moczowo-płciowego, które u kobiet mogą objawiać się jako zapalenie szyjki macicy, a u mężczyzn jako nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej. Niepokojący jest fakt, że znaczna część zakażeń (do 70% u kobiet i 50% u mężczyzn) przebiega bezobjawowo, co utrudnia wczesne wykrycie i leczenie.

  • napad uogólniony

    Napad uogólniony to rodzaj napadu padaczkowego, który angażuje od początku obie półkule mózgowe, powodując utratę świadomości. Wyróżnia się kilka typów napadów uogólnionych, m.in. napady toniczno-kloniczne (dawniej grand mal), napady nieświadomości (absence), napady miokloniczne, napady atoniczne czy napady toniczne. Najczęstszym typem są napady toniczno-kloniczne, charakteryzujące się nagłą utratą przytomności, sztywnością mięśni (faza toniczna), a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna).

  • niepowikłane zapalenie cewki moczowej

    Niepowikłane zapalenie cewki moczowej to ostra infekcja dolnych dróg moczowych, występująca najczęściej u kobiet, które nie mają strukturalnych ani czynnościowych nieprawidłowości układu moczowego. Głównymi patogenami wywołującymi tę infekcję są bakterie Gram-ujemne, z przewagą Escherichia coli (około 80-90% przypadków), a także Staphylococcus saprophyticus, Klebsiella pneumoniae i Proteus mirabilis.

  • neutropenia z gorączką

    Neutropenia z gorączką to stan kliniczny charakteryzujący się obniżeniem liczby neutrofilów poniżej 500/μl lub poniżej 1000/μl z przewidywanym spadkiem poniżej 500/μl w ciągu 48 godzin, przy jednoczesnym wystąpieniu gorączki (temperatura ≥ 38,3°C lub ≥ 38,0°C utrzymująca się przez co najmniej godzinę). Stan ten najczęściej występuje jako powikłanie leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie chemioterapii mielosupresyjnej, ale może również towarzyszyć innym stanom, takim jak choroby autoimmunologiczne czy wrodzone zaburzenia odporności.

  • nawracające zakażenie dróg moczowych

    Nawracające zakażenia dróg moczowych (ZUM) definiuje się jako występowanie co najmniej 3 epizodów infekcji w ciągu 12 miesięcy lub 2 epizodów w ciągu 6 miesięcy. Problem ten dotyczy głównie kobiet, u których anatomiczna budowa układu moczowego sprzyja kolonizacji bakteryjnej. Najczęstszą przyczyną zakażeń jest Escherichia coli, ale istotną rolę odgrywają również inne bakterie, takie jak Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis czy Enterococcus faecalis.

  • nieżyt górnych dróg oddechowych

    Nieżyt górnych dróg oddechowych (NGDO) to stan zapalny błony śluzowej nosa, gardła, krtani i zatok przynosowych. Jest najczęściej wywołany przez infekcje wirusowe (w 90% przypadków), rzadziej bakteryjne. Objawia się kichaniem, katarem, bólem gardła, kaszlem, chrypką, uczuciem zatkania nosa oraz ogólnym osłabieniem. Może towarzyszyć mu niewysoka gorączka, bóle głowy i mięśni.

  • nefropatia moczanowa

    Nefropatia moczanowa to schorzenie nerek spowodowane długotrwałym podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi (hiperurykemią). Kryształy moczanu sodu odkładają się w nerkach, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego i uszkodzenia tkanki nerkowej. Najczęściej występuje u pacjentów z dną moczanową, choć może rozwinąć się także u osób z bezobjawową hiperurykemią.

  • nadciśnienie tętnicze naczyniowo-nerkowe

    Nadciśnienie tętnicze naczyniowo-nerkowe (ang. renovascular hypertension) to wtórna postać nadciśnienia tętniczego, spowodowana zwężeniem jednej lub obu tętnic nerkowych, co prowadzi do niedokrwienia nerek i aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron. Najczęstszymi przyczynami zwężenia są miażdżyca (u osób starszych) oraz dysplazja włóknisto-mięśniowa (u młodszych pacjentów, zwłaszcza kobiet).

  • niedociśnienie tętnicze

    Niedociśnienie tętnicze (hypotonia) to stan, w którym ciśnienie tętnicze krwi jest obniżone poniżej wartości uznawanych za prawidłowe. Za niedociśnienie najczęściej przyjmuje się wartości poniżej 90/60 mmHg, jednak interpretacja zależy również od indywidualnych cech pacjenta i występowania objawów klinicznych. Niedociśnienie może występować jako stan fizjologiczny u osób szczupłych, sportowców, ale także jako objaw wielu chorób lub skutek uboczny farmakoterapii.

  • nudności i wymioty okresu pooperacyjnego

    Nudności i wymioty okresu pooperacyjnego (PONV – postoperative nausea and vomiting) to powszechne powikłania występujące u pacjentów po znieczuleniu ogólnym i zabiegach chirurgicznych. Dotykają około 30% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, a w grupach wysokiego ryzyka odsetek ten może sięgać nawet 80%. PONV zwykle pojawia się w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji, choć mogą utrzymywać się dłużej, szczególnie po bardziej inwazyjnych zabiegach.

  • niewydolność serca po przebytym zawale serca

    Niewydolność serca po przebytym zawale serca to stan, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu, powstały w konsekwencji martwicy mięśnia sercowego. Do rozwoju niewydolności serca po zawale dochodzi w wyniku utraty funkcjonalnego miokardium, niekorzystnej przebudowy lewej komory (remodelingu) oraz aktywacji mechanizmów kompensacyjnych, w tym układu renina-angiotensyna-aldosteron i układu współczulnego.

  • nadmierne przekrwienie błony śluzowej nosa

    Nadmierne przekrwienie błony śluzowej nosa to stan, w którym naczynia krwionośne w nosie ulegają rozszerzeniu, powodując obrzęk i blokadę dróg oddechowych. Może występować jako objaw ostry w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych, alergicznego nieżytu nosa, lub jako reakcja na czynniki drażniące. W niektórych przypadkach problem ma charakter przewlekły, związany z polipami nosa, skrzywieniem przegrody nosowej lub przewlekłym zapaleniem zatok.

  • nietrzymanie moczu

    Nietrzymanie moczu (inkontynencja) to stan, w którym dochodzi do mimowolnego wycieku moczu, co może znacząco obniżać jakość życia pacjentów. Wyróżnia się kilka głównych typów nietrzymania moczu: wysiłkowe (występujące podczas kaszlu, kichania czy wysiłku fizycznego), naglące (związane z nagłą, trudną do opanowania potrzebą oddania moczu), mieszane (łączące cechy wysiłkowego i naglącego) oraz z przepełnienia (spowodowane niepełnym opróżnianiem pęcherza).

  • napad złożony

    Napad złożony, znany również jako napad padaczkowy częściowy złożony, to rodzaj napadu padaczkowego, który rozpoczyna się w określonej części mózgu (ogniskowo), ale później rozprzestrzenia się na inne obszary. Charakteryzuje się zaburzeniami świadomości pacjenta przy jednoczesnym występowaniu automatyzmów (powtarzających się, mimowolnych ruchów) takich jak cmokanie, żucie, ruchy rąk czy manipulowanie przedmiotami.

  • napad prosty

    Napad prosty, zwany również napadem częściowym prostym lub ogniskowym bez zaburzeń świadomości, jest rodzajem napadu padaczkowego, który rozpoczyna się w określonym obszarze mózgu i nie powoduje utraty świadomości pacjenta. Charakteryzuje się nagłym wystąpieniem objawów ruchowych (np. drgania jednej kończyny), czuciowych (np. mrowienie, drętwienie), autonomicznych (np. bladość, pocenie się, rumień) lub psychicznych (np. nagłe uczucie lęku, déjà vu). Napady proste trwają zazwyczaj od kilku sekund do kilku minut.

  • napadowy częstoskurcz nadkomorowy

    Napadowy częstoskurcz nadkomorowy (PSVT – Paroxysmal Supraventricular Tachycardia) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym przyspieszeniem pracy serca, gdzie częstość akcji serca wynosi zwykle 150-250 uderzeń na minutę. Arytmia ta rozpoczyna się w obszarach przedsionków lub węźle przedsionkowo-komorowym i najczęściej związana jest z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia lub mechanizmem nawrotnym.

  • niewielki udar niedokrwienny

    Niewielki udar niedokrwienny (minor ischemic stroke) to stan neurologiczny spowodowany przejściowym zaburzeniem dopływu krwi do określonego obszaru mózgu. W przeciwieństwie do rozległego udaru, objawy są łagodniejsze i często częściowo lub całkowicie ustępują w ciągu kilku dni. Typowe objawy obejmują przemijające osłabienie kończyn, zaburzenia mowy, niedoczulicę czy zaburzenia widzenia. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnostyka (obrazowanie mózgu, badania naczyniowe, EKG) i wdrożenie leczenia w ciągu pierwszych godzin od wystąpienia objawów.

  • nieprawidłowa glikemia na czczo

    Nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG – Impaired Fasting Glucose) to stan, w którym poziom glukozy we krwi na czczo jest wyższy niż wartość prawidłowa, ale nie osiąga wartości diagnostycznych dla cukrzycy. Zgodnie z kryteriami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), nieprawidłowa glikemia na czczo definiowana jest jako poziom glukozy 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l). Stan ten jest uznawany za stan przedcukrzycowy i wskazuje na podwyższone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

  • napad padaczkowy częściowy

    Napad padaczkowy częściowy (ogniskowy) to rodzaj napadu, który rozpoczyna się w określonym miejscu jednej półkuli mózgu. Charakteryzuje się występowaniem objawów neurologicznych ograniczonych do jednej części ciała lub funkcji mózgu. Napady te mogą przebiegać z zachowaniem świadomości (proste napady częściowe) lub z jej zaburzeniami (złożone napady częściowe). W niektórych przypadkach napad częściowy może wtórnie się uogólnić, obejmując cały mózg.

  • niedotlenienie

    Niedotlenienie (hipoksja) to stan, w którym tkanki organizmu nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu, niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania komórek. Może dotyczyć całego organizmu (hipoksja uogólniona) lub konkretnego narządu (hipoksja miejscowa). Niedotlenienie może być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak choroby układu oddechowego, zaburzenia krążenia, zatrucia, przebywanie na dużych wysokościach czy niedokrwistość.

  • nabyty niedobór czynnika VIII

    Nabyty niedobór czynnika VIII (nabyty hemofilia A) to rzadkie schorzenie autoimmunologiczne, w którym organizm wytwarza przeciwciała (inhibitory) przeciwko własnemu czynnikowi VIII krzepnięcia. W przeciwieństwie do wrodzonej hemofilii A, nabyty niedobór czynnika VIII pojawia się u osób bez wcześniejszej historii zaburzeń krzepnięcia, najczęściej w wieku starszym (powyżej 60 roku życia).

  • nefropatia kłębuszkowa o etiologii innej niż cukrzycowa

    Nefropatia kłębuszkowa o etiologii innej niż cukrzycowa to grupa chorób nerek charakteryzująca się uszkodzeniem kłębuszków nerkowych, które nie jest spowodowane cukrzycą. Do najczęstszych przyczyn należą choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń), infekcje (wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, zakażenia paciorkowcowe), choroby nowotworowe oraz reakcje polekowe. Objawy kliniczne mogą obejmować białkomocz, krwinkomocz, nadciśnienie tętnicze oraz postępujące upośledzenie funkcji nerek.

  • nieżyt nosa

    Nieżyt nosa, zwany również zapaleniem błony śluzowej nosa lub rynitisem, to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej jamę nosową. Charakteryzuje się obrzękiem błony śluzowej, zwiększonym wydzielaniem śluzu, uczuciem zatkanego nosa i kichaniem. Nieżyt nosa może wystąpić w postaci ostrej (trwającej do 10 dni), najczęściej jako objaw przeziębienia, lub przewlekłej (utrzymującej się powyżej 12 tygodni), będącej zwykle skutkiem alergii, nietolerancji lub zaburzeń strukturalnych.

  • nowotwór złośliwy tarczycy

    Nowotwór złośliwy tarczycy to grupa nowotworów wywodzących się z komórek gruczołu tarczowego. Wyróżnia się kilka typów histologicznych: rak brodawkowaty (najczęstszy, około 80% przypadków), rak pęcherzykowy (10-15%), rak rdzeniasty (5-10%) oraz rak anaplastyczny (2-5%, rokowanie najgorsze). Nowotwory te mogą wystąpić w każdym wieku, jednak szczyt zachorowań przypada na 4-5 dekadę życia, z przewagą u kobiet.

  • napad migreny

    Napad migreny to ostry epizod bólu głowy o charakterze pulsującym, zazwyczaj jednostronnym, trwający od 4 do 72 godzin. Często towarzyszy mu nadwrażliwość na światło (fotofobia), dźwięki (fonofobia), nudności lub wymioty. U części pacjentów napady poprzedzone są aurą – przejściowymi objawami neurologicznymi, najczęściej zaburzeniami widzenia (błyski, migotanie, mroczki). Migrena dotyka około 12-15% populacji, częściej kobiet niż mężczyzn.

  • neutropenia

    Neutropenia to stan, w którym liczba neutrofili (rodzaj białych krwinek) we krwi spada poniżej normy, zazwyczaj poniżej 1500/μl. W ciężkiej neutropenii (poniżej 500/μl) znacząco wzrasta ryzyko poważnych infekcji, ponieważ neutrofile stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami. Neutropenia może być wrodzona lub nabyta, ostra lub przewlekła.

  • nerwiak zarodkowy

    Nerwiak zarodkowy (neuroblastoma) to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych wieku dziecięcego, wywodzący się z komórek grzebienia nerwowego. Najczęściej występuje u dzieci poniżej 5. roku życia, stanowiąc około 8-10% wszystkich nowotworów dziecięcych. Guz może rozwijać się w różnych lokalizacjach, jednak najczęściej dotyczy nadnerczy oraz zwojów współczulnych wzdłuż kręgosłupa.

  • niedobór witaminy B6

    Niedobór witaminy B6 (pirydoksyny) to stan, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości tego niezbędnego składnika odżywczego. Witamina B6 pełni kluczową rolę w metabolizmie białek, glukozy i lipidów, produkcji neurotransmiterów oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i immunologicznego. Najczęstsze objawy niedoboru obejmują zmiany skórne (zapalenie skóry, zajady), neurologiczne (drętwienie, mrowienie kończyn), zaburzenia nastroju, anemia mikrocytarna oraz osłabienie odporności.

  • niepowikłane zapalenie szyjki macicy

    Niepowikłane zapalenie szyjki macicy (cervicitis) to częsta dolegliwość ginekologiczna, charakteryzująca się stanem zapalnym nabłonka szyjki macicy. Najczęściej jest wywoływane przez patogeny przenoszone drogą płciową, takie jak Chlamydia trachomatis oraz Neisseria gonorrhoeae, choć czynnikami sprawczymi mogą być również inne bakterie, wirusy (w szczególności HSV) oraz grzyby. U pacjentek mogą występować objawy takie jak upławy, krwawienia międzymiesiączkowe, dyspareunia czy ból w podbrzuszu, jednak w wielu przypadkach przebieg jest bezobjawowy.

  • nokturia

    Nokturia to zaburzenie polegające na konieczności oddawania moczu w nocy, co zmusza pacjenta do wybudzania się ze snu. O nokturii mówimy, gdy pacjent musi wstawać co najmniej raz w nocy w celu mikcji. Jest to częsty problem dotykający zarówno mężczyzn, jak i kobiety, a jego częstość wzrasta z wiekiem. U osób powyżej 60. roku życia może dotyczyć nawet 50% populacji.

  • nudności i wymioty wywołane radioterapią

    Nudności i wymioty wywołane radioterapią to częste działania niepożądane występujące u pacjentów poddawanych napromienianiu, szczególnie gdy zabieg obejmuje obszar jamy brzusznej lub miednicy. Dolegliwości te są wynikiem podrażnienia ośrodka wymiotnego w pniu mózgu przez produkty rozpadu komórek oraz uwolnione mediatory zapalne. Nasilenie objawów zależy od obszaru napromieniania, dawki frakcyjnej oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

  • nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu

    Nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu to jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego. Objawy te mogą wystąpić zarówno w trakcie podawania chemioterapii, jak i kilka godzin czy dni po jej zakończeniu. Nasilenie dolegliwości zależy od rodzaju cytostatyku, jego dawki, schematu podawania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Szczególnie emetogenne są pochodne platyny (cisplatyna, karboplatyna), antracykliny (doksorubicyna) oraz cyklofosfamid w wysokich dawkach.

  • napadowe migotanie przedsionków

    Napadowe migotanie przedsionków (AF, atrial fibrillation) to rodzaj arytmii serca, w którym nieprawidłowe impulsy elektryczne powodują szybkie i nieregularne skurcze przedsionków. W przeciwieństwie do przetrwałego migotania przedsionków, forma napadowa charakteryzuje się epizodami, które ustępują samoistnie w ciągu 7 dni (najczęściej w ciągu 24-48 godzin). Napadowe migotanie przedsionków występuje częściej u osób z chorobami serca (choroba wieńcowa, wady zastawkowe, kardiomiopatie), nadciśnieniem tętniczym, ale może też pojawić się u osób bez strukturalnej choroby serca.

  • nerwoból nerwu trójdzielnego

    Nerwoból nerwu trójdzielnego (neuralgia nerwu trójdzielnego) to przewlekły zespół bólowy charakteryzujący się nagłymi, intensywnymi, przeszywającymi bólami twarzy w obszarze unerwienia nerwu trójdzielnego. Ból często opisywany jest jako porażenie prądem elektrycznym, trwa od kilku sekund do kilku minut i może być wywołany przez codzienne czynności, takie jak mycie twarzy, szczotkowanie zębów czy nawet podmuch wiatru.

  • niedobór żelaza

    Niedobór żelaza to stan, w którym organizm ma niewystarczającą ilość żelaza do produkcji hemoglobiny, białka w czerwonych krwinkach, które transportuje tlen do tkanek. Jest to najczęstsza przyczyna niedokrwistości na świecie, dotykająca szczególnie kobiety w wieku rozrodczym, dzieci, nastolatki oraz osoby starsze. Niedobór żelaza może występować z powodu niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonej utraty krwi (np. obfite miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego).

  • neurodermit

    Neurodermit, znany również jako atopowe zapalenie skóry (AZS) lub wyprysk atopowy, to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry o podłożu immunologicznym. Charakteryzuje się świądem, suchością skóry, rumieniem i wysypką, najczęściej zlokalizowaną w zgięciach łokciowych, kolanowych, na twarzy, szyi i rękach. Schorzenie ma charakter przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji.

  • niedobór witaminy C

    Niedobór witaminy C (hipowitaminoza C) to stan kliniczny wynikający z niedostatecznej podaży kwasu askorbinowego w diecie. W postaci zaawansowanej prowadzi do rozwoju szkorbutu, który charakteryzuje się osłabieniem, krwawieniem dziąseł, wypadaniem zębów, opóźnionym gojeniem ran oraz tworzeniem się wybroczyn i podskórnych krwawień. Witamina C jest niezbędna do syntezy kolagenu, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz pełni funkcję przeciwutleniacza.

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl