Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 15 z 15

• niewyrównana niewydolność serca po zabiegach kardiochirurgicznych

  Niewyrównana niewydolność serca po zabiegach kardiochirurgicznych to stan, w którym serce pacjenta nie jest w stanie prawidłowo pompować krwi, aby zaspokoić metaboliczne potrzeby organizmu, występujący w okresie pooperacyjnym. Stan ten może rozwinąć się bezpośrednio po operacji lub w ciągu kilku dni od zabiegu kardiochirurgicznego, takiego jak pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG), wymiana lub naprawa zastawki, transplantacja serca czy korekcja wrodzonych wad serca.

• niewyrównana niewydolność serca

  Niewyrównana niewydolność serca to stan kliniczny, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić metaboliczne potrzeby organizmu. W fazie niewyrównanej (zdekompensowanej) dochodzi do nasilenia objawów, takich jak duszność spoczynkowa, duszność nocna, obrzęki obwodowe, przepełnienie żył szyjnych oraz znaczne ograniczenie tolerancji wysiłku. Stan ten często wymaga hospitalizacji i intensywnego leczenia.

• nieprawidłowy skład krwi dający się leczyć kortykosteroidami

  Nieprawidłowy skład krwi dający się leczyć kortykosteroidami to stan, w którym dochodzi do zaburzeń hematologicznych, głównie związanych z nieprawidłową funkcją lub liczbą komórek krwi. Najczęściej obejmuje to takie schorzenia jak: niedokrwistość autoimmunologiczna (AIHA), małopłytkowość immunologiczna (ITP), neutropenia autoimmunologiczna czy zespoły limfoproliferacyjne.

• neurodermatoza

  Neurodermatoza, znana również jako atopowe zapalenie skóry (AZS), to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry charakteryzująca się silnym świądem, suchością skóry oraz występowaniem zmian wypryskowych. Schorzenie to ma podłoże genetyczne i jest związane z zaburzeniami bariery naskórkowej oraz nieprawidłową odpowiedzią układu immunologicznego. Objawy neurodermatozy mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta – u niemowląt zmiany często lokalizują się na twarzy i wyprostnych częściach kończyn, u dzieci starszych i dorosłych dominują zmiany w zgięciach stawowych, na szyi i karku.

• nudności i wymioty indukowane chemio- lub radioterapią

  Nudności i wymioty indukowane chemio- lub radioterapią (CINV – chemotherapy-induced nausea and vomiting oraz RINV – radiotherapy-induced nausea and vomiting) to jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych objawów niepożądanych występujących u pacjentów onkologicznych. Pojawiają się u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii oraz u około 40-80% pacjentów poddawanych radioterapii, szczególnie napromienianiu całego ciała lub górnej części jamy brzusznej.

• nieswoiste powierzchowne zapalenie rogówki

  Nieswoiste powierzchowne zapalenie rogówki to schorzenie okulistyczne charakteryzujące się stanem zapalnym obejmującym powierzchowną warstwę rogówki, bez wyraźnie określonej przyczyny. Może występować jako następstwo infekcji wirusowych, bakteryjnych, alergii, urazu, ekspozycji na promieniowanie UV, lub w wyniku zaburzeń filmu łzowego. Pacjenci najczęściej zgłaszają objawy takie jak zaczerwienienie oka, uczucie ciała obcego, łzawienie, światłowstręt oraz nieostre widzenie.

• napad toniczny

  Napad toniczny to rodzaj napadu padaczkowego, charakteryzujący się nagłym zwiększeniem napięcia mięśniowego, prowadzącym do sztywności mięśni oraz nienaturalnej postawy ciała. Podczas napadu tonicznego pacjent zwykle doświadcza silnego skurczu mięśni, który może dotyczyć całego ciała lub być ograniczony do konkretnych grup mięśniowych. Napady te mogą trwać od kilku sekund do kilku minut, a pacjent często traci przytomność.

• napad kloniczny

  Napad kloniczny to rodzaj napadu padaczkowego charakteryzujący się naprzemiennymi skurczami i rozkurczami mięśni, prowadzącymi do rytmicznych, gwałtownych ruchów kończyn lub całego ciała. Napady te mogą występować samodzielnie lub jako część uogólnionego napadu toniczno-klonicznego (dawniej zwanego grand mal). Napady kloniczne są wynikiem nieprawidłowej, nadmiernej aktywności elektrycznej w mózgu.

• napad padaczkowy uogólniony

  Napad padaczkowy uogólniony to rodzaj napadu, w którym nieprawidłowa aktywność elektryczna obejmuje obie półkule mózgowe jednocześnie. Charakteryzuje się nagłą utratą przytomności, często z towarzyszącymi drgawkami toniczno-klonicznymi (dawniej zwanymi grand mal), oraz ponapadowym splątaniem. Inne typy napadów uogólnionych to napady nieświadomości (absence), miokloniczne, atoniczne czy toniczne.

• nadmierne zagęszczenie krwi

  Nadmierne zagęszczenie krwi, czyli hiperwiskoza, to stan, w którym krew staje się zbyt gęsta, co utrudnia jej swobodny przepływ przez naczynia krwionośne. Ten stan może być spowodowany różnymi czynnikami, w tym wzrostem liczby elementów morfotycznych krwi (głównie czerwonych krwinek – erytrocytoza), nadmiernym stężeniem białek osocza (np. w gammapatiach monoklonalnych) lub odwodnieniem organizmu.

• nadmierne krwawienie menstruacyjne

  Nadmierne krwawienie menstruacyjne (menorrhagia) to schorzenie, które charakteryzuje się obfitymi lub przedłużającymi się krwawieniami miesiączkowymi. Występuje ono, gdy utrata krwi podczas miesiączki jest na tyle duża, że znacząco wpływa na jakość życia pacjentki, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie. Najczęściej za kryterium diagnostyczne przyjmuje się utratę ponad 80 ml krwi podczas jednej miesiączki lub krwawienie trwające dłużej niż 7 dni.

• nieregularny cykl miesiączkowy

  Nieregularny cykl miesiączkowy to zaburzenie, w którym odstępy między krwawieniami menstruacyjnymi są nieregularne, różniące się od standardowego cyklu trwającego około 28 dni (z wahaniami 21-35 dni). Nieregularności mogą objawiać się jako cykle krótsze niż 21 dni, dłuższe niż 35 dni lub znacznie różniące się długością od cyklu do cyklu. Występują one powszechnie w okresie dojrzewania oraz w okresie premenopauzalnym, ale mogą też być objawem różnych stanów chorobowych.

• narażenie na działanie substancji toksycznych wydalanych z żółcią

  Narażenie na działanie substancji toksycznych wydalanych z żółcią to stan, w którym organizm jest eksponowany na szkodliwe związki, które normalnie są usuwane z organizmu poprzez wydzielanie żółci do przewodu pokarmowego. Do substancji toksycznych wydalanych z żółcią należą m.in. bilirubina, niektóre leki, metale ciężkie oraz metabolity toksyn. Problem ten występuje najczęściej w przypadku zaburzeń funkcji wątroby, cholestazy (zastoju żółci) lub niedrożności dróg żółciowych.

• nawracająca erozja

  Nawracająca erozja rogówki to przewlekła choroba oka charakteryzująca się epizodami samoistnego oddzielania się nabłonka rogówki od warstwy podstawnej. Występuje zazwyczaj jako powikłanie po wcześniejszym urazie lub infekcji rogówki. Pacjenci doświadczają nagłych i bolesnych epizodów erozji, często w nocy lub zaraz po przebudzeniu, kiedy powieki odrywają nieprawidłowo przylegający nabłonek rogówki.

• niezapalna keratopatia

  Niezapalna keratopatia to grupa chorób rogówki charakteryzujących się zmianami strukturalnymi bez pierwotnego komponentu zapalnego. Najczęstsze jej postacie to keratopatia pęcherzowa, keratopatia wstęgowata oraz dystrofie rogówki. Schorzenia te mogą powodować zaburzenia widzenia, światłowstręt, uczucie ciała obcego i przewlekły dyskomfort oka.

• niedrożność środkowej żyły siatkówki

  Niedrożność środkowej żyły siatkówki (CRVO – Central Retinal Vein Occlusion) to poważne schorzenie okulistyczne, charakteryzujące się zablokowaniem głównego odpływu krwi z siatkówki oka. Pojawia się najczęściej u osób po 50. roku życia, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, miażdżycą, jaskrą czy zaburzeniami krzepnięcia. Typowe objawy to nagłe, bezbolesne pogorszenie ostrości widzenia w jednym oku, które może być łagodne lub bardzo nasilone, zależnie od stopnia niedrożności.

• niedrożność środkowej tętnicy siatkówki

  Niedrożność środkowej tętnicy siatkówki (CRAO – Central Retinal Artery Occlusion) jest stanem nagłym w okulistyce, charakteryzującym się nagłą, bezbolesną utratą widzenia w jednym oku. Powstaje na skutek zamknięcia głównego naczynia doprowadzającego krew do siatkówki, co prowadzi do niedokrwienia i potencjalnie nieodwracalnego uszkodzenia tkanki nerwowej oka. Najczęstszymi przyczynami CRAO są zatory tętnicze pochodzące z blaszek miażdżycowych w tętnicach szyjnych, zatory pochodzenia sercowego lub miejscowe zmiany zakrzepowe.

• następstwo niedoboru wapnia i witaminy C

  Następstwo niedoboru wapnia i witaminy C to stan, w którym organizm doświadcza konsekwencji zdrowotnych związanych z niedostateczną podażą tych dwóch kluczowych składników odżywczych. Niedobór wapnia może prowadzić do osteopenii, osteoporozy, tężyczki, zaburzeń krzepnięcia krwi oraz nieprawidłowej funkcji mięśni i nerwów. Z kolei niedobór witaminy C (kwasu askorbinowego) skutkuje upośledzeniem syntezy kolagenu, co objawia się krwawieniami dziąseł, trudnościami w gojeniu ran, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do szkorbutu.

• niedobór kwasu pantotenowego

  Niedobór kwasu pantotenowego (witaminy B5) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się szeregiem objawów wynikających z niedostatecznej ilości tej witaminy w organizmie. Witamina B5 jest kluczowym składnikiem koenzymu A, niezbędnego w wielu procesach metabolicznych, w tym w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek. Niedobór może wystąpić w wyniku niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonego zapotrzebowania, np. podczas ciąży, karmienia piersią czy intensywnego wysiłku fizycznego.

• nadruchliwa dyskineza żółciowa

  Nadruchliwa dyskineza żółciowa, zwana również dysfunkcją zwieracza Oddiego, to zaburzenie czynnościowe dróg żółciowych, które objawia się nieprawidłowym napięciem mięśni zwieracza Oddiego, prowadzącym do utrudnionego odpływu żółci z przewodów żółciowych do dwunastnicy. Schorzenie to charakteryzuje się nawracającymi bólami w prawym podżebrzu, przypominającymi dolegliwości kamicy żółciowej, mimo braku złogów w badaniach obrazowych.

• nadwrażliwość na działanie promieni słonecznych

  Nadwrażliwość na działanie promieni słonecznych, znana również jako fotodermatoza, to stan, w którym skóra reaguje nieprawidłowo na ekspozycję na promieniowanie UV. Objawia się zazwyczaj wysypką, świądem, zaczerwienieniem, pęcherzami lub obrzękiem po krótkotrwałej ekspozycji na słońce. Nadwrażliwość może być wrodzona (jak w przypadku porfiriii), wynikać z chorób autoimmunologicznych (toczeń rumieniowaty układowy), reakcji fototoksycznych lub fotoalergicznych wywołanych przez leki lub substancje chemiczne.

• nadmierna potliwość stóp

  Nadmierna potliwość stóp (hyperhidrosis plantaris) to schorzenie charakteryzujące się wzmożoną produkcją potu przez gruczoły potowe zlokalizowane w obrębie stóp. Występuje często niezależnie od temperatury otoczenia czy aktywności fizycznej, powodując dyskomfort, nieprzyjemny zapach oraz zwiększając ryzyko infekcji grzybiczych i bakteryjnych. Choroba ta może mieć podłoże pierwotne (idiopatyczne) lub wtórne, będąc objawem innych schorzeń, takich jak nadczynność tarczycy, cukrzyca czy zaburzenia hormonalne.

• niedobór antytrombiny

  Niedobór antytrombiny (AT) to rzadkie zaburzenie krzepnięcia krwi, które charakteryzuje się zmniejszonym stężeniem lub aktywnością antytrombiny w osoczu. Antytrombina jest naturalnym inhibitorem krzepnięcia, hamującym aktywność trombiny i innych czynników krzepnięcia, co zapobiega nadmiernej koagulacji. Niedobór AT może być wrodzony (typ I – zmniejszone stężenie, typ II – zmniejszona aktywność) lub nabyty w przebiegu różnych chorób, takich jak marskość wątroby, zespół nerczycowy, DIC czy po intensywnej terapii heparyną.

• nieoperacyjny rak gruczołu krokowego

  Nieoperacyjny rak gruczołu krokowego odnosi się do zaawansowanego stadium nowotworu prostaty, w którym leczenie chirurgiczne nie jest możliwe lub nie przyniesie pożądanych efektów terapeutycznych. Może to wynikać z miejscowego zaawansowania guza, obecności przerzutów odległych, ogólnego stanu zdrowia pacjenta lub jego preferencji dotyczących leczenia.