nadwrażliwość na działanie promieni słonecznych
Wskazanie
Nadwrażliwość na działanie promieni słonecznych, znana również jako fotodermatoza, to stan, w którym skóra reaguje nieprawidłowo na ekspozycję na promieniowanie UV. Objawia się zazwyczaj wysypką, świądem, zaczerwienieniem, pęcherzami lub obrzękiem po krótkotrwałej ekspozycji na słońce. Nadwrażliwość może być wrodzona (jak w przypadku porfiriii), wynikać z chorób autoimmunologicznych (toczeń rumieniowaty układowy), reakcji fototoksycznych lub fotoalergicznych wywołanych przez leki lub substancje chemiczne.
W leczeniu nadwrażliwości na promieniowanie słoneczne stosuje się przede wszystkim preparaty fotoprotekcyjne o wysokim współczynniku SPF, zawierające filtry UVA i UVB. Na polskim rynku dostępne są m.in.: Cetaphil Pro Sun SPF 50+, La Roche-Posay Anthelios, Avène Sun Protection, Bioderma Photoderm czy Vichy Capital Soleil. W przypadkach nasilonych objawów stosuje się miejscowe kortykosteroidy (Elocom, Cutivate, Dermovate), doustne leki przeciwhistaminowe (Claritine, Zyrtec, Hitaxa) oraz w ciężkich przypadkach immunosupresanty (Imuran, CellCept).
W przypadku fotodermatoz polekowych konieczne jest odstawienie leku wywołującego reakcję. Wśród najczęściej stosowanych leków w Polsce, które mogą powodować nadwrażliwość na światło, znajdują się niektóre antybiotyki (Doxycyclinum, Ciprofloxacin), leki przeciwpsychotyczne (Chlorpromazinum), tiazydowe leki moczopędne (Indapamid), niesteroidowe leki przeciwzapalne (Ketonal, Ibuprofen) oraz niektóre leki przeciwcukrzycowe (Amaryl).
Największą trudnością w leczeniu pacjentów z nadwrażliwością na promieniowanie słoneczne jest konieczność całkowitego unikania ekspozycji na słońce, co znacząco wpływa na jakość życia chorych. Problematyczne jest również ustalenie czynnika wywołującego w przypadku reakcji fotoalergicznych, gdyż wymaga to czasochłonnych testów fotopatch. Ponadto, długotrwałe stosowanie miejscowych kortykosteroidów wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym ścieńczenia skóry. Wyzwaniem pozostaje również leczenie przewlekłych postaci fotodermatoz, wymagających często terapii systemowej immunosupresyjnej, która obarczona jest ryzykiem poważnych powikłań.