leukoplakia
Wskazanie

Leukoplakia jest to zmiana błony śluzowej jamy ustnej charakteryzująca się występowaniem białawych, nieregularnych plam, które nie można usunąć przez mechaniczne ścieranie. Jest to zmiana przedrakowa, która w około 5-25% przypadków może przekształcić się w raka płaskonabłonkowego jamy ustnej. Najczęstszymi czynnikami ryzyka rozwoju leukoplakii są: palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, przewlekłe drażnienie błony śluzowej jamy ustnej (np. przez ostre krawędzie zębów lub źle dopasowane protezy) oraz infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Diagnostyka leukoplakii opiera się na badaniu klinicznym, a rozpoznanie ostateczne powinno być potwierdzone badaniem histopatologicznym. W leczeniu leukoplakii stosuje się przede wszystkim eliminację czynników drażniących oraz leczenie chirurgiczne (wycięcie zmiany). W przypadkach o mniejszym ryzyku transformacji nowotworowej można zastosować leczenie miejscowe preparatami przeciwzapalnymi i regenerującymi błonę śluzową, takimi jak Solcoseryl, Aphtin czy Tantum Verde.

W farmakoterapii leukoplakii stosuje się również retinoidy (pochodne witaminy A), które hamują proliferację komórek i różnicowanie nabłonka. W Polsce dostępne są preparaty takie jak Isotrexin, Differin czy Tretinoin. W niektórych przypadkach stosuje się także leki przeciwgrzybicze (np. Fluconazol, Nystatin), jeśli leukoplakia ma podłoże grzybicze.

Największą trudnością w leczeniu leukoplakii jest wysoki wskaźnik nawrotów po leczeniu, sięgający nawet 30-40%. Problemem jest również monitoring pacjentów pod kątem transformacji nowotworowej, który wymaga regularnych kontroli i biopsji w przypadku podejrzanych zmian. Wyzwaniem terapeutycznym jest także zmiana nawyków pacjentów, szczególnie zaprzestanie palenia tytoniu i spożywania alkoholu, które są kluczowe dla powodzenia leczenia i zapobiegania nawrotom.