Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 14 z 15

• nadmierna utrata płynów i elektrolitów

  Nadmierna utrata płynów i elektrolitów to stan, w którym organizm traci więcej wody i elektrolitów (sodu, potasu, chloru, magnezu) niż jest w stanie przyjąć. Występuje w wielu sytuacjach klinicznych, takich jak: ostra biegunka, przedłużające się wymioty, obfite pocenie się, gorączka, oparzenia, krwotoki, a także jako skutek działania niektórych leków (np. diuretyków). Szczególnie niebezpieczna jest u niemowląt, dzieci i osób starszych, które są bardziej narażone na szybkie odwodnienie.

• niewydolność fazy lutealnej okresu przedmenopauzalnego

  Niewydolność fazy lutealnej okresu przedmenopauzalnego to zaburzenie polegające na niewystarczającej produkcji progesteronu przez ciało żółte po owulacji. Stan ten najczęściej występuje u kobiet w okresie przedmenopauzalnym (około 40-50 roku życia), gdy funkcja jajników zaczyna się zmniejszać, ale cykle miesiączkowe nadal występują. Objawami mogą być krótka faza lutealna (poniżej 10 dni), nieregularne miesiączki, plamienia międzymiesiączkowe, a także problemy z zajściem w ciążę lub nawracające poronienia.

• niedobór endogennego progesteronu

  Niedobór endogennego progesteronu to stan, w którym organizm kobiety nie produkuje wystarczającej ilości progesteronu – hormonu steroidowego odgrywającego kluczową rolę w cyklu menstruacyjnym i utrzymaniu ciąży. Niedobór ten może występować z różnych przyczyn, m.in. z powodu niewydolności ciałka żółtego, zaburzeń owulacji, zespołu policystycznych jajników (PCOS), przedwczesnej niewydolności jajników, stresu czy zaburzeń odżywiania.

• niedobór żelaza u pacjenta z przewlekłą chorobą nerek

  Niedobór żelaza u pacjenta z przewlekłą chorobą nerek (PChN) jest częstym problemem klinicznym, który ma istotny wpływ na rozwój niedokrwistości. W tej grupie pacjentów niedobór żelaza może wynikać z wielu przyczyn, w tym zmniejszonego wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego, zwiększonej utraty krwi podczas procedur dializacyjnych, a także zaburzeń w metabolizmie żelaza spowodowanych przewlekłym stanem zapalnym.

• nieżyt błony śluzowej zatok

  Nieżyt błony śluzowej zatok, znany także jako zapalenie zatok przynosowych, to schorzenie charakteryzujące się stanem zapalnym błony śluzowej wyścielającej zatoki przynosowe. Może wystąpić jako ostre zapalenie (trwające do 4 tygodni), podostre (4-12 tygodni) lub przewlekłe (powyżej 12 tygodni). Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia są infekcje wirusowe, rzadziej bakteryjne, natomiast w przypadku przewlekłego zapalenia istotną rolę odgrywają także alergie, zaburzenia anatomiczne czy dysfunkcja rzęsek.

• nadkwaśność treści żołądka

  Nadkwaśność treści żołądka (hipersekrecja kwasu żołądkowego) to stan, w którym dochodzi do zwiększonego wytwarzania kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Objawia się najczęściej zgagą, pieczeniem w nadbrzuszu i za mostkiem, kwaśnym odbijaniem, bólem w nadbrzuszu i nudnościami. Nadkwaśność może prowadzić do rozwoju choroby refluksowej przełyku, wrzodów żołądka lub dwunastnicy.

• nadżerka jamy ustnej

  Nadżerka jamy ustnej (łac. erosio mucosae oris) to powierzchowne uszkodzenie nabłonka błony śluzowej jamy ustnej, które nie przekracza błony podstawnej. Nadżerki charakteryzują się odsłonięciem tkanki łącznej i towarzyszącym bólem. Najczęściej powstają w wyniku urazu mechanicznego (np. ugryzienia, otarcia protezą), zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych), chorób autoimmunologicznych (m.in. pemfigoid, pemfigus), reakcji alergicznych lub niedoborów witaminowych.

• nadmierna przepuszczalność naczyń

  Nadmierna przepuszczalność naczyń to stan patologiczny, w którym dochodzi do zwiększonego przenikania płynu i białek z naczyń krwionośnych do przestrzeni pozanaczyniowej. Występuje najczęściej w przebiegu procesów zapalnych, reakcji alergicznych, urazów, oparzeń, sepsy lub zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS). Zjawisko to jest efektem zaburzenia funkcji śródbłonka naczyniowego, który w warunkach fizjologicznych stanowi barierę regulującą przepływ substancji.

• nierzeżączkowe zakażenie narządów płciowych

  Nierzeżączkowe zakażenia narządów płciowych (NGU – Non-Gonococcal Urethritis) to infekcje przenoszone drogą płciową, które nie są spowodowane przez bakterię Neisseria gonorrhoeae. Najczęstszymi patogenami wywołującymi NGU są Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum oraz Trichomonas vaginalis. U mężczyzn objawy obejmują wyciek z cewki moczowej, dyskomfort podczas oddawania moczu i świąd, natomiast u kobiet infekcja może przebiegać bezobjawowo lub objawiać się upławami, bólem w podbrzuszu i dyskomfortem podczas stosunku.

• nawracające dolegliwości dyspeptyczne

  Nawracające dolegliwości dyspeptyczne (dyspepsja) to przewlekłe lub nawracające objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, które obejmują ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, nudności, odbijanie czy zgagę. Dolegliwości te mogą występować zarówno w przebiegu organicznych chorób przewodu pokarmowego (dyspepsja wtórna), jak i bez uchwytnej przyczyny organicznej (dyspepsja czynnościowa).

• nawracające dolegliwości dyspeptyczne niezwiązane z chorobą organiczną przewodu pokarmowego

  Nawracające dolegliwości dyspeptyczne niezwiązane z chorobą organiczną przewodu pokarmowego to zespół objawów dotyczących górnego odcinka przewodu pokarmowego, które występują bez stwierdzenia zmian strukturalnych podczas badań diagnostycznych. Określa się je również jako dyspepsję czynnościową lub niestrawność czynnościową. Objawy obejmują uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, ból i pieczenie w nadbrzuszu, wzdęcia, nudności oraz odbijanie.

• nawracająca dyspepsja

  Nawracająca dyspepsja (inaczej przewlekła niestrawność) to zespół objawów zlokalizowanych w nadbrzuszu, które obejmują ból lub dyskomfort w górnej części brzucha, uczucie pełności po posiłkach, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, nudności i zgagę. Jest to częste schorzenie dotykające około 20-40% populacji. Dolegliwości mogą występować okresowo przez wiele miesięcy lub lat, znacznie obniżając jakość życia pacjentów.

• naświetlanie radiologiczne

  Naświetlanie radiologiczne, znane również jako radioterapia, to metoda leczenia wykorzystująca promieniowanie jonizujące do niszczenia komórek nowotworowych lub hamowania ich rozrostu. Wskazaniami do stosowania radioterapii są przede wszystkim nowotwory złośliwe, zarówno jako leczenie samodzielne, jak i w skojarzeniu z chirurgią czy chemioterapią. Radioterapia może być również stosowana w leczeniu niektórych chorób nienowotworowych, takich jak niektóre choroby skóry, schorzenia zapalne czy łagodne guzy mózgu.

• napięcie nerwowe

  Napięcie nerwowe (stres) to naturalna reakcja organizmu na wymagające lub potencjalnie niebezpieczne sytuacje. W kontekście medycznym napięcie nerwowe może być zarówno objawem towarzyszącym różnym schorzeniom, jak i czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych i somatycznych. Przewlekłe napięcie nerwowe może prowadzić do zaburzeń lękowych, bezsenności, nadciśnienia tętniczego oraz obniżenia odporności organizmu.

• niewydolność ciałka żółtego

  Niewydolność ciałka żółtego to stan endokrynologiczny, w którym po owulacji ciałko żółte nie produkuje wystarczającej ilości progesteronu – hormonu niezbędnego do prawidłowego przygotowania błony śluzowej macicy do implantacji zarodka i utrzymania wczesnej ciąży. Najczęściej objawia się skróconym czasem trwania fazy lutealnej cyklu miesiączkowego (poniżej 10 dni), nieprawidłowymi krwawieniami lub plamienia przed miesiączką oraz trudnościami z zajściem w ciążę.

• niereumatyczne zapalenie mięśnia sercowego

  Niereumatyczne zapalenie mięśnia sercowego to stan zapalny miokardium, który nie jest związany z gorączką reumatyczną. Najczęściej występuje w wyniku infekcji wirusowej (szczególnie przez enterowirusy, adenowirusy, parwowirus B19, wirus grypy), ale może być również spowodowane przez bakterie, grzyby, pasożyty, substancje toksyczne, leki lub reakcje autoimmunologiczne. Charakteryzuje się obrzękiem, uszkodzeniem i dysfunkcją komórek mięśnia sercowego.

• nieswoiste ostre zapalenie pochewki ścięgna

  Nieswoiste ostre zapalenie pochewki ścięgna, znane również jako tenosynovitis, to schorzenie charakteryzujące się stanem zapalnym w obrębie pochewki otaczającej ścięgno. Występuje najczęściej w okolicach nadgarstka, dłoni, stóp lub stawów skokowych. Główne objawy to ból, obrzęk, zaczerwienienie, ograniczenie ruchomości oraz wyczuwalny trzask lub tarcie podczas ruchu. Choroba ta może być wywołana przez przeciążenie, uraz mechaniczny, infekcję lub choroby układowe (np. reumatoidalne zapalenie stawów).

• niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego

  Niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego to stan spowodowany ograniczeniem dopływu krwi do mózgu lub rdzenia kręgowego, skutkujący niedoborem tlenu i glukozy niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania tkanki nerwowej. Najczęstszą przyczyną są zatory tętnic mózgowych, zakrzepy, miażdżyca naczyń, hipotensja, czy zatrzymanie krążenia. Stan ten może prowadzić do udaru niedokrwiennego mózgu, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

• nadmierna potliwość skóry dłoni

  Nadmierna potliwość skóry dłoni (hiperhidroza dłoni) to zaburzenie polegające na wydzielaniu przez gruczoły potowe ilości potu znacznie przewyższającej fizjologiczne potrzeby organizmu. Schorzenie to ma często podłoże idiopatyczne, może być jednak również związane z zaburzeniami endokrynologicznymi, neurologicznymi, infekcjami czy przyjmowanymi lekami. U pacjentów z hiperhidrozą dłoni występuje stałe lub okresowe, niekontrolowane pocenie się skóry dłoni, często nasilające się w sytuacjach stresowych.

• nadmierna potliwość skóry stóp

  Nadmierna potliwość skóry stóp (hyperhidroza stóp) to schorzenie dermatologiczne, które charakteryzuje się wzmożoną produkcją potu przez gruczoły potowe zlokalizowane w skórze stóp. Potliwość ta znacznie przekracza fizjologiczne potrzeby termoregulacyjne organizmu. Może występować jako problem izolowany lub jako część uogólnionej hyperhidrozy. Często towarzyszy jej nieprzyjemny zapach (bromhidroza) spowodowany rozkładem potu przez bakterie saprofityczne skóry.

• niedokonane poronienie

  Niedokonane poronienie (abortus imminens) to stan, w którym pomimo wystąpienia objawów zagrażającego poronienia, takich jak krwawienie z dróg rodnych i/lub ból podbrzusza, ciąża nadal trwa. W przypadku niedokonanego poronienia ujście szyjki macicy pozostaje zamknięte, a w badaniu USG stwierdza się obecność żywego zarodka lub płodu. Jest to stan, który dotyczy około 15-20% wszystkich ciąż, przy czym połowa z nich kończy się poronieniem.

• niepłodność w przebiegu wrogości śluzu szyjkowego

  Niepłodność w przebiegu wrogości śluzu szyjkowego (cervical hostility) to zaburzenie, w którym śluz szyjkowy produkowany przez komórki szyjki macicy wykazuje właściwości utrudniające lub uniemożliwiające prawidłową penetrację i przeżywalność plemników. W normalnych warunkach, podczas okresu okołoowulacyjnego, śluz szyjkowy staje się rzadki, przejrzysty i elastyczny, co ułatwia transport plemników do jamy macicy. Jednak w przypadku wrogości śluzu, jego konsystencja, pH lub skład biochemiczny są nieprawidłowe, co tworzy barierę dla plemników.

• nawrót gorączki reumatycznej

  Nawrót gorączki reumatycznej to ponowne wystąpienie objawów tej choroby zapalnej, która rozwija się jako powikłanie po zakażeniu paciorkowcami grupy A (Streptococcus pyogenes). Dotyczy zazwyczaj pacjentów, którzy przebyli już wcześniej epizod gorączki reumatycznej i nie byli poddani odpowiedniej profilaktyce lub jej zaniechali. Nawrót może wystąpić nawet po wielu latach od pierwszego epizodu.

• nowotwór błony śluzowej trzonu macicy

  Nowotwór błony śluzowej trzonu macicy (rak endometrium) jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych narządu rodnego u kobiet. Występuje głównie u kobiet po menopauzie, najczęściej między 50. a 70. rokiem życia. Czynniki ryzyka obejmują otyłość, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, bezdzietność, wczesne rozpoczęcie miesiączkowania, późną menopauzę oraz stosowanie tamoksyfenu w leczeniu raka piersi.

• napadowa tachyarytmia nadkomorowa

  Napadowa tachyarytmia nadkomorowa (PSVT – Paroxysmal Supraventricular Tachycardia) to grupa zaburzeń rytmu serca charakteryzujących się nagłym początkiem szybkiej akcji serca, zwykle powyżej 150 uderzeń na minutę. Zaburzenia te powstają w obrębie przedsionków lub węzła przedsionkowo-komorowego. Najczęstszymi typami PSVT są nawrotny częstoskurcz węzłowy (AVNRT) oraz nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVRT), często związany z zespołem WPW (Wolfa-Parkinsona-White’a).

• nocny skurcz mięśni

  Nocne skurcze mięśni to bolesne, mimowolne skurcze mięśni szkieletowych, najczęściej dotyczące łydki, stóp lub ud, występujące podczas snu. Dotykają one około 60% dorosłych, a częstość ich występowania wzrasta z wiekiem. Skurcze mogą trwać od kilku sekund do kilku minut i często wybudzają pacjenta ze snu, znacząco wpływając na jakość życia.

• nadciśnienie naczyniowo-nerkowe

  Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe (renovaskularne) to wtórna postać nadciśnienia tętniczego, wywołana zwężeniem tętnicy nerkowej, co prowadzi do niedokrwienia nerki i aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron. Najczęstszymi przyczynami tego schorzenia są miażdżyca tętnic nerkowych (zazwyczaj u pacjentów powyżej 50. roku życia) oraz dysplazja włóknisto-mięśniowa (częściej u młodszych kobiet).

• nawracające wole

  Nawracające wole (łac. struma recidivans) to ponowny przerost tarczycy po wcześniejszym leczeniu chirurgicznym. Jest to stosunkowo częsty problem w endokrynologii, występujący u około 5-20% pacjentów po tyreoidektomii częściowej. Do czynników ryzyka nawrotu zalicza się nieradykalną operację pierwotną, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto), chorobę Gravesa-Basedowa, a także niedobór jodu w diecie.

• napad częściowy złożony

  Napad częściowy złożony, obecnie klasyfikowany według najnowszej terminologii ILAE jako napad ogniskowy z zaburzeniami świadomości, charakteryzuje się ograniczonym obszarem pobudzenia w mózgu z towarzyszącym zaburzeniem świadomości. Pacjent podczas napadu może wykonywać automatyczne, bezcelowe ruchy (automatyzmy), takie jak mlaskanie, żucie, manipulowanie przedmiotami, a po napadzie często występuje splątanie i niepamięć wsteczna dotycząca epizodu.

• napad nocny miokloniczny

  Napad nocny miokloniczny (mioklonie nocne) to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się nagłymi, krótkotrwałymi, mimowolnymi skurczami mięśni występującymi podczas snu. Najczęściej dotyczą one kończyn, choć mogą obejmować również tułów czy twarz. Napady te występują zwykle w fazie snu NREM (non-rapid eye movement), szczególnie podczas zasypiania lub przejścia między poszczególnymi fazami snu.

• napad padaczkowy uogólniony toniczno-kloniczny

  Napad padaczkowy uogólniony toniczno-kloniczny (dawniej określany jako grand mal) to najpoważniejsza forma napadu padaczkowego, charakteryzująca się nagłą utratą przytomności, sztywnością ciała (faza toniczna), a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna). Napady te obejmują aktywność elektryczną całego mózgu i stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, szczególnie gdy trwają dłużej niż 5 minut, co może prowadzić do stanu padaczkowego.

• nadmierne napięcie nerwowe

  Nadmierne napięcie nerwowe to stan psychofizyczny charakteryzujący się wzmożoną aktywacją układu nerwowego, skutkujący uczuciem niepokoju, drażliwości oraz fizycznymi objawami takimi jak napięcie mięśniowe, problemy ze snem czy dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Może występować jako reakcja na stres, przemęczenie, trudne sytuacje życiowe lub stanowić objaw zaburzeń lękowych czy depresyjnych.

• napięcie emocjonalne

  Napięcie emocjonalne to stan psychiczny charakteryzujący się podwyższonym poziomem stresu, niepokoju i dyskomfortu psychicznego. Jest to naturalna reakcja organizmu na sytuacje trudne, wymagające lub zagrażające, jednak przedłużający się stan napięcia może prowadzić do zaburzeń lękowych, depresji czy somatyzacji. Napięcie emocjonalne często objawia się fizycznie poprzez napięcie mięśniowe, bóle głowy, problemy z koncentracją, zaburzenia snu czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

• niewydolność serca z towarzyszącymi komorowymi zaburzeniami rytmu

  Niewydolność serca z towarzyszącymi komorowymi zaburzeniami rytmu to złożony stan kliniczny, charakteryzujący się upośledzeniem funkcji serca jako pompy, przy jednoczesnym występowaniu zaburzeń rytmu pochodzących z komór serca. Niewydolność serca sama w sobie jest zespołem objawów klinicznych wynikających z nieprawidłowej struktury lub funkcji serca, co prowadzi do zmniejszonego rzutu serca i/lub podwyższonego ciśnienia wewnątrzsercowego. Komorowe zaburzenia rytmu, takie jak przedwczesne pobudzenia komorowe, częstoskurcz komorowy czy migotanie komór, stanowią dodatkowe obciążenie dla już niewydolnego mięśnia sercowego.

• nawracające zaburzenie depresyjne

  Nawracające zaburzenie depresyjne to chroniczna postać zaburzeń depresyjnych, charakteryzująca się występowaniem kolejnych epizodów depresji z okresami remisji pomiędzy nimi. Według klasyfikacji ICD-10, aby postawić diagnozę, pacjent musi doświadczyć co najmniej dwóch epizodów depresyjnych, między którymi występuje przynajmniej dwumiesięczny okres bez objawów. Choroba objawia się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań i przyjemności, zmniejszeniem energii, zaburzeniami snu, apetytu oraz koncentracji.

• nadmierne pocenie się dłoni

  Nadmierne pocenie się dłoni, znane medycznie jako hiperhidroza dłoniowa, to stan charakteryzujący się zwiększoną aktywnością gruczołów potowych, prowadzącą do obfitego wydzielania potu, nieproporcjonalnego do potrzeb termoregulacji organizmu. Schorzenie to może występować jako izolowany problem lub jako część uogólnionej hiperhidrozy, obejmującej również inne części ciała. Nadmierne pocenie się dłoni często rozpoczyna się w okresie dojrzewania i może trwać przez całe życie, znacząco wpływając na jakość życia pacjentów.

• nadmierna suchość skóry

  Nadmierna suchość skóry (xerosis cutis) to powszechny problem dermatologiczny, charakteryzujący się zmniejszoną ilością wody w warstwie rogowej naskórka. Stan ten objawia się uczuciem napięcia, swędzeniem, szorstkością, łuszczeniem się skóry oraz widocznymi liniami i pęknięciami. Występuje szczególnie często w okresie zimowym ze względu na niską wilgotność powietrza oraz intensywne ogrzewanie pomieszczeń, a także u osób starszych z powodu naturalnego zmniejszenia produkcji sebum wraz z wiekiem.

• napadowy częstoskurcz przedsionkowy bez oznak uszkodzenia mięśnia sercowego

  Napadowy częstoskurcz przedsionkowy (PAT – Paroxysmal Atrial Tachycardia) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym przyśpieszeniem pracy przedsionków do 150-250 uderzeń na minutę, bez towarzyszących oznak uszkodzenia mięśnia sercowego. Arytmia ta powstaje najczęściej w wyniku obecności ogniska ektopowego w przedsionku lub mechanizmu re-entry. Napad może trwać od kilku sekund do kilku godzin, a pacjenci zgłaszają najczęściej kołatanie serca, zawroty głowy, duszność czy uczucie niepokoju.

• niedobór magnezu u pacjentów odżywianych parenteralnie

  Niedobór magnezu u pacjentów odżywianych parenteralnie to poważny problem kliniczny, występujący stosunkowo często w tej grupie chorych. Hipomagnezemię obserwuje się u około 20-60% pacjentów otrzymujących całkowite żywienie pozajelitowe, szczególnie przy długotrwałej terapii. Stan ten może się rozwinąć, gdy podaż magnezu w mieszaninie żywieniowej jest niewystarczająca w stosunku do zapotrzebowania organizmu lub gdy występują zwiększone straty tego elektrolitu.

• napad astmy oskrzelowej

  Napad astmy oskrzelowej to stan nagłego nasilenia objawów astmy, charakteryzujący się znaczącym zwężeniem oskrzeli, co prowadzi do duszności, świszczącego oddechu, kaszlu i uczucia ściskania w klatce piersiowej. Napad może wystąpić w reakcji na kontakt z alergenem, wysiłek fizyczny, infekcję dróg oddechowych, zmiany temperatury powietrza lub stres emocjonalny. W ciężkich przypadkach może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.

• nagłe zatrzymanie krążenia

  Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) to stan bezpośredniego zagrożenia życia, charakteryzujący się nagłym zaprzestaniem efektywnej pracy serca, prowadzącym do ustania krążenia krwi i niedotlenienia tkanek. NZK może wystąpić zarówno u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą serca, jak i u osób bez wcześniejszych objawów. Najczęstszymi przyczynami są zaburzenia rytmu serca (zwłaszcza migotanie komór), ostry zespół wieńcowy, wstrząs, zatorowość płucna oraz urazy.

• nerkowa moczówka prosta

  Nerkowa moczówka prosta (diabetes insipidus) to zaburzenie charakteryzujące się produkcją dużych ilości rozcieńczonego moczu (poliuria) oraz wzmożonym pragnieniem (polidypsja). Wynika z niedoboru hormonu antydiuretycznego (ADH, wazopresyny) lub niewrażliwości nerek na jego działanie. Choroba może mieć charakter centralny (niedobór wazopresyny) lub nerkowy (oporność receptorów nerkowych).

• niedoczynność przysadki

  Niedoczynność przysadki (hipopituitaryzm) to stan chorobowy, w którym dochodzi do niedoboru lub braku jednego bądź kilku hormonów wytwarzanych przez przysadkę mózgową. Może występować jako niedobór częściowy (selektywny) lub całkowity (panhipopituitaryzm). Przyczynami niedoczynności przysadki mogą być guzy przysadki lub okolicy, urazy czaszki, zabiegi neurochirurgiczne, radioterapia, krwawienie do przysadki (zespół Sheehana), infekcje, procesy autoimmunologiczne lub rzadziej przyczyny genetyczne.

• nudności pooperacyjne

  Nudności pooperacyjne (PONV – postoperative nausea and vomiting) są częstym powikłaniem po zabiegach chirurgicznych, występującym u 30-80% pacjentów, w zależności od czynników ryzyka. Dolegliwości te mogą pojawić się bezpośrednio po wybudzeniu lub w ciągu 24-48 godzin po operacji. Do głównych czynników ryzyka należą: płeć żeńska, niepalenie tytoniu, historia choroby lokomocyjnej lub PONV w przeszłości, stosowanie opioidów podczas i po zabiegu oraz rodzaj i czas trwania operacji (szczególnie zabiegi laparoskopowe, ginekologiczne i okulistyczne).

• noworodek matki będącej nosicielem wirusowego zapalenia wątroby typu B

  Noworodek matki będącej nosicielką wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) wymaga szczególnej opieki medycznej ze względu na wysokie ryzyko zakażenia podczas porodu. Transmisja wirusa z matki na dziecko (tzw. transmisja wertykalna) stanowi główną drogę zakażenia HBV u noworodków i może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby, marskości, a nawet raka wątrobowokomórkowego w późniejszym okresie życia.

• naczyniowy ból głowy

  Naczyniowy ból głowy to termin odnoszący się do dolegliwości bólowych, których przyczyna związana jest z naczyniami krwionośnymi w obrębie głowy. Do tej kategorii zaliczamy przede wszystkim migrenę, klasterowe bóle głowy oraz napięciowe bóle głowy. Charakteryzują się one różnym mechanizmem powstawania, ale wszystkie wiążą się z dysfunkcją naczyń krwionośnych, zaburzeniami przepływu krwi lub nadmiernym rozszerzeniem bądź skurczem naczyń.

• nawrotowa opryszczka warg i twarzy

  Nawrotowa opryszczka warg i twarzy to schorzenie wywołane przez wirus opryszczki pospolitej (HSV-1), charakteryzujące się okresowym pojawianiem się bolesnych pęcherzyków w okolicy ust, nosa i twarzy. Zakażenie pierwotne występuje zwykle w dzieciństwie, a wirus po wniknięciu do organizmu pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym. Czynniki aktywujące obejmują stres, ekspozycję na promienie UV, infekcje, gorączkę, menstruację oraz osłabienie odporności.

• nadwrażliwość szyjek zębowych

  Nadwrażliwość szyjek zębowych to powszechny problem stomatologiczny, charakteryzujący się ostrym, krótkotrwałym bólem wywołanym przez bodźce termiczne (zimno, ciepło), dotykowe, osmotyczne, chemiczne lub nawet oddechowe. Występuje, gdy odsłonięta zostaje zębina w okolicy szyjki zęba wskutek recesji dziąseł, utraty szkliwa (np. przez erozję, abrazję) lub po leczeniu periodontologicznym.

• niedociśnienie tętnicze ortostatyczne

  Niedociśnienie tętnicze ortostatyczne (hipotensia ortostatyczna) to stan, w którym dochodzi do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego po zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą. Zazwyczaj definiuje się je jako spadek ciśnienia skurczowego o co najmniej 20 mmHg lub rozkurczowego o co najmniej 10 mmHg w ciągu 3 minut po pionizacji. Najczęstsze objawy to zawroty głowy, zaburzenia widzenia, omdlenia lub uczucie oszołomienia po wstaniu.

• niedociśnienie tętnicze objawowe

  Niedociśnienie tętnicze objawowe to stan, w którym występuje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych (zazwyczaj poniżej 90/60 mmHg), któremu towarzyszą objawy kliniczne. Najczęściej pacjenci zgłaszają zawroty głowy, zaburzenia widzenia, osłabienie, męczliwość, omdlenia lub stany przedomdleniowe, szczególnie podczas zmiany pozycji z leżącej na stojącą (hipotonia ortostatyczna).