Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 12 z 15

• niestawowy stan reumatyczny

  Niestawowy stan reumatyczny (pozastawowe choroby reumatyczne) to grupa schorzeń obejmująca stany zapalne struktur okołostawowych, takich jak ścięgna, więzadła, kaletki maziowe, powięzie i mięśnie. W przeciwieństwie do klasycznych chorób reumatycznych, te schorzenia nie atakują bezpośrednio stawów, ale tkanki miękkie otaczające stawy. Najczęściej spotykane niestawowe stany reumatyczne to fibromialgia, zapalenie ścięgien (tendinitis), zapalenie kaletek maziowych (bursitis), zapalenie powięzi (fasciitis) oraz zespoły bólowe mięśniowo-powięziowe.

• nagłe parcie na mocz

  Nagłe parcie na mocz (urgencja mikcyjna) to silna, nagła potrzeba oddania moczu, której często towarzyszy trudność lub niemożność jej powstrzymania. Jest to jeden z głównych objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego (OAB – Overactive Bladder). Występuje na skutek mimowolnych skurczów mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, które pojawiają się mimo niecałkowitego wypełnienia pęcherza.

• neuroborelioza

  Neuroborelioza to forma boreliozy z Lyme, w której dochodzi do zajęcia układu nerwowego przez bakterie z rodzaju Borrelia. Rozwija się zwykle w II fazie choroby, kilka tygodni lub miesięcy po zakażeniu, często po wcześniejszym wystąpieniu rumienia wędrującego. Objawy obejmują zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie korzeni nerwowych oraz nerwów czaszkowych, szczególnie nerwu twarzowego. Pacjenci zgłaszają silne bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia czucia, drętwienia, niedowłady, porażenie nerwu twarzowego, a niekiedy zaburzenia świadomości.

• nadwyrężenie

  Nadwyrężenie to uraz, który powstaje wskutek nadmiernego rozciągnięcia lub nadmiernego obciążenia mięśnia lub ścięgna. Najczęściej dotyczy mięśni pleców, szyi, ud oraz mięśni łydki. Do nadwyrężenia dochodzi zwykle podczas nagłego ruchu, podnoszenia ciężkich przedmiotów, intensywnego wysiłku fizycznego bez odpowiedniego przygotowania lub podczas uprawiania sportu.

• niestabilna dławica piersiowa w wywiadzie

  Niestabilna dławica piersiowa (ang. unstable angina) jest ostrym zespołem wieńcowym charakteryzującym się bólem w klatce piersiowej spowodowanym niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak bez martwicy komórek mięśniowych (czyli bez wzrostu markerów sercowych, takich jak troponiny). Występuje zwykle w wyniku pęknięcia lub erozji blaszki miażdżycowej i częściowego zamknięcia tętnicy wieńcowej. Niestabilna dławica piersiowa w wywiadzie oznacza, że pacjent przebył taki epizod w przeszłości, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca lub innych poważnych incydentów sercowo-naczyniowych.

• nawracające zakażenie wirusem ospy wietrznej i półpaśca

  Nawracające zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella-Zoster Virus, VZV) to istotny problem kliniczny dotyczący pacjentów z obniżoną odpornością, w tym chorych na nowotwory, po przeszczepach, leczonych immunosupresyjnie lub zakażonych HIV. Po przebyciu ospy wietrznej wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym, a jego reaktywacja prowadzi do półpaśca charakteryzującego się bolesną, pęcherzykową wysypką zlokalizowaną w obrębie unerwienia zajętego zwoju nerwowego.

• niepowikłane zakażenie narządów płciowych wywołane przez Neisseria gonorrhoea

  Niepowikłane zakażenie narządów płciowych wywołane przez Neisseria gonorrhoea (rzeżączka, tryper) to jedna z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Zakażenie to dotyczy głównie błony śluzowej cewki moczowej u mężczyzn oraz szyjki macicy u kobiet, choć może również obejmować odbyt, gardło czy spojówki. Bakteria Neisseria gonorrhoea jest wrażliwa na wiele antybiotyków, jednak w ostatnich latach obserwuje się rosnącą oporność drobnoustrojów na leki.

• niepowikłane zakażenie narządów płciowych wywołane przez Chlamydia trachomatis

  Niepowikłane zakażenie narządów płciowych wywołane przez Chlamydia trachomatis to jedna z najczęstszych bakteryjnych infekcji przenoszonych drogą płciową. Bakteria ta infekuje głównie komórki nabłonka układu moczowo-płciowego. U kobiet zakażenie może obejmować szyjkę macicy, cewkę moczową i odbytnicę, natomiast u mężczyzn głównie cewkę moczową i najądrza.

• nadciśnienie tętnicze z przewlekłym zespołem wieńcowym

  Nadciśnienie tętnicze z przewlekłym zespołem wieńcowym stanowi częste współwystępowanie dwóch istotnych chorób układu sercowo-naczyniowego. Przewlekły zespół wieńcowy (dawniej nazywany stabilną chorobą wieńcową) charakteryzuje się niedokrwieniem mięśnia sercowego spowodowanym zwężeniem tętnic wieńcowych, najczęściej na tle miażdżycy. Natomiast nadciśnienie tętnicze, definiowane jako ciśnienie ≥140/90 mmHg, jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju i progresji choroby wieńcowej.

• niewydolność serca z ciężkim niedociśnieniem

  Niewydolność serca z ciężkim niedociśnieniem stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne, gdzie standardowe leczenie niewydolności serca może być ograniczone z uwagi na niskie wartości ciśnienia tętniczego. Jest to stan kliniczny, w którym serce nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego rzutu minutowego do zaspokojenia potrzeb metabolicznych organizmu, a jednocześnie występuje znacząco obniżone ciśnienie tętnicze (zazwyczaj SBP < 90 mmHg), co ogranicza perfuzję narządową.

• niewydolność serca po zabiegach kardiochirurgicznych

  Niewydolność serca po zabiegach kardiochirurgicznych to stan kliniczny, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby organizmu po przebytej operacji kardiochirurgicznej. Może wystąpić bezpośrednio po zabiegu lub rozwinąć się w późniejszym okresie pooperacyjnym. Najczęściej pojawia się po operacjach pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), wymianie zastawek serca, zabiegach naprawczych wad wrodzonych serca czy transplantacji serca.

• nawrotowa opryszczka wargi

  Nawrotowa opryszczka wargi (herpes labialis) to powszechna infekcja wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w organizmie w stanie latentnym w zwojach nerwowych, skąd może ulegać reaktywacji pod wpływem różnych czynników. Do najczęstszych czynników wyzwalających należą: ekspozycja na promieniowanie UV, stres, gorączka, infekcje, menstruacja, urazy mechaniczne czy obniżona odporność.

• niezwiązane z wadą zastawkową migotanie przedsionków

  Niezwiązane z wadą zastawkową migotanie przedsionków (NVAF – non-valvular atrial fibrillation) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się chaotyczną, nieregularną czynnością elektryczną przedsionków, występujące u pacjentów bez istotnej wady zastawkowej serca. Jest to najczęstsza arytmia nadkomorowa, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu, niewydolność serca czy inne incydenty zakrzepowo-zatorowe.

• niepowikłana malaria

  Niepowikłana malaria to ostra choroba pasożytnicza wywoływana przez zarodźce malarii (Plasmodium), najczęściej P. falciparum, P. vivax, P. ovale lub P. malariae. Charakteryzuje się napadami gorączki, dreszczami, bólami głowy, mięśni oraz hepatosplenomegalią. Niepowikłana postać malarii nie wykazuje objawów ciężkiej malarii, takich jak zaburzenia świadomości, drgawki czy niewydolność narządowa.

• nieprawidłowe wydzielanie i transport wydzieliny śluzowej

  Nieprawidłowe wydzielanie i transport wydzieliny śluzowej to stan kliniczny, który może dotyczyć wielu układów narządów, jednak najczęściej odnosi się do dróg oddechowych. W warunkach fizjologicznych wydzielina śluzowa stanowi barierę ochronną, odpowiada za nawilżanie błon śluzowych oraz wychwytywanie i usuwanie patogenów oraz cząstek zanieczyszczeń. Zaburzenia w jej produkcji lub transporcie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

• nadreaktywność wypieracza

  Nadreaktywność wypieracza (ang. detrusor overactivity) to stan, w którym dochodzi do mimowolnych skurczów mięśnia wypieracza pęcherza moczowego podczas fazy napełniania pęcherza. Objawia się przede wszystkim parciami naglącymi, częstomoczem, nokturią oraz nietrzymaniem moczu. Nadreaktywność wypieracza może mieć podłoże neurogeniczne (związane z uszkodzeniem układu nerwowego, np. w przebiegu udaru mózgu, choroby Parkinsona, stwardnienia rozsianego) lub idiopatyczne (bez uchwytnej przyczyny neurologicznej).

• nadciśnienie tętnicze po zabiegu chirurgicznym

  Nadciśnienie tętnicze po zabiegu chirurgicznym to częste powikłanie występujące u pacjentów w okresie pooperacyjnym. Może pojawić się bezpośrednio po operacji lub w ciągu kilku dni od zabiegu. Przyczyną jest najczęściej reakcja układu współczulnego na stres chirurgiczny, ból, hipotermię, hipoksję, hiperkarbię czy zatrzymanie moczu. Istotną rolę odgrywają również zaburzenia gospodarki płynowej oraz odstawienie leków hipotensyjnych stosowanych przed zabiegiem.

• nadciśnienie tętnicze w trakcie zabiegu chirurgicznego

  Nadciśnienie tętnicze w trakcie zabiegu chirurgicznego (śródoperacyjne) to nagły wzrost ciśnienia krwi podczas procedury medycznej, który może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak krwawienia, udar mózgu czy zawał serca. Występuje ono często u pacjentów z wcześniej istniejącym nadciśnieniem tętniczym, ale może pojawić się także u osób bez historii problemów z ciśnieniem, szczególnie jako odpowiedź na ból, stres czy manipulacje chirurgiczne.

• niepowikłane zakażenie malarią

  Niepowikłane zakażenie malarią to choroba pasożytnicza wywoływana przez zarodźce z rodzaju Plasmodium, przenoszona przez samice komarów z rodzaju Anopheles. Do najczęstszych gatunków wywołujących malarię u ludzi należą P. falciparum, P. vivax, P. ovale i P. malariae. Niepowikłana malaria charakteryzuje się objawami takimi jak nawracająca gorączka, dreszcze, bóle głowy, mięśni, oraz ogólne osłabienie. Kluczowe jest rozpoznanie gatunku zarodźca oraz ocena nasilenia choroby, gdyż zakażenie P. falciparum może szybko przekształcić się w malarię powikłaną, zagrażającą życiu.

• nudności i wymioty u kobiet w ciąży

  Nudności i wymioty u kobiet w ciąży, znane również jako choroba ciężarnych (hyperemesis gravidarum), dotykają około 70-80% kobiet w ciąży. Objawy najczęściej pojawiają się między 4. a 9. tygodniem ciąży i zwykle ustępują samoistnie około 16-20. tygodnia. W typowych przypadkach objawy są najsilniejsze rano, jednak mogą występować o każdej porze dnia.

• nabyta niedokrwistość aplastyczna

  Nabyta niedokrwistość aplastyczna to rzadka, ale poważna choroba hematologiczna, charakteryzująca się pancytopenią (zmniejszeniem liczby wszystkich komórek krwi) spowodowaną upośledzeniem funkcji krwiotwórczej szpiku kostnego. Choroba ta najczęściej jest wynikiem autoimmunologicznego uszkodzenia komórek macierzystych krwi, choć w około 70% przypadków przyczyna pozostaje nieznana (idiopatyczna). Wśród zidentyfikowanych czynników wywołujących można wymienić leki (np. chloramfenikol, sulfonamidy), chemioterapię, radioterapię, zakażenia wirusowe (np. wirusem zapalenia wątroby, parwowirusem B19, wirusem Epsteina-Barr), ekspozycję na toksyny czy choroby autoimmunologiczne.

• niewydolność serca klasa II wg NYHA

  Niewydolność serca klasy II według klasyfikacji NYHA (New York Heart Association) to stan, w którym pacjent odczuwa niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej. Chorzy doświadczają zmęczenia, kołatania serca lub duszności podczas zwykłej aktywności fizycznej, natomiast spoczynek przynosi im ulgę. W stanie spoczynku pacjenci nie wykazują objawów niewydolności serca.

• niewielkie owrzodzenie

  Niewielkie owrzodzenie to przerwanie ciągłości tkanek, zazwyczaj skóry lub błony śluzowej, które nie przekracza 1-2 cm średnicy. Może wystąpić w różnych częściach ciała, najczęściej na kończynach dolnych, w jamie ustnej, na błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. Owrzodzenia mogą być objawem wielu schorzeń, w tym zaburzeń naczyniowych, chorób autoimmunologicznych, infekcji, nowotworów lub mogą być wynikiem urazu.

• nadwaga ze współistniejącą dyslipidemią

  Nadwaga ze współistniejącą dyslipidemią to stan, w którym pacjent ma podwyższony wskaźnik masy ciała (BMI 25-29,9 kg/m²) oraz zaburzenia w profilu lipidowym krwi. Dyslipidemia objawia się najczęściej poprzez podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, LDL (tzw. „złego cholesterolu”), trójglicerydów, przy jednoczesnym obniżeniu poziomu HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”). Współwystępowanie tych dwóch stanów znacząco zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu.

• nadwaga ze współistniejącą cukrzycą typu 2

  Nadwaga ze współistniejącą cukrzycą typu 2 to powszechny problem kliniczny, który wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego. Występuje gdy pacjent ma BMI ≥25 kg/m² (lub ≥23 kg/m² u osób pochodzenia azjatyckiego) oraz zdiagnozowaną cukrzycę typu 2, charakteryzującą się insulinoopornością i względnym niedoborem insuliny. Współwystępowanie tych stanów tworzy niebezpieczne błędne koło, gdyż nadwaga pogłębia insulinooporność, a ta z kolei utrudnia redukcję masy ciała.

• nadwaga ze współistniejącym nadciśnieniem tętniczym

  Nadwaga ze współistniejącym nadciśnieniem tętniczym to poważny problem zdrowotny, który znacząco zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Występuje, gdy indeks masy ciała (BMI) pacjenta mieści się w przedziale 25-29,9 kg/m², a ciśnienie tętnicze przekracza wartości 140/90 mmHg. Szacuje się, że około 60-70% przypadków nadciśnienia tętniczego ma bezpośredni związek z nadwagą lub otyłością.

• niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia ogólnego

  Niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia ogólnego (hipotensja śródoperacyjna) to częste powikłanie anestezjologiczne, występujące u 5-99% pacjentów poddawanych zabiegom operacyjnym, w zależności od przyjętej definicji. Najczęściej rozwija się w ciągu kilku do kilkunastu minut po indukcji znieczulenia. Jest konsekwencją wpływu środków anestetycznych na układ sercowo-naczyniowy, prowadzącego do zmniejszenia oporu naczyniowego oraz depresji mięśnia sercowego.

• niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia nadtwardówkowego

  Niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia nadtwardówkowego (znieczulenia zewnątrzoponowego) jest częstym powikłaniem występującym podczas procedur anestezjologicznych. Spadek ciśnienia tętniczego pojawia się w wyniku blokady współczulnej, która prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego. Zjawisko to dotyczy nawet 80% pacjentów poddawanych znieczuleniu nadtwardówkowemu, szczególnie w położnictwie, podczas cięć cesarskich oraz zabiegów ortopedycznych kończyn dolnych.

• niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia zewnątrzoponowego

  Niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia zewnątrzoponowego to częste powikłanie występujące podczas procedur anestezjologicznych w położnictwie, chirurgii ortopedycznej i innych zabiegach. Pojawia się ono na skutek blokady współczulnej, która prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego, co skutkuje spadkiem ciśnienia tętniczego.

• niedobór wapnia i witaminy D

  Niedobór wapnia i witaminy D to częsty problem zdrowotny, który może prowadzić do poważnych konsekwencji dla układu kostnego. Niedobór wapnia występuje, gdy organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości tego pierwiastka z dietą lub gdy jego wchłanianie jest zaburzone. Witamina D jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania wapnia w jelitach, dlatego niedobory tych dwóch składników często współwystępują.

• napadowe migotanie przedsioniów

  Napadowe migotanie przedsionków to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nieregularną, często szybką czynnością przedsionków, która może wystąpić nagle i samoistnie ustąpić w ciągu 48 godzin do 7 dni. Epizody te mogą być wywołane przez różne czynniki, takie jak stres, spożycie alkoholu, zmęczenie, zaburzenia elektrolitowe czy choroby towarzyszące. Napadowe migotanie przedsionków występuje najczęściej u osób z chorobami serca, takimi jak choroba wieńcowa, wady zastawkowe czy kardiomiopatia, ale może także wystąpić u osób bez strukturalnej choroby serca.

• nawrót epizodu manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej

  Nawrót epizodu manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan, w którym u pacjenta, który wcześniej doświadczył co najmniej jednego epizodu maniakalnego, dochodzi do ponownego wystąpienia objawów manii. Epizod maniakalny charakteryzuje się podwyższonym, ekspansywnym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią i aktywnością, przyśpieszonym tokiem myślenia, zmniejszoną potrzebą snu, zwiększoną pewnością siebie, często z elementami wielkościowymi, oraz podejmowaniem ryzykownych zachowań.

• nawrót wola tarczycy

  Nawrót wola tarczycy (ang. recurrent goiter) to ponowne powiększenie gruczołu tarczowego po wcześniejszym leczeniu. Do nawrotu może dojść zarówno po leczeniu zachowawczym, jak i po częściowej resekcji tarczycy (strumektomii subtotalnej). Nawroty występują u około 10-20% pacjentów w ciągu 10 lat po pierwotnym leczeniu, przy czym ryzyko wzrasta wraz z upływem czasu od pierwszej interwencji.

• nagły stan niedociśnienia tętniczego

  Nagły stan niedociśnienia tętniczego, zwany również ostrą hipotensją, to sytuacja nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, stanowiąca poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Stan ten może prowadzić do niedostatecznej perfuzji narządów, a w konsekwencji do niedotlenienia tkanek i niewydolności wielonarządowej. Najczęstsze przyczyny obejmują: wstrząs (hipowolemiczny, kardiogenny, septyczny), reakcje anafilaktyczne, działania niepożądane leków, krwotoki, odwodnienie oraz zaburzenia rytmu serca.

• nerwowość

  Nerwowość to stan nadmiernego niepokoju psychicznego, który objawia się różnorodnymi symptomami psychosomatycznymi, takimi jak nadmierna drażliwość, niepokój, kłopoty z koncentracją, napięcie mięśniowe, przyspieszony rytm serca czy zaburzenia snu. Często towarzyszy stanom lękowym, może być objawem stresu lub wynikać z zaburzeń lękowych, takich jak zaburzenie lękowe uogólnione (GAD).

• niewielki objaw stresu psychicznego

  Niewielki objaw stresu psychicznego odnosi się do łagodnych manifestacji reakcji stresowej, które nie powodują jeszcze znaczącego upośledzenia funkcjonowania. Objawy te mogą obejmować okresowe uczucie niepokoju, trudności z koncentracją, nieznaczne zaburzenia snu, napięcie mięśniowe czy lekkie drażliwość. Występują one najczęściej w odpowiedzi na codzienne wyzwania, zwiększone obciążenie zawodowe lub stresujące wydarzenia życiowe o niewielkim nasileniu.

• nowotwór o innym pochodzeniu

  Nowotwór o innym pochodzeniu (inaczej: nowotwór o nieznanym ognisku pierwotnym, CUP – Cancer of Unknown Primary) to grupa nowotworów złośliwych, w których pomimo przeprowadzenia pełnej diagnostyki nie udaje się zidentyfikować pierwotnej lokalizacji guza. Stanowią one około 3-5% wszystkich diagnozowanych nowotworów złośliwych.

• niedrożność przewodów nosowych po przebytej operacji nosa

  Niedrożność przewodów nosowych po przebytej operacji nosa to częste powikłanie pooperacyjne, które może wystąpić po różnego rodzaju zabiegach chirurgicznych nosa, takich jak septoplastyka (korekcja przegrody nosowej), rynoplastyka (operacja plastyczna nosa) czy operacje zatok. Objawy obejmują trudności w oddychaniu przez nos, uczucie zatkania nosa, zwiększoną ilość wydzieliny oraz czasem ból i dyskomfort w okolicy nosa i zatok.

• nieokreślony wyprysk

  Nieokreślony wyprysk (dermatitis non specificata) to stan zapalny skóry, charakteryzujący się występowaniem zmian rumieniowo-wysiękowych, którym towarzyszą świąd i pieczenie. Jest to ogólne rozpoznanie stosowane w przypadkach, gdy nie można jednoznacznie określić konkretnego typu wyprysku, takiego jak wyprysk atopowy, kontaktowy czy łojotokowy. Zmiany skórne mogą mieć charakter ostry (z obrzękiem, pęcherzykami i sączeniem) lub przewlekły (z lichenifikacją, złuszczaniem i przebarwieniami).

• nawrót wola obojętnego po chirurgicznym usunięciu

  Nawrót wola obojętnego po chirurgicznym usunięciu (nawrót wola nietoksycznego) jest istotnym problemem klinicznym, który dotyczy około 5-20% pacjentów poddanych wcześniej tyreoidektomii częściowej. Wole obojętne (nietoksyczne) to powiększenie tarczycy niezwiązane z nadczynnością tego gruczołu. Nawrót choroby definiuje się jako ponowne powiększenie pozostawionej tkanki tarczycowej, które jest zauważalne klinicznie lub w badaniach obrazowych.

• narkolepsja z katapleksją

  Narkolepsja z katapleksją to przewlekłe zaburzenie neurologiczne, charakteryzujące się nadmierną sennością w ciągu dnia oraz nagłymi epizodami utraty napięcia mięśniowego (katapleksji), wywoływanymi przez silne emocje, najczęściej śmiech. Choroba jest związana z niedoborem hipokretyny (oreksyny) w mózgu, neuropeptydu odpowiedzialnego za regulację cyklu snu i czuwania. Narkolepsja zazwyczaj pojawia się w okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości, choć może wystąpić w każdym wieku.

• niedociśnienie oporne na katecholaminę po wstrząsie septycznym

  Niedociśnienie oporne na katecholaminy po wstrząsie septycznym to stan zagrażający życiu, w którym pomimo zastosowania standardowych leków wazopresorycznych (katecholamin) nie udaje się ustabilizować ciśnienia tętniczego pacjenta. Występuje u 10-20% pacjentów z wstrząsem septycznym, znacząco zwiększając ryzyko zgonu. Stan ten charakteryzuje się utrzymującym się niedociśnieniem (zwykle MAP <65 mmHg) mimo stosowania wysokich dawek leków wazopresorycznych.

• naciągnięcie stawu

  Naciągnięcie stawu (skręcenie) to uraz, który powstaje wskutek nadmiernego rozciągnięcia lub naderwania więzadeł i tkanek miękkich otaczających staw. Najczęściej dotyczy ono stawu skokowego, kolanowego, nadgarstkowego lub barkowego. Objawy obejmują ból, obrzęk, zasinienie, ograniczenie ruchomości oraz niestabilność stawu. Naciągnięcia klasyfikuje się w trzech stopniach ciężkości: I stopień – nieznaczne uszkodzenie włókien więzadłowych, II stopień – częściowe przerwanie więzadeł, III stopień – całkowite zerwanie więzadła.

• naciągnięcie ścięgna

  Naciągnięcie ścięgna to uraz, który powstaje na skutek nadmiernego rozciągnięcia lub uszkodzenia ścięgna – struktury łączącej mięsień z kością. Najczęściej dochodzi do niego podczas intensywnego wysiłku fizycznego, nieodpowiedniego ruchu lub przeciążenia danej części ciała. Naciągnięcia mogą dotyczyć różnych partii ciała, jednak najczęściej obserwuje się je w obrębie kończyn dolnych (ścięgno Achillesa), barku (ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego) oraz łokcia (łokieć tenisisty).

• naciągnięcie mięśnia

  Naciągnięcie mięśnia, określane medycznie jako nadwyrężenie lub strain, to uraz powstający wskutek nadmiernego rozciągnięcia lub nadmiernej pracy mięśnia. Dochodzi do mikrouszkodzeń włókien mięśniowych lub ich przyczepów ścięgnistych. Naciągnięcia klasyfikuje się w trzystopniowej skali, gdzie stopień I oznacza minimalne uszkodzenie z niewielkim bólem i obrzękiem, stopień II to częściowe przerwanie włókien z umiarkowanym bólem i obrzękiem, a stopień III to całkowite przerwanie ciągłości mięśnia.

• nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów

  Nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów to częste działania niepożądane występujące u pacjentów onkologicznych. Dotyczą one schematów chemioterapii, które wywołują wymioty u 30-90% pacjentów, jeśli nie zastosuje się odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej. Do leków o umiarkowanym potencjale emetogennym należą m.in. karboplatyna, cyklofosfamid, ifosfamid, doksorubicyna, irinotekan czy oksaliplatyna.

• nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów

  Nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów stanowią poważne działania niepożądane leczenia onkologicznego, znacząco wpływające na jakość życia pacjentów. Wysokie ryzyko wymiotów (>90%) występuje w przypadku stosowania określonych schematów chemioterapii, w tym cisplatyny w dawce >50 mg/m², karboplatyny w wysokich dawkach, cyklofosfamidu >1500 mg/m², czy doksorubicyny w połączeniu z cyklofosfamidem.

• nietrwały częstoskurcz komorowy

  Nietrwały częstoskurcz komorowy (NSVT, non-sustained ventricular tachycardia) to arytmia komorowa, charakteryzująca się sekwencją co najmniej 3 kolejnych pobudzeń komorowych o częstości powyżej 100/min, trwającą poniżej 30 sekund i kończącą się samoistnie. Wystepuje ona najczęściej u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, kardiomiopatią przerostową, kardiomiopatią rozstrzeniową oraz w przebiegu zaburzeń elektrolitowych.

• nawrotny częstoskurcz węzłowy

  Nawrotny częstoskurcz węzłowy (AVNRT – Atrioventricular Nodal Reentrant Tachycardia) to jedna z najczęstszych form częstoskurczu nadkomorowego, charakteryzująca się nagłymi epizodami szybkiej akcji serca (zwykle 140-250 uderzeń na minutę). Występuje na skutek obecności dodatkowej drogi przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym, co prowadzi do powstania pętli nawrotnej. AVNRT najczęściej dotyka młodych, zdrowych osób, szczególnie kobiet, choć może wystąpić w każdym wieku.

• nierdzeniasty rak tarczycy

  Nierdzeniasty rak tarczycy to grupa nowotworów złośliwych tarczycy, obejmująca raka brodawkowatego, pęcherzykowego, anaplastycznego oraz niskozróżnicowanego. Najczęściej występującym typem jest rak brodawkowaty tarczycy, który stanowi około 80% wszystkich przypadków. Nierdzeniasty rak tarczycy wywodzi się z komórek pęcherzykowych, w przeciwieństwie do raka rdzeniastego, który pochodzi z komórek C produkujących kalcytoninę.