nawrót epizodu manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
Wskazanie

Nawrót epizodu manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan, w którym u pacjenta, który wcześniej doświadczył co najmniej jednego epizodu maniakalnego, dochodzi do ponownego wystąpienia objawów manii. Epizod maniakalny charakteryzuje się podwyższonym, ekspansywnym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią i aktywnością, przyśpieszonym tokiem myślenia, zmniejszoną potrzebą snu, zwiększoną pewnością siebie, często z elementami wielkościowymi, oraz podejmowaniem ryzykownych zachowań.

W leczeniu nawrotu epizodu maniakalnego stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne II generacji, stabilizatory nastroju oraz leki normotymiczne. Wśród leków przeciwpsychotycznych w Polsce stosuje się: Olanzapinę (Zolafren, Zolaxa, Olzapin), Kwetiapinę (Ketrel, Ketipinor, Kvelux), Aripiprazol (Abilify, Aripriprazol, Aryzalera), Risperidon (Rispolept, Risperidon, Risset) oraz Ziprasidon (Zeldox). Ze stabilizatorów nastroju kluczową rolę odgrywają sole litu (Lithium carbonicum GSK) oraz pochodne kwasu walproinowego (Depakine, Convulex, Valprolek).

Największą trudnością w leczeniu nawrotu epizodu maniakalnego jest uzyskanie szybkiej kontroli objawów przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa pacjentowi, który często nie ma krytycyzmu wobec swojego stanu i może odmawiać leczenia. Problemem jest także odpowiednie dobranie farmakoterapii ze względu na różną odpowiedź pacjentów na poszczególne leki oraz występowanie działań niepożądanych. Istotne wyzwanie stanowi również profilaktyka kolejnych nawrotów – po opanowaniu ostrego epizodu konieczne jest wdrożenie długoterminowego leczenia podtrzymującego.

Dodatkowym utrudnieniem w terapii jest konieczność monitorowania stężenia leków we krwi (szczególnie litu), kontrolowania parametrów metabolicznych i sercowo-naczyniowych ze względu na potencjalne działania niepożądane farmakoterapii. Równolegle z farmakoterapią zaleca się wdrożenie psychoedukacji pacjenta i jego rodziny, terapii poznawczo-behawioralnej oraz regulację trybu życia, co może być trudne do realizacji w ostrej fazie choroby.