niedociśnienie oporne na katecholaminę po wstrząsie septycznym
Wskazanie

Niedociśnienie oporne na katecholaminy po wstrząsie septycznym to stan zagrażający życiu, w którym pomimo zastosowania standardowych leków wazopresorycznych (katecholamin) nie udaje się ustabilizować ciśnienia tętniczego pacjenta. Występuje u 10-20% pacjentów z wstrząsem septycznym, znacząco zwiększając ryzyko zgonu. Stan ten charakteryzuje się utrzymującym się niedociśnieniem (zwykle MAP <65 mmHg) mimo stosowania wysokich dawek leków wazopresorycznych.

W terapii pierwszego rzutu stosuje się zazwyczaj noradrenalinę (Levonor), dobutaminę (Dobutrex) i dopaminę (Dopaminum). Gdy leczenie katecholaminami okazuje się nieskuteczne, wdraża się terapię ratunkową z użyciem wazopresyny (Empressin) lub jej analogów. W Polsce coraz częściej stosuje się również angiotensynę II (Giapreza), która działa poprzez inny mechanizm niż katecholaminy, co może przynieść korzyści u pacjentów opornych na standardową terapię.

Szczególne trudności w leczeniu niedociśnienia opornego na katecholaminy obejmują: narastającą tachyfilaksję (zmniejszoną odpowiedź na lek mimo zwiększania dawki), uszkodzenie mięśnia sercowego indukowane sepsą, zaburzenia metaboliczne (zwłaszcza kwasicę) oraz zjawisko „ucieczki naczyniowej”. Kluczowym wyzwaniem jest również zachowanie równowagi między utrzymaniem odpowiedniego ciśnienia perfuzji a potencjalnymi działaniami niepożądanymi leków wazopresorycznych, takimi jak niedokrwienie kończyn czy zaburzenia rytmu serca.

Nowoczesne podejście do leczenia opiera się na terapii multimodalnej, obejmującej jednoczesne stosowanie leków o różnych mechanizmach działania. Istotną rolę odgrywa również odpowiednie nawodnienie pacjenta, kontrola źródła zakażenia oraz suplementacja kortykosteroidów (Hydrocortison WZF) w przypadku względnej niewydolności nadnerczy. Coraz większe znaczenie zyskuje również monitorowanie hemodynamiczne i indywidualizacja terapii w oparciu o parametry makro- i mikrokrążenia.