nowotwór o innym pochodzeniu
Wskazanie

Nowotwór o innym pochodzeniu (inaczej: nowotwór o nieznanym ognisku pierwotnym, CUP – Cancer of Unknown Primary) to grupa nowotworów złośliwych, w których pomimo przeprowadzenia pełnej diagnostyki nie udaje się zidentyfikować pierwotnej lokalizacji guza. Stanowią one około 3-5% wszystkich diagnozowanych nowotworów złośliwych.

Diagnostyka nowotworu o nieznanym ognisku pierwotnym obejmuje szczegółowe badanie kliniczne, badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, PET-CT), badania endoskopowe oraz szeroką diagnostykę histopatologiczną z wykorzystaniem markerów immunohistochemicznych. Mimo to, w około 20-30% przypadków nawet po przeprowadzeniu pełnej diagnostyki nie udaje się ustalić punktu wyjścia nowotworu.

W leczeniu nowotworów o nieznanym ognisku pierwotnym stosuje się głównie chemioterapię o szerokim spektrum działania. W Polsce najczęściej wykorzystywane schematy to: karboplatyna z paklitakselem (Carbosin, Carboplatin Accord z Paclitaxelum Accord), docetaksel z cisplatyną (Docetaxel Accord z Cisplatin Teva), gemcytabina z cisplatyną (Gemcit, Gemsol z Cisplatin Teva) oraz schematy zawierające fluorouracyl (np. 5-Fluorouracil-Ebewe).

W ostatnich latach w leczeniu CUP coraz większą rolę odgrywają leki ukierunkowane molekularnie oraz immunoterapia. W Polsce dostępne są m.in. pembrolizumab (Keytruda) i niwolumab (Opdivo), które mogą być stosowane w przypadku wykrycia wysokiej niestabilności mikrosatelitarnej (MSI-H) lub deficytu naprawy niesparowanych zasad DNA (dMMR).

Największą trudność w leczeniu nowotworów o nieznanym ognisku pierwotnym stanowi brak możliwości zastosowania terapii ukierunkowanej na konkretny typ nowotworu, co znacząco obniża skuteczność leczenia. Rokowanie jest zazwyczaj niekorzystne – mediana przeżycia wynosi około 6-12 miesięcy. Dodatkowym wyzwaniem jest często zaawansowane stadium choroby w momencie rozpoznania oraz szybka progresja nowotworu, co utrudnia skuteczną interwencję terapeutyczną.