niedrożność środkowej tętnicy siatkówki
Wskazanie

Niedrożność środkowej tętnicy siatkówki (CRAO – Central Retinal Artery Occlusion) jest stanem nagłym w okulistyce, charakteryzującym się nagłą, bezbolesną utratą widzenia w jednym oku. Powstaje na skutek zamknięcia głównego naczynia doprowadzającego krew do siatkówki, co prowadzi do niedokrwienia i potencjalnie nieodwracalnego uszkodzenia tkanki nerwowej oka. Najczęstszymi przyczynami CRAO są zatory tętnicze pochodzące z blaszek miażdżycowych w tętnicach szyjnych, zatory pochodzenia sercowego lub miejscowe zmiany zakrzepowe.

Leczenie niedrożności środkowej tętnicy siatkówki musi być wdrożone jak najszybciej, najlepiej w ciągu 4-6 godzin od wystąpienia objawów. W Polsce stosuje się m.in. leki rozszerzające naczynia, takie jak Pentoksyfilina (Pentohexal, Polfilin, Pentoxifilinum), oraz leki przeciwzakrzepowe, jak Heparinum (Heparinum WZF, Coaparin). W ostrej fazie podaje się również leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe, np. Acetazolamid (Diuramid), oraz czasami glikokortykosteroidy, takie jak Dexamethasone (Dexamethasone WZF, Dexaven).

W niektórych ośrodkach stosuje się również trombolizę dotętniczą z użyciem Alteplazy (Actilyse), choć metoda ta jest kontrowersyjna i nie stanowi standardu postępowania. Leczenie uzupełniające obejmuje inhalacje mieszanką tlenowo-węglową, masaż gałki ocznej oraz paracentezę komory przedniej oka w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i potencjalnego przesunięcia zatoru.

Największe trudności w leczeniu niedrożności środkowej tętnicy siatkówki to przede wszystkim wąskie okno terapeutyczne – opóźnienie diagnozy i leczenia powyżej 6-8 godzin drastycznie zmniejsza szanse na zachowanie widzenia. Kolejnym wyzwaniem jest ograniczona skuteczność dostępnych metod terapeutycznych. Nawet przy szybkim wdrożeniu leczenia, rokowanie co do powrotu widzenia często pozostaje niepomyślne. Istotnym problemem jest również konieczność kompleksowej diagnostyki i leczenia chorób współistniejących, gdyż CRAO często jest manifestacją ogólnoustrojowych chorób naczyniowych lub kardiologicznych, wymagających długoterminowej opieki internistycznej i kontroli czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.