ostre niedokrwienie mózgu
Wskazanie

Ostre niedokrwienie mózgu to stan nagłego zmniejszenia lub przerwania dopływu krwi do określonego obszaru mózgu, co prowadzi do niedotlenienia tkanki nerwowej i jej uszkodzenia. Jest to najczęstsza przyczyna udarów mózgu, stanowiących poważne zagrożenie życia i będących jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności u dorosłych. Ostre niedokrwienie mózgu może być spowodowane zatorem (np. materiałem zakrzepowym), zakrzepem w naczyniach mózgowych lub znacznym zwężeniem tętnic doprowadzających krew do mózgu.

Kluczowe w leczeniu ostrego niedokrwienia mózgu jest szybkie działanie – obowiązuje zasada „czas to mózg”. Podstawową metodą leczenia jest tromboliza dożylna z zastosowaniem rekombinowanego tkankowego aktywatora plazminogenu (rt-PA), który rozpuszcza zakrzep blokujący naczynie. W Polsce stosuje się preparaty takie jak Actilyse. Alternatywą lub uzupełnieniem trombolizy może być trombektomia mechaniczna, czyli zabiegowe usunięcie zakrzepu. W profilaktyce wtórnej stosuje się leki przeciwpłytkowe (np. Acard, Polocard, Plavix, Clopidogrel Genoptim) oraz przeciwzakrzepowe (np. Pradaxa, Xarelto, Eliquis).

W ostrej fazie niedokrwienia mózgu istotne jest również leczenie wspomagające, które obejmuje kontrolę ciśnienia tętniczego, glikemii, temperatury ciała oraz zapewnienie prawidłowej wentylacji. Stosuje się również leki neuroprotekcyjne (np. Cerebrolysin, Vinpocetine), choć ich skuteczność jest przedmiotem dyskusji. W przypadku rozległego niedokrwienia i obrzęku mózgu może być konieczny zabieg dekompresyjny.

Największe trudności w leczeniu ostrego niedokrwienia mózgu wiążą się z wąskim oknem terapeutycznym dla trombolizy (do 4,5 godziny od wystąpienia objawów) oraz ryzykiem powikłań krwotocznych. Problemem jest również opóźnione dotarcie pacjenta do szpitala, wynikające z nierozpoznania objawów udaru przez pacjenta lub jego otoczenie. Wyzwaniem pozostaje też skuteczna profilaktyka wtórna, obejmująca nie tylko farmakoterapię, ale również modyfikację stylu życia i eliminację czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca czy palenie tytoniu.